سازمان تروریستی مجاهدین خلق بخش قابل توجهی از اخبار ایران را به زبان عربی منتشر میکند. مسئله فقط ترجمه خبر نیست؛ بلکه نحوه انتخاب، تیتر و روایت اخبار میتواند بر تصویری که مخاطب عرب از ایران شکل میدهد، اثر بگذارد.
در صفحات عربی این جریان، موضوعات اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، اعتراضات و حتی ورزش ایران نیز پوشش داده میشود؛ اما این اخبار معمولاً در چارچوب سیاسی و مواضع مخالف حاکمیت در ایران روایت میشوند.
خبر واقعی، روایت جهتدار
واقعی بودن یک خبر لزوماً به معنای بیطرف بودن روایت آن نیست. یک رسانه میتواند اتفاقی واقعی مانند مشکلات اقتصادی، اعتراضات یا اختلافات سیاسی را انتخاب کند و با انتخاب تیتر، تصاویر و واژگان خاص، برداشت مشخصی به مخاطب منتقل کند.
اگر مخاطب عرب بهطور مداوم با مجموعهای از اخبار درباره بحران، فقر، سرکوب و اعتراضات مواجه شود و در کنار آن مطالبی درباره “مقاومت ایران” و مجاهدین ببیند، ممکن است بهتدریج تصویری یکطرفه از ایران در ذهنش شکل بگیرد.
چرا مخاطب عرب اهمیت دارد؟
فعالیت عربی مجاهدین را میتوان بخشی از تلاش این جریان برای اثرگذاری بر افکار عمومی منطقه دانست. انتشار اخبار عمومی ایران باعث جذب مخاطبان بیشتری میشود؛ مخاطبانی که در کنار اخبار اقتصادی، اجتماعی یا ورزشی، با محتوای سیاسی و تبلیغاتی این جریان نیز مواجه میشوند.
به بیان ساده، خبر عمومی میتواند دروازه ورود مخاطب باشد و محتوای سیاسی، پیام اصلی.
مسئله؛ جنگ روایتها
مخاطب عرب باید بداند که با یک رسانه بیطرف درباره ایران روبهرو نیست، بلکه با رسانهای مواجه است که موضع سیاسی مشخصی دارد.
بنابراین مسئله لزوماً این نیست که هر خبری که منتشر میشود جعلی است؛ بلکه مسئله، انتخاب گزینشی اخبار و قرار دادن آنها در چارچوبی سیاسی است که میتواند تصویری ناقص و جهتدار از ایران ارائه دهد.
سؤال اصلی این است:
آیا هدف فقط رساندن خبر ایران به مخاطب عرب است، یا شکل دادن به اینکه مخاطب عرب ایران را چگونه ببیند؟
تفاوت این دو، تفاوت میان خبررسانی و تصویرسازی سیاسی است.
سالاری