در انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر ۲۰۲۶، جمهوریخواهان هم مجلس نمایندگان و هم سنا را با اختلاف قابلتوجه از دست دادند. دموکراتها کنترل هر دو مجلس را به دست آوردند و در ایالتهای سنتی جمهوریخواه (از جمله تگزاس، کانزاس، آیووا و کارولینای جنوبی) پیروزیهای تاریخی کسب کردند. این نتیجه بهطور گسترده بهعنوان رأی منفی قوی به دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ تفسیر شد.
شکست سنگین ۲۰۲۶ برای ترامپ، بیش از یک شکست سیاسی معمولی است چون هویت عمومی او بهشدت بر محور “برنده بودن” و نفوذ شخصی ساخته شده. مکانیسمهای دفاعی او (انکار مسئولیت شخصی، خارجیسازی تقصیر و بزرگنمایی نقش خودش در صورت حضور) دقیقاً با الگوهای خودشیفتگی همخوانی دارد و به او کمک میکند تصویر درونیاش را حفظ کند. اما این دفاعها هزینه دارند به عبارتی دقیق تر فاصله بیشتر با واقعیت، افزایش تنش با حزب، و احتمال واکنشهای تندتر در دو سال باقیمانده ریاستجمهوری.
این تحلیل بر اساس رفتارهای عمومی دونالد ترامپ است.
استراتژی مجاهدین خلق و شرط بندی بزرگ روی ترامپ
سازمان مجاهدین خلق در دهههای اخیر استراتژی اصلی خود را بر براندازی از بیرون بنا کرده است. یعنی اتکا به فشار نظامی، اقتصادی و سیاسی قدرتهای خارجی (بهویژه آمریکا و اسرائیل) برای تضعیف یا سرنگونی جمهوری اسلامی، نه بر ساختن پایگاه اجتماعی گسترده و پایدار در داخل ایران. این رویکرد با تمایلات ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش (فشار حداکثری، رویارویی مستقیم و ادبیات تغییر رژیم) کاملاً همخوان بود.
در جنگهای تحمیلی و تجاوزگرانه ۱۲ روزه و ۴۰ روزه سال ۲۰۲۶، این سازمان به اوج امیدواری خود رسید. آنها با اعلام تشکیل “دولت موقت”، برگزاری تجمعات، لابی گسترده با سیاستمداران جمهوریخواه و تلاش برای معرفی خود بهعنوان جایگزین آماده، حساب ویژهای روی تداوم سیاست تهاجمی ترامپ باز کرده بودند. بسیاری از چهرههای نزدیک به ترامپ و نومحافظهکاران در سالهای گذشته در رویدادهای این سازمان ظاهر شده و از “طرح ۱۰ مادهای” مریم رجوی حمایت کرده بودند. این حمایتها برای مجاهدین حکم اکسیژن سیاسی داشت.
شکست میاندورهای ۲۰۲۶ و فروپاشی سرمایه سیاسی
شکست سنگین جمهوریخواهان در هر دو مجلس نمایندگان و سنا، این سرمایه را بهشدت تضعیف کرد. انتخابات میاندورهای تا حد زیادی به همهپرسی درباره هزینههای جنگ با ایران (افزایش قیمت سوخت، فشار اقتصادی و خستگی افکار عمومی) تبدیل شد. دموکراتها کنترل کنگره را به دست گرفتند و حتی بخشی از جمهوریخواهان هم سیاستهای تهاجمی ترامپ را نقد کردند.
برای مجاهدین خلق این نتیجه چند پیامد مستقیم داشت:
– کاهش شدید نفوذ لابی آنها در واشنگتن. با کنترل دموکراتها بر کمیتههای کلیدی کنگره، حمایت مالی و سیاسی از گروههایی که به تغییر رژیم نظامی گره خوردهاند سختتر میشود.
– افکار عمومی آمریکا نسبت به درگیری بیشتر با ایران حساستر شده است. ترامپ خودش بخشی از شکست را به جنگ ایران نسبت داد.
– این شکست سیاسی در آمریکا بهعنوان پیروزی تبلیغاتی برای ایران است و نشانه رد سیاستهای تهاجمی، جنگ طلبانه، تجاوزکارانه و امپریالیستی می باشد.
بنبست ساختاری مجاهدین خلق
این وضعیت فقط نتیجه یک انتخابات نیست بلکه نتیجه ضعفهای دیرینه استراتژی سازمان است:
اتکای بیش از حد به قدرت خارجی
مجاهدین خلق که مشروعیت داخلی و پایگاه اجتماعی در داخل و خارج از ایران ندارند، دهههاست که روی تغییر موازنه قدرت در واشنگتن و تلآویو حساب باز کردهاند. وقتی آن موازنه به هم میخورد آنها در خلأ میمانند. این دقیقاً همان الگویی است که قبلاً با سقوط صدام هم تجربه کردند.
فقدان پایگاه اجتماعی واقعی در داخل ایران
با وجود تشکیلات منظم و تبلیغات گسترده، نفوذ واقعی این سازمان در میان مردم ایران بسیار محدود است. سابقه خشونتآمیز، همکاری با صدام در جنگ ایران و عراق و ساختار فرقهمانند داخلی، باعث شده بخش بزرگی از ایرانیان آنها را نه بهعنوان آلترناتیو دموکراتیک بلکه بهعنوان گروهی جدا از جامعه ببینند.
ساختار فرقهای و انزوا
زندگی چند هزار نفر در اردوگاه آلبانی (اشرف ۳) با نظم نظامیمانند، کنترل شدید داخلی و کیش شخصیت، سازمان را از پویایی سیاسی واقعی دور کرده است. این ساختار برای بقا در تبعید مفید است اما برای تبدیل شدن به نیروی سیاسی فراگیر در ایران مانع بزرگی است.
وابستگی به یک طیف خاص سیاسی در آمریکا
مجاهدین بیش از حد به طیف خاصی از جمهوریخواهان و نومحافظهکاران وابسته شدند. وقتی آن طیف تضعیف میشود، گزینههای جایگزین محدود میمانند. دموکراتها بهطور تاریخی نسبت به این سازمان بدبینتر بودهاند.
کلام آخر
شکست جمهوریخواهان در ۲۰۲۶ برای مجاهدین خلق صرفاً یک ناکامی تاکتیکی نیست بلکه نشانهای از بنبست استراتژیک عمیقتر است. آنها روی پروژهای شرط بستند که هم هزینههای داخلی سنگینی برای آمریکا داشت و هم پایگاه اجتماعیشان در ایران را تقویت نکرد. حالا که آن پروژه سیاسی تضعیف شده سازمان در موقعیت ضعیفتری قرار گرفته است: نفوذ کمتر در واشنگتن، عدم مشروعیت در داخل ایران و ادامه زندگی در انزوای کامل در آلبانی.
استراتژی “براندازی از بیرون بدون پایگاه اجتماعی در درون” بار دیگر با واقعیت و افکار عمومی روبهرو شده است. این بنبست نه یک حادثه بلکه نتیجه منطقی همان راهی است که دههها پیمودهاند.
آرش رضایی

