شاهسوندی که در سال 1367 از گروه رجوی کناره گیری کرد، با اشاره به حضور و مشارکتش در عملیات فروغ جاویدان ( مرصاد) و با ابراز پشیمانی می گوید که در آن روز در سوی نادرست تاریخ ایستاده و آن عملیات را اقدامی خائنانه علیه ایران می داند.

عضو سابق سازمان مجاهدین در پاسخ به پرسشی درباره مخالفت با حمله اسرائیل به ایران می گوید: مردم ایران هرگز فریب ندای بیگانگان را نمی‌خورند. اگر مردم ایران در قرن های گذشته در دفاع از کشور منتظر تعیین تکلیف با حکومت می‌ماندند، امروز از ایران چیزی باقی نمانده بود.

شاهسوندی در پایان با بیان اینکه امروز در سوی درست تاریخ ایستاده، تصریح می کند: “هرگز زیر پرچم یکی از منفورترین رژیم‌هایی که متهم به کشتار بیش از ۶۰ هزار انسان و جنایت جنگی در دادگاه‌های بین‌المللی است، نخواهم رفت.”

نوشته سعید شاهسوندی در گفتگو با بی بی سی اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

منظور از “مزدور” یکی از اعضای جدا شده از سازمان مجاهدین خلق به نام سعید شاهسوندی است. شاهسوندی از اعضای قدیمی و عضو مرکزیت سازمان است که بعد از انقلاب ایدئولوژیک نسبت به مواضع و عملکردهای رجوی دچار تردید شد و نهایتاً در سال 1367 از این گروه جدا شد. شاهسوندی پس از جدایی از مجاهدین خلق به عنوان یکی از اعضای با سابقه سازمان، سعی کرد تا واقعیات حاکم بر مناسبات مجاهدین خلق را افشا کند. شاهسوندی اخیراً در مصاحبه با بی بی سی فارسی به سوء استفاده های فرقه از جریانات اخیر ایران پرداخته است که به مذاق سران فرقه خوش نیامده و سعی کردند این بار به اسم ستاد اجتماعی داخل کشور ،چهره او را مخدوش کنند.

سعید شاهسوندی، از اعضای قدیمی و عضو سابق مرکزیت مجاهدین خلق

قبل از پرداختن به چرایی این کار بهتر است ابتدا شناختی در مورد ستاد اجتماعی در داخل کشور مجاهدین داشته باشیم . این ستاد بعد از پیروزی انقلاب در سازمان بنا نهاده شد و مسئول وقت آن محمد ضابطی بود که در جریان درگیری 12 اردیبهشت سال 61 کشته شد .

کار این ستاد بیشتر فعال کردن نسل جوان و بکارگیری آنان بوده است اما وقتی سازمان در عراق مستقر شد کارشان ارتباط گیری با نیروهای آزاد شده و وصل کردن و در نهایت اعزام نیروها به عراق ، ارتباط گیری با کانالهای خود در داخل کشور برای تهیه اطلاعات و انتقال آن به سازمان بود. سعی می کردند با جذب خانواده هایی که برای ملاقات به اشرف می آمدند و فعال کردن شان در داخل کشور اطلاعات جدیدی بدست بیاورند . در ضمن در این مسیر از قاچاقچیان هم استفاده می کردند و به آنان ماموریت می دادند که از فلان منطقه و یا فلان شخص اطلاعات جدید وی را گرفته به سازمان انتقال دهند.

در یک کلام در دوره حکومت صدام کار ستاد اجتماعی سازمان دریافت اطلاعات و انتقال به اداره مخابرات عراق بوده است. در حال حاضر هم به عنوان ارتش سایبری و با پوش جعلی سعی می کنند از درون کشور اطلاعات جمع کنند.
اما حالا چرا در این مقطع فرقه اطلاعات مربوط به آقای شاهسوندی را به اسم ستاد اجتماعی داخل کشور منتشر می کنند ؟ چون فرقه قبلاٌ به اسم کمیسیون ضد تروریست دهها بار به لجن پراکنی علیه وی پرداخته بود .
در مورد افشاگری آقای شاهسوندی باید عنوان کرد رجوی هیچ وقت تحمل یک انتقاد را ندارد و هر کسی که روی این مسئله انگشت بگذارد تا آخر عمر باید مورد توهین و ناسزا قرار بگیرد چون طی این سالها و در مقاطع مختلف شاهد بودیم هر موقع هر جدا شده ای حرفی از مناسبات ضد بشری رجوی زده مورد توهین و ناسزا قرار گرفت. این کار یکی از شیوه های متداول فرقه رجوی است و هر بار شاهد هستیم نفرات افشاکننده ماهیت رجوی ها عزم شان بیشتر شده است.
مریم رجوی باید بداند مارک زدن به جدا شده ها چاره کار نیست و حالا که گردهمایی خانواده های اعضای گرفتار در فرقه با جدا شدگان در تهران بیرونی شده مجبور هستند با کشیدن جیغ بنفش و اعلام ستاد اجتماعی داخل کشور روی آتشی که سرتا پایشان را گرفته، آب بریزند.

هادی شبانی

نوشته خانم رجوی مارک زدن به جدا شده ها چاره کار نیست اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید.

به باور شاهسوندی تشکیلات کنونی مجاهدین خلق یک فرقه تمام عیار است که در آن ایدئولوژی هیچ محدودیتی ندارد. در حقیقت فرقه مجاهدین خلق خود را با رهبرش تعریف می‌کند؛ ایدئولوژی این فرقه در درون شخص رجوی است. او به مواضع به شدت ضد آمریکایی مجاهدین در دهه‌های اولیه فعالیت و تناقض آشکار آن مواضع با پذیرایی‌های گرم از مقامات آمریکایی از جمله پمپئو در کمپ‌شان در آلبانی اشاره می‌کند و این رویکرد‌های متناقض را تنها در جهت حفظ بقای تشکیلات می‌داند.

شاهسوندی به صراحت می‌گوید: “حفظ حیات برای این جماعت از اوجب واجبات است. مهم نیست صدام باشد، کویت باشد، عربستان باشد یا مرتجع‌ترین جناح‌های امپریالیستی.”

این عضو سابق مجاهدین خلق که از فعالان اولیه تشکیلات بوده است، ضمن تایید آنچه مسعود خدابنده درباره روابط مجاهدین خلق با عربستان سعودی به ایرانیک گفت، یکی از عوامل “جوش خوردن” این روابط را غیردمکراتیک بودن حکومت عربستان می‌داند چرا که رییس حکومت عربستان هرگز به مانند مسئولین یک کشور دمکراتیک برای حمایت‌هایش از یک فرقه با سوابق تروریستی پاسخگوی نهادهایی چون پارلمان و کنگره نیست.

شاهسوندی البته رابطه شبکه ایران اینترنشنال با مجاهدین خلق را رابطه‌ای مطلق نمی‌داند و معتقد است که به آن اندازه که خدابنده می‌گوید ایران اینترنشنال در خدمت مجاهدین نیست. او پوشش‌های رسانه‌ای ایران اینترنشنال از گروه‌های سلطنت طلب را گواهی بر این موضوع می‌داند. سعید شاهسوندی از مریم رجوی با عنوان شاهزاده قجری یاد می‌کند که برای دریافت توجه از ایران اینترنشنال در حال رقابت با شاهزاده رضا پهلوی است. به عقیده او ایران اینترنشنال در خدمت منافع عربستان است و سعودی‌ها نیز همه تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نمی‌گذارند.

این عضو سابق مجاهدین خلق بار دیگر درباره مجاهدین خلق می‌گوید: ” این حیات نیست. این بقایای حیات است.” او معتقد است که سازمان به مفهوم نیرویی و اعتقادی و تشکیلاتی مرده است و تنها با پول و به دلیل رویکرد خصمانه حکومت ایران در قبالش، زنده است.
او با ذکر خاطره ای از مسعود رجوی از هنگامی که خود مسئول رسانه ای مجاهدین بود اذعان می‌کند که رجوی احتیاج دارد که هیچ نیروی بیناینی وجود نداشته باشد و بنابراین هر نیرویی که با جمهوری اسلامی دشمنی داشته باشد همچون گروه‌های جدایی طلب کردستان، با مجاهدین پیوندهایی دارد چون در جبهه تقابل کامل با حکومت ایران است.

شاهسوندی مجاهدین خلق را مانند دیگر گروه‌های خارج از کشور، کارتی برای بازی در دستان غربی‌ها می‌داند. این کارت‌ها قابل خریداری هستند و غربی‌ها می‌توانند به خوبی با آن‌ها بازی کنند.

نوشته سعید شاهسوندی: حفظ حیات برای مجاهدین خلق از اوجب واجبات است اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

“علی رغم سالیان فعالیت در نقش و جایگاه اپوزسیون تا کنون نتوانسته اند هیچ جایگاه و پایگاهی در میان مردم ایران ایجاد نمایند و هیچ مقبولیتی در ایران ندارند.”

سعید شاهسوندی عضو و از مسئولین سابق تشکیلات رجوی نیز در مصاحبه ای با شبکه خبری بی بی سی تقریبا همین دیدگاه را از قول و نظر خودش بیان نموده است .

اینجانب نگارنده که خود سالیان از وابستگان تشکیلات گروههای چپ مارکسیست بوده و علیرغم اینکه 15 سال بعنوان عضو ناظر و رزمنده عادی در داخل تشکیلات مجاهدین بوده ام همواره به این سبک فعالیت آنان انتقاد نموده و گاهی مراتب را به اطلاع سازمان چریکهای فدایی خلق ( مهدی سامع ) رسانده ام .

در ادامه مروری تحلیلی بر صحت و سقم ادعاهای رهبر حزب کمونیست کارگری و سعید شاهسوندی خواهیم داشت. که البته در این مطلب از موضعگیری در مورد شخصیت و تفکر و خط مشی این آقایان صرف نظر مینمایم.

سوال : چرا و با کدام شاخص میتوان گفت ادعای رهبر حزب کمونیست کارگری و سعید شاهسوندی درست است ؟

سازمان مجاهدین خلق ایران با این نام در قبل و بدو انقلاب با شعارهای ضد امپریالیستی و سرود سرکوچه کمینه مجاهد پرکینه ، آمریکایی بیرون شو خونت روی زمینه ، شعار پیش بسوی جامعه بی طبقه توحیدی و دفاع از دمکراسی و آزادی و حقوق مردم شروع به فعالیت نمود ، اما با سرعت برق و باد از خرداد ماه سال 1360 از این شعار فاصله گرفت و در اولین قدم صف ملت ایران ، دفاع عمومی نیروهای مسلح و حمایت گسترده مردمی علیه صدام را رها و دقیقا به نقطه مقابل یعنی به صفوف ارتش صدام علیه نیروهای مسلح و مردم مدافع میهن پیوست و در گرا دادن به توپخانه و یگان موشکی عراق نقش ستون پنجم و دیدبان توپخانه را ایفا کرد .
در قدم بعدی با شرکت در جبهه های جنگ اقدام به آدم ربایی و دستگیری سربازان و پرسنل حاضر در جبهه نمود و آنها را به ارتش و استخبارات عراق تحویل داد .

به نظر خوانندگان این مطلب تا همینجای این عملکرد و تغییر موضوع، مردم ایران دلایل کافی برای ضدیت و تنفر از مجاهدین را بدست نیاورده اند؟!

آیا عملیاتهایی تحت عنوان چلچراغ، آفتاب و مرصاد با پشتیبانی ارتش صدام و نابود کردن زیرساختهای ایران ، قتل سربازهای مدافع مرزها ، حتی قتل عام مریض ها و مجروحین بیمارستانها در مناطق عملیاتی برای ابراز تنفر مردم ایران ، انزجار و عدم مقبولیت تأیید کننده نظر رهبر حزب کمونیست کارگری ایران و آقای سعید شاهسوندی نیست؟

اما بعد از سرنگونی صدام و خودفروشی آنان به آمریکا و اسرائیل و پادویی برای آل سعود که همواره مسعود و مریم رجوی و نمایندگان آنها در آمریکا و اروپا تقاضای تحریم های ظالمانه مردم ایران ، بمباران سایتهای انرژی هسته ای تاسیسات زیر بنایی را دارند دیگر چنان رهبران این تشکیلات را منفور نموده که حقیقتاً هیچ مقبولیتی در داخل ایران ندارند و خودشان هم این را باوردارند که از هیچ حمایتی از جانب مردم ایران برخوردار نیستند و با ردای بی غیرتی و ضد ملی برای حمایت از خودشان که فقط در فضای مجازی نیروهای خود را از یأس و دلمردگی نجات دهند به دعوت از وزیر خارجه سابق آمریکا (مایک پمپئو) می پردازند و صد البته می دانند که این حرکت خشم مردم ایران را بر می انگیزد. زیرا همین مردک جانی و ضد بشر بود که در دولت ترامپ راه ورود دارو و واکسن را بر مردم ایران مسدود می کرد. همین خوکهای وحشی بودند که پولها و اموال ایران را در کشورهای مختلف بلوکه کردند در حالیکه مردم ایران در زیر شدیدترین تحریم های ظالمانه فقط با غیرت ایرانی خود فشارهای زندگی را تحمل می کردند.

در طی این سالیان نگارنده در جریان نظرات سایر احزاب و سازمانها بوده است و در اکثر اوقات غالب نیروهایی که خود را اپوزیسیون می نامیدند هیچگاه از بمباران ایران و سایتهای هسته ای ، از تحریم های ظالمانه و جنگ علیه ایران حمایت نکردند و اگرچه این امر موجب تأیید سیاستهای آنان نمی باشد اما لااقل یک خط قرمز داشتند که از آمریکا و جنایاتش علیه مردم ایران حمایت نکردند و بنظرم با این دلایل واضح و آشکار حضور واقعی درجامعه ایران و کف خیابان به درستی می توان تنفر و انزجار مردم ایران را نسبت به مجاهدین احساس کرد و هیچ مقبولیتی در ایران ندارند. اگر مایلند بفرمایند امتحان کنند.

علی مرادی

نوشته مجاهدین از نگاه حزب کمونیست کارگری اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

برای دانلود اینجا را کلیک کنید.

نوشته افشاگری سعید شاهسوندی در گفتگو با BBC اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

در مقدمه این گفتگو آمده است: “زنده یاد مهدی تقوایی در 28 اسفند سال 1398، 18 مارس 2020، درگذشت و به یادگارها پیوست. سرگذشت پر از درد امثال مهدی تقوایی تمثیلِ گویای داستان ادیسه Odyssey اثر هومر Homer شاعر و حماسه سرای یونانی است. ادیسه در بسیاری از زبان ها معنای آوارگی و درد و رنج هم می دهد.”

سعید شاهسوندی در پاسخ به سؤال در خصوص زندگی مهدی تقوایی در سال های خارج از کشور در سازمان تحت امر مسعود رجوی توضیح می دهد که:

“بعد از ماجرای 30 خرداد سال 1360، مهدی در حالی که هنوز پاهای شکسته اش به طور کامل ترمیم و درمان نشده بود با سختی های بسیار به خارج از کشور (فرانسه) آمد. او ابتدا در نشریه مجاهد مشغول به کار شد و در اینجا بود که من هم که به خارج آمده بودم او را دیدم. بعدها در تشکیلات نشریه و رادیو مجاهد همراه با همسرش ناهید طاهری در حومه پاریس و بعد هم در بغداد با هم همکاری می کردیم. او در بغداد در تحریریه رادیو بود و به این ترتیب ما روزانه و تنگاتنگ با هم تماس داشتیم و در نشست های روزانه رادیو مجاهد هم شرکت می کرد.

او مسئول روزنامه های خارجی و بررسی انعکاس به اصطلاح مقاومت در نشریات خارج از کشور بود و با همین عنوان هم مطالبی را برای رادیو و نشریه مجاهد تنظیم می کرد. مهدی کماکان آرام بود ولی آشکارا می لنگید. همانطور که گفتید یک دختر در ایران (سمیه که به اجبار در ایران مانده بود) و سه دختر دیگر در سازمان داشت. با این همه همراه با همسرش یک خانواده کوچک، خوشبخت و مثال زدنی را در سازمان به نمایش گذاشته بودند و این دیده می شد.

آن ها یکی از نمونه های خانواده های کوچک، خوشبخت و مبارز آن سال ها بودند. البته خانواده تقوایی در این ایام یکی از نمونه ها هستند. می دانیم و من از نزدیک شاهد بودم که مهدی عاشق بود. به صورت عجیبی عاشق خانواده اش یعنی همسر و فرزندانش بود. اما در عین حال مبارز و مجاهد هم بود. این وضعیت یعنی دوستدار خانواده بودن همراه با مبارزه، در گذشته های دور در سازمان یک مزیت بود که فرد توانسته است تضاد مبارزه و خانواده را به خوبی حل نماید، اما در ماجرا و غوغای معروف به انقلاب ایدئولوژیک این تبدیل به یک نقطه ضعف شد!

این ماجرا یعنی همراه بودن خانواده مهدی منهای سمیه که در ایران مانده بود با فرا رسیدن خیمه شب بازی سال 1364 سیلاب مهیبی برای سرپوشی بر شکست های رهبر مجاهدین خلق به راه افتاد، در اینجا می بایست ذیل عنوان و بهانه رهایی زن و وحدت انسان ها با رهبر هر رابطه دیگری را به زیر علامت سؤال ببرند و سرکوب کنند. در حالی که ما می دانیم که امروزه و همان موقع هم کمی بعد دانستیم و دانستند که داستان چیز دیگری است.

در فاز اول این ماجرا، ناهید طاهری که در بخش ما در قسمت آرشیو رادیو کار می کرد، او بار سنگین سال ها، حتی قبل از انقلاب اسلامی را بر دوش داشت، لازم به ذکر است که ناهید طاهری با میل و خواست خود به سازمان نیامده بود بلکه دستگیری مهدی در زمان شاه سال ها او را به پشت درهای زندان کشانده بود و او خواسته و در خیلی اوقات ناخواسته به دنبال مهدی کشیده شده بود. و این وضعیت او را دچار مشکلات و دشواری های روحی و روانی کرده بود به خصوص این که درد و رنج فرزندانش به خصوص سمیه را هم در آن ایام با خودش همراه داشت.

همه این آلام ناهید را به حدی خسته و گرفتار کرده بود که گاه و بیگاه گرفتار نوعی حملات عصبی که در عرف معمول به آن بیماری صرع می گویند کرده بود. در سال های قبل از انقلاب ایدئولوژیک ما به کرات شاهد این تشنج های عصبی ناهید بودیم که به ناچار او را به تنهایی به اتاقش می فرستادند تا بعد از مدتی آرام بگیرد و هر از گاهی دوباره این شوک های عصبی او حدت می گرفت. اما دردناک این که در سال های بعد از انقلاب ایدئولوژیک چون ذیل عنوان رهایی زن آمده بود چنان غیرواقعی زن ها را بالا می بردند و مانند چماق بر سر مردهایی که مقاومت می کردند می کوبیدند که پزشک مخصوص سازمان دکتر ذبیح که بعدها در عملیات فروغ جاویدان کشته شد در گزارشی نوشت که انقلاب ایدئولوژیک دردهای عصبی و روانی را خوب کرده و گزارش مفصلی نوشت که محور گزارش او این بود که ناهید طاهری ظاهراً از آن شوک ها و فشارهای عصبی رهایی پیدا کرده است.”

سعید شاهسوندی در برابر این توضیح که نام مهدی در لیست شورای مرکزی سازمان در سال 1364 به عنوان معاون مرکزیت قید شده است بیان داشت:

“اشاره کردم به خیمه شب بازی و تمام آن عناوین. سازمانی که کل موجودیتش مگر چقدر بود؟ می شود گفت که نام حدود 90 درصد اعضای سازمان در آن لیست بالای 500 نفری آمده بود. کسانی به عنوان مسئولان نهاد معرفی شدند، در حالی که نهادی وجود نداشت. همین طور دفتر سیاسی و مرکزیت و معاون مرکزیت، تمام این ماجرا برای این بود که در ابتدا یک راه حل و یک مسیر انحرافی برای تخلیه نارضایتی ها و بن بست تمام عیار خطی تشکیلاتی سیاسی درون سازمان پیدا بشود که جز با کنار رفتن مسعود رجوی و جز با استعفای او و اعلام خطاهای او حل نمی شد. با یک فرار به جلو ابتدائاً همه را بر اثر انقلاب ایدئولوژیک بالا بردند و بعد همه به تأیید رهبر پرداختند و بعد در فاز دوم یکی یکی شروع به خط زدن نام آن کسانی که مطیع نبودند کردند که یکی از آن ها هم مهدی بود.”

در این گفتگو سپس به ناراضی بودن و مسأله دار شدن مهدی تقوایی در داخل تشکیلات اشاره شد که در پی محاکمه ای با حضور شخص مسعود رجوی نهایتاً مهدی تقوایی و همسرش ناهید طاهری به اردوگاه رمادیه عراق تبعید شدند و نهایتاً در سال 1370 کلاً جدا شده و به انگلستان رفتند تا این که فوت هر دو نفر و دخترشان سمیه که از ایران به آن ها پیوسته بود یکی بعد از دیگری به دلیل سرطان سر رسید. سعید شاهسوندی با بیان خاطره ای از آن ایام چنین ادامه داد:

“من از تمامی دردهای مهدی، یکی را شاهد بودم. و این شاید تا جایی که من بودم دردناک ترین باشد. شاید بعدها دردهایی سهمگین تر از آن هم تجربه کرد. اما به نظر من تا آن ایام و هنوز هم که فکر می کنم یکی از دردناک ترین تجربه هایی بود که مهدی از سر گذراند و من شاهد عینی آن بودم. و آن این که در غوغاهای سال 1364 و به اصطلاح انقلاب ایدئولوژیک، در ساختمان سعادتی (در بغداد) که جنب ساختمان های میرزایی و ساختمان های دیگر بود، شبانه جلسات انقلاب ایدئولوژیک برگزار می شد.

جماعتی عقل و خرد باخته، دور مانده از اصل شریف و انسانی خویش و سراپا تضاد از گذشته خود جمع شده بودیم تا با محو فردیت های خود و حل شدن در هیأت جمعی و خداگونه به راهبر که فکر می کردیم که عقل کل و نیکی تمام و حقیقت مطلق است وصل شویم و احساس وصل کنیم تا به دروغ احساس وصل و شادی و سرخوشی به ما دست دهد. در آن جلسات انقلاب ایدئولوژیک که شب ها صورت می گرفت می بایستی هر یک از ما در یک خیمه شب بازی بزرگ انقلاب کنیم تا به اصل دورمانده خویش برسیم و به روزگار وصل نایل آییم.

هر کسی به میز انقلاب، بخوانید میز محاکمه، نزدیک می شد تا خویشتن خویش را به راست یا دروغ در مقابل راهبران ناراست گفتار و ناراست کردار عیان سازد و در مقابل دوربین های ویدئو انقلاب کند و رها شود. یکی که یادش به خیر باد ابراهیم آل اسحاق به صورت زیبای خود با کاتری که در جیب پنهان کرده بود تیغ های متوالی کشید تا خون جاری شد و صحنه را رنگین کرد. دیگری دست خود را با لبه آهنین میزهای فلزی اهدایی صدام حسین شکست، و در این میان مهدی را به پای میز محاکمه انقلاب ایدئولوژیک کشاندند.
من متأسفانه شاهد این صحنه ها بودم. مهدی اما انقلاب نمی کرد. سنگین بود. خیلی هم سنگین بود. مانند راه رفتنش. در واقع تسلیم نمی شد. هرچه براو تاختند باز هم تسلیم و راضی نشد و به اصطلاح بالا نیاورد و به رهبر ناراهبر نپیوست.

باید او را می شکستند. و او باید می شکست تا بالا بیاورد. و گاه گناهانِ کرده و ناکرده را برملا کند تا پاک و رها شود – تا بتواند به محبوب، بخوانید رهبری، برسد و وصل شود. حتی می بایست گناه کشته شدن رضا رضایی را بر گردن گیرد. و این چیزی است که من آن ایام به خوبی می دانستم. قبل از این که افراد در جلسات انقلاب شرکت کنند در لحظه انقلاب یک جمع بندی از هر کس صورت می گرفت و بعضی افراد در جریان بودند که این فرد باید به فلان نقطه برسد یا آن فرد به بهمان نقطه برسد. برای مهدی، رسیدن به نقطه ای بود که باید کشته شدن رضا رضایی را بر گردن می گرفت تا بشکند و تا بعد از شکسته شدن به رهبری وصل شود. و این کلید رهایی او از فردیتش مشخص شده بود. اما مهدی گام پیش نمی گذاشت. من آن صحنه ها را انگار که دیروز بود که بعد از 36 سال هنوز در جلوی چشم دارم.

مهدی چنان سنگین بود و چنان آرام که تمامی هیاهو و داد و فریادها و حتی توهین ها و تحریک های گوناگون که برنامه ریزی شده بود فایده ای نداشت. گویی که استوانه ای از سنگ ایستاده است. حاضران در صحنه انواع و اقسام توهین ها را نثارش کردند اما او تکان نمی خورد. حرف نمی زد. نه چیزی به اثبات می گفت و نه چیزی به نفی. در این ایام و در این لحظه اندیشه ای شیطانی از ذهن اصحاب محاکمه کننده دادگاه های تفتیش عقاید گذشت. نمی دانم محمد علی جابرزاده انصاری بود یا محمد علی توحیدی. بی تردید یکی از این دو بود که گفت همسرش ناهید طاهری که در بخش ما بود را صدا زدند. ناهید در این ایام به میمنت رهایی زن به مقام منیع عضویت سازمان رسیده بود. کسی که این همه سال از 1352 تا 1364 یعنی 12 سال هست و نیست خودش را با همه توانی که داشت کم یا زیاد در اختیار گذاشته بود تازه در آن سال به مقام منیع عضویت رسیده بود!

از مهدی خواستند که به عنوان علنی کردن زشتی کارش به گوش ناهید سیلی بزند. این کار را به این خاطر می کردند و با این توجیه انجام می دادند که می گفتند که زشتی کار تو چنان است که گویی فلان و بهمان. از مهدی خواستند که به گوش ناهید سیلی بزند. اما مگر عاشق معشوقش را سیلی می زند؟ و او سیلی نزد. مهدی سنگین تر از این حرف ها بود. واقعاً نمی دانم که آیا محاسبه خردمندانه و خردگرایانه ای در ذهنش می کرد یا عشق و عاطفه مانع بود. به هرحال هرچه بود نهایتاً مهدی به گوش ناهید سیلی نزد. وقتی که آن اندیشه شیطانی در مرحله اول به بن بست رسید از ناهید خواستند تا به گوش مهدی سیلی بزند. و می توان درک کرد که برای او چقدر سخت بود. هم برای مهدی و هم برای ناهید. سیلی خوردن از محبوب برای مهدی بسی دردناک بود.

ناهید ابتدا مقاومت کرد. سرانجام تحت فشار تسلیم شد و اینجا بود که مهدی فرو ریخت. نه به دامان راهبر. ابدا! بلکه به درون خویش. مهدی بعد از این بسیار افتاده تر از پیش شد. در جلسات روزانه ستاد تبلیغات شرکت می کرد. کارهای روزمره و روتین اش را انجام می داد. اما فقط اسمش را می دیدیم. و هر از گاهی زمزمه ای در زیر لب و سپس غرغر و اعتراض به جابرزاده و حسن محرابی را می شنیدیم. و شرکت او در جلسات ستاد تبلیغات به این ترتیب ادامه داشت تا این که مسأله داری من در آن سال شدت گرفت و من به پاریس تبعید شدم و باقی ماجرا.

اما در این سال ها زخم صادق هدایتیِ مهدی مانند خوره جسم و روحش را خورد. بعدها شنیدم که او هم دوام نیاورد و سختی اردوگاه پناهندگی رمادیه در عراق را به حضور ناحضور در میان آن عقل باخته ها ترجیح داده است. در این مسیر به تلخی از فرزندانی که با تمام وجود آن ها را دوست داشت هم جدا شد. در این مسیر چنان بر او سخت گرفتند که مجبور به جداشدن از فرزندانش، آن میوه های وجودش شد. با این وجود او رفت تا خود را بیش از این نبازد. بعدها شنیدم در لندن مستقر شده است. اولین باری که تلفنی با وی صحبت کردم از پشت تلفن اینطور خطابش کردم چطوری آمِت؟ و می دانید که این آمِت را در سازمان به عنوان تحقیر به او می گفتند اما من از روی علاقه و صمیمیت گفتم. و او مکثی کرد و گفت آمِت مُرد و من گفتم مهدی عزیز تو همیشه برای من همان آمِت دوست داشتنی هستی. به این ترتیب هست که مهدی در لندن جسم و جان رنجور و ضربه خورده خودش را از طاعون به اصطلاح انقلاب ایدئولوژیکی رهبران نارهبر نجات داد اما هنوز نیم جان به در نبرده بود که بیماری سرطان به جان خانواده اش و بعد خود او افتاد و یکی یکی آن ها را برد تا نوبت به مهدی رسید. یادش گرامی باد.”

لازم به ذکر است که سمیه تقوایی متولد 1351، در سال 1360 و با آغاز مبارزه مسلحانه مجاهدین خلق علیه جمهوری اسلامی در حالی که تنها 9 سال داشت در خانه تیمی حین درگیری با نیروهای امنیتی ماند و پدر و مادرش مهدی تقوایی و ناهید طاهری مجبور به ترک محل و خروج از کشور شدند. والدین سمیه از سازمان مجاهدین خلق در عراق جدا شده و نهایتاً در سال 1371 به انگلستان رفتند و سمیه در سال 1375 به لندن و به نزد آنان رفت. او حدود یک سال بعد، در سن ۲۵ سالگی در ۲۵ اسفند ۱۳۷۶ (۱۵ مارس ۱۹۹۸) در بیمارستانی در لندن بر اثر پیشرفتگی غدد سرطانی جانش را از دست داد. مادر و پدر او نیز بعداً به دلیل سرطان به ترتیب درگذشتند.

تنظیم از عاطفه نادعلیان

نوشته مهدی تقوایی و ادیسهِ رنج هایش اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

Mojahedin.ws – 25/01/1387

نوشته جمع بندی دستاوردهای رجوی از عملیات فروغ جاویدان اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

1- هدف آمریکا از نگه داشتن مجاهدین در عراق.

2- تکرار اشتباه رجوی اینبار در آویختن به دامن آمریکا.

3- لغو حکم اعدام سیاسی یا غیر سیاسی به عنوان شاخص پیشرفت در یک کشور.

4- اولین موج جدایی و اشتباه رجوی در اعزام منتقدین به یک مکان.

5- روند دردناک جدایی.

سعید شاهسوندی در ادامه گفتگوهای خود با صدای ایران ضمن پاسخگویی به پاره ای از انتقادات حول مقاله ایشان درباره اعدام حجت زمانی مدعی شد، با هر گونه اعدام اعم از سیاسی و غیر سیاسی مخالف است. وی در خصوص موضع گیری هایش درباره اعدام زمانی اظهار داشت موضع گیری من نه بر له یا علیه حجت زمانی که بیشتر معطوف به نقد مکانیزم هایی است که امثال حجت زمانی را در دامن خود پرورش می دهد. وی که در مقاله اش در مخالفت با اعدام حجت زمانی به نفس حکم اعدام در هر شرایطی مخالفت کرده بود در توجیه دلیل مخالفتش مشخصا اعدام حجت زمانی تاکید کرد:

“ما باید مسیرهایی که امثال حجت را به سوی این سرنوشت سوق می دهد نقد کنیم. وگرنه چیزی به طور کیفی تغییر نخواهد کرد. از این پس همه هدف من معطوف به نقد این روش ها است.”

شاهسوندی با اشاره به موضع گیری های اخیر عبدالعزیز حکیم که آمریکا را به حمایت از مجاهدین متهم و مانع اخراج از خاک عراق معرفی کرده، اضافه کرد، در حال حاضر مجاهدین به عنوان برگ بازی آمریکا با ایران مورد استفاده قرار گرفته اند. وی با اشاره به نقش مجاهدین در چالش های میان آمریکا و ایران و اجتناب آمریکا از دست دادن این امکان درکوتاه مدت گفت:

“آمریکا سلاح اش این است که برگ مجاهدین را به سادگی بازی نکند. مجاهدین در حال حاضر متاسفانه به برگی تبدیل شده اند که آمریکا می تواند در مصاف با ایران از آن امتیازاتی بگیرند و مایل هستند این برگ را تا زمان معامله جدی نگه دارند و پیشاپیش آن را ارزان ارائه نکنند و ما باید در این رابطه افسوس بخوریم.”

وی با اشاره به پیش بینی بنی صدر از شرایط موجود مجاهدین یادآور شد:

“مطالعه تاریخ تحولات معاصر ایران نشان می دهد کسانی که به حفظ و اعتلای ایران و استقلال آن باور نداشته اند، همواره در معرض سوء استفاده قدرت های بزرگ قرار گرفته اند و در خصوص وضعیت و سمت و سوی مجاهدین بنی صدر در زمره اولین کسانی بود که این سرنوشت را برای مجاهدین پیش بینی کرد، اگر این گمانه زنی با توجه به مسیری که مجاهدین اتخاذ کرده بودند کار دشواری نبود. امروز مجاهدین تجربه بارها تکرار شده را دوباره به معرض آزمایش گذاشته و خودشان را به دامن آمریکایی ها آویخته اند.”

وی در ادامه اظهاراتش پروسه جدایی اش از سازمان مجاهدین را بازخوانی و اظهار داشت، صدور حکم اعدام علی زرکش به عنوان نقطه اوج تنش های من با مجاهدین بود. وی در این خصوص گفت:

“یک سال پس از محاکمه و صدور حکم علی زرکش در سال 1364، ما در مهرماه سال 1365 از طریق فیلم محاکمه او در فرانسه که در قرارگاه اشرف برایمان نمایش دادند از این موضوع با خبر شدیم. اگر چه رجوی حکم اعدام او را به حبس ابد تقلیل داده بود اما صدور این حکم از سوی رجوی برای من محاکمه و اجرای حکم اعدام مجید شریف واقفی در سال 1354 را تداعی کرد. نفس این اقدام در نوع خودش ابهامات و سوالات زیادی را برای من مطرح کرد. هر چند این حکم اجرا نشد و پس از صدور حکم و بخشش آن زرکش در فرانسه و سپس به عراق تا زمان عملیات فروغ جاویدان تبعید و محبوس شد و در نهایت هنگام عقب نشینی و فرار در این عملیات و در حالی که زخمی شده در محاصره ناگزیر می شود با نارنجک خودش را بکشد. اما این اتفاقات در ماهیت تصمیم رجوی هیچ تاثیری ندارد.”

شاهسوندی در خصوص گمانه هایی که درباره کشته شدن زرکش بر سر زبان ها است، ضمن موثق خواندن اطلاعات خودش درباره منابع ان اظهار داشت:

“این اطلاعات موثق را کسانی که در عملیات با او بوده اند و تا آخرین لحظات زخمی شدن در کنارش بوده اند، شهادت داده و برای من نقل کرده اند.”

وی مبداء پروسه جدایی اش از سازمان را به یکسال قبل از اعزامش به عراق و متعاقبا زمان فعالیت هایش در رادیو مجاهد معطوف و تاکید کرد:

“به دلیل نقش شاخصی که در رادیو مجاهد داشتم، از قبیل گویندگی، نویسندگی و کسی هم قادر به انجام کارهای من نبود، مجاهدین ناگزیر بودند علیرغم مسئله داربودن من به دلیل نداشتن کسی که این مسئولیت ها را بخوبی انجام بدهد با ما مدارا کنند. اما زمانی که فیلم محاکمه زرکش را دیدم پس از رفتن به محل اقامتم اقدام به نوشتن نامه برای رجوی کردم. رجوی صبح روز بعد با من تماس گرفت و سعی نمود با پیش کشیدن مسائل عاطفی از جمله خون شهدا و این قبیل مسائل مرا نسبت به تصمیم ام منصرف کند اما پس از ناامیدی مجددا مرا به فرانسه اعزام کرد.”

شاهسوندی سپس به روند برخورد رجوی با سایر اعضای مسئله دار و اعزام دستجمعی آنها به فرانسه به عنوان بزرگترین اشتباه یاد کرد. شاهسوندی تاکید کرد رجوی پس از ناامیدی از منصرف کردن من قول داد کلیه امکانات مرا برای زندگی در اروپا تامین کند تا از این طریق جلو فعالیت های مرا بگیرد. از این رو مرا به فرانسه اعزام کرد و این متعاقب زمانی بود که شماری از افراد مسئله دار را به اروپا اعزام کرد. وی در خصوص وضعیت خانوادگی اش در این ایام تاکید کرد، در این زمان همسرم کماکان در عراق و عضو سازمان بود و رجوی تلاش می کرد از او به عنوان عامل فشار و سرزنش و تحقیر من از او استفاده کند. وی تاکید کرد حسین مدنی در این میان نقش کلیدی و مسئولیت تشکیلاتی داشت که به او گوشزد کردم دست از همسرم بردارد چون او در میان چرخ آسیای من و مجاهدین له خواهد شد. شاهسوندی در خصوص اشتباه رجوی در اعزام ناراضیان به فرانسه ادامه داد:

“اشتباه رجوی انتقال ناراضیان به فرانسه بود. آمدن تعدای از افراد مسئله دار به فرانسه در حالی که چتر و کنترل تشکیلاتی مثل سابق بر سر آنها نبود، امکان ارتباط میان آنها که در گذشته وجود نداشت را فراهم آورد. تاثیر متقابل این افراد روی هم به ضرر سازمان و به نفع بچه های سری اول جداشده از سازمان بود، از جمله خودم. این در حالی بود که این افراد علیرغم در کنار هم بودن در عراق هیچ ارتباط آزادی با هم نداشتند اما در فرانسه علیرغم اینکه ظاهرا زندگی تشکیلاتی نداشتند ارتباط شان بیشتر و تنگاتنگ تر شده بود. و اینها در واقع یک زندگی تازه را تجربه می کردند. درست در چنین شرایطی تحولات شوروی باعث تفکر بیشتر نسبت به سازمان گردید. مقایسه این دو وضعیت در نهایت منجر به تشدید مسائل من با سازمان و نوشتن بیانیه من به رجوی شد که او هم پس از 48 ساعت اقدام به پاسخگویی نمود.”

مجری برنامه در خصوص دلیل تاخیر شاهسوندی در اقدام به جدایی سوال کرد و شاهسوندی با اشاره به شرایط و فضا در این خصوص توضیحات نسبتا مبسوطی ارائه کرد. وی در این رابطه با اشاره به وابستگی های تشکیلاتی و پیچیدگی های انسان و همچنین ترفندهای احساسی رجوی ادامه داد:

“انسان لکوموتیو نیست که برای لحظه ای از روی یک ریل به ریل دیگری نقل مکان کند. این اقدام حتی در مقایسه با طلاق و جدا شدن از شریک زندگی انسان هم دردناکتر است. به این دلیل که وابستگی و ارتباط با تشکیلات بسیار عاشقانه تر و طولانی تر از ازدواج است. در این ازدواج انسان با عشق و علاقه و همه هست و نیست تمام دارایی اش را بی دریغ نثار می کند و ناگزیر برای جدا شدن باید از تمام این تعلقات بکند از این رو بسیار مشکل است.”

شاهسوندی در بخش اظهاراتش با اشاره به تجارب لوپاز در خصوص عوامل ترک این مناسبات به فاکتورهای اساسی در این خصوص اشاره و دستاوردهای نظری او را در این خصوص بازخوانی و گفت:

“چگونه زیبایی گسیخته شد. نه یکباره که رفته رفته برای ما چه بسی دشوار بود که بپذیریم دوست به ما خیانت می کند. برای ما بسیار دشوار بود که بپذیریم زنی که دوستش داریم فریبمان می دهد و اندیشه آزادی طلبی نقاب چهره جبار می زند. آگاه شدن فرایندی است آهسته و پیچ در پیچ. ما نیز خود شریک گناه ها و خطاها و توهمات و پندارهایمان هستیم و من هم هستم.”

وی در خاتمه به سه فاکتور مهم و اساسی برای جدایی از چنین مناسباتی اشاره و تاکید کرد:

“اول اینکه میوه خرد و عقل ما برسد. دوم، به اندازه کافی شجاعت در درون ما وجود داشته باشد. سوم، از روابط و مناسبات تازه چشم انداز تازه ای داشته باشیم. یعنی توان گذر از مناسبات کهنه به سوی مناسبات تازه را داشته باشیم.”

در خاتمه شاهسوندی به موضوع ادامه بحث در جلسه آینده اشاره و محتوای نامه 70 صفحه ای به رجوی را به عنوان موضوع برنامه معرفی کرد.

نوشته رجوی شیوه های شکست خورده و منتهی به خیانت را تجربه می کند اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

"فشار دولت فرانسه از بیرون و شکست های مسعود رجوی در درون و مجموعه تلاقی این دو باعث می شود که آقای رجوی بداند در فرانسه دیگر جایی برای ماندن ندارد و این پارامتری است که پرواز رجوی به عراق را رقم می زند."

شاهسوندی در پاسخ به این سوال که چه میزان از نیروهای سازمان در فرانسه ماندگار شدند، به بخش های به اصطلاح رسانه ای و کسانی که مسئولیت ارتباط با اروپایی ها را داشتند اشاره و تاکید کرد به جز این افراد که معدود هم بودند بقیه روانه عراق شدند. شاهسوندی در خصوص رفتن مجاهدین به عراق ضمن توصیف کردن اهمیت این انتقال به مائده زمینی تاکید کرد:

"حضور مجاهدین در عراق برای صدام یک مائده زمینی بود. در دست داشتن یک اپوزیسیون فعال با کشوری که با آن در حال جنگ است و اپوزیسیونی که خیلی جاها می تواند در زمینه های سیاسی، نظامی به درد صدام بخورد،… که متاسفانه در ادامه حضور مجاهدین در عراق همه این اهداف برآورده شد."

وی به اقدامات اولیه رجوی پس از ورود به خاک عراق و برای به اصطلاح دست پیش داشتن در مذاکرات با صدام اشاره و در این راستا به فرمان عملیات به هسته های داخل کشور و بدون سازماندهی و آمادگی توسط رجوی اشاره و گفت:

"آقای رجوی در مرحله اول ورودشان به عراق کاری کرد که هیچ وقت از یادم نمی رود. در آن زمان ما هنوز در بعضی از نقاط ایران از جمله شمال نیروهایی داشتیم و به صورت تیم های عملیاتی عمل می کردند. رجوی برای اینکه در مذاکراتش با صدام دست پر داشته باشد در حالی که فضا و شرایط عملیاتی مهیا نبود دستور داد تیم های عملیاتی در ایران دست به ترور بزنند تا او بتواند از این برگ برنده به عنوان قدرت برای معامله با صدام استفاده کند. اما به دلیل عدم آمادگی این هسته ها تمامی هسته های مورد نظر به هنگام اجرای عملیات ضربه خوردند و متلاشی شدند."

شاهسوندی در مواجه با این سوال که آیا رجوی از اقدامات خود در فرانسه جمع بندی و گزارشی به نیروهای خود انجام داد یا خیر گفت:

"در آن زمان در سازمان انقلاب ایدئولوژیک انجام شده بود تا کارهایی را که سایر جریانات سیاسی و احزاب معمول و متعارف نسبت به عملکرد خود و پاسخگویی به افرادشان انجام می دهند، او انجام ندهد. می شود گفت همه هدف انقلاب ایدئولوژیک در این خلاصه می شد، غیر قابل پاسخگو کردن رجوی به زمین و زمان و کادرهای سازمان و عملکردهای خودش."

وی در ادامه به تحلیل محتوایی تعین ناپذیری رجوی به پائین که از سوی مهدی ابریشم چی برای اولین بار مطرح شده بود، اشاره و تاکید کرد، معنی صریح این بود که رجوی تحت هیچ شرایطی نباید به پائین خود تعیین داشته باشد و در ازاء عملکردش به آنها پاسخ بدهد. او تنها به بالاتر از خود یعنی آسمان پاسخگو است. وی تاکید کرد در چنین شرایطی بیهوده خواهد بود اگر از رجوی توقع داشته باشیم درباره گذشته و نتایج ان گزارش و یا نقدی ارائه بدهد. شاهسوندی در ادامه به تاسیس ارتش آزادیبخش در سال 1366 اشاره و در خصوص ضرورت تغییر مشی مبارزه چریکی شهری به اهرم ارتش آزادی بخش به عنوان تازه ترین راه کار مجاهدین و رجوی در محقق کردن سرنگونی اشاره کرد. وی ضمن تبیین این تاکتیک ادامه داد، در تصور مجاهدین پاسخ به معضل سرنگونی تنها از طریق تاسیس این ارتش در مواجهه با ارتش ایران و القای این توهم بود که در توازن نیرویی میان مجاهدین و جمهوری اسلامی یک نفر ما برابر صدنفر از طرف آنهاست و به این ترتیب یک ارتش صدهزار نفری دشمن معادل یک ارتش هزار نفری از ما است که به تدریج و با فتح یک به یک شهرها امر سرنگونی محقق خواهد شد. وی در این رابطه به طرح شعارهای عوام فریبانه رجوی اشاره کرد و در خصوص مزدوری مجاهدین برای ارتش عراق گفت:

"در شرایط جنگی وقتی اپوزیسیون یعنی رجوی می گوید ما علیه جنگ ایران و عراق وارد جنگ می شویم، معنی اش این است که او رویش نمی شود بگوید ما در کنار ارتش عراق و دشمن و در مقابل ایران وارد جنگ می شویم. به همین دلیل هم وقتی سخن از ارتش ایران می شود به تمامی با تعبیر پاسدار و بسیجی از انها یاد می کند تا به نوعی جنگ را کاملا متفاوت و غیر ملی تعریف کند. در چنین شرایطی کار کردن با همه توان و امکانات برای کشور متجاوز یعنی عراق گم می شود و قبح آن شکسته می شود.

شاهسوندی در آخرین بخش اظهارات خود پروسه جدایی اش از سازمان مجاهدین را مورد بازخوانی و تصریح کرد این امر در مقاطع مختلف و با مشاهده عملکرد سازمان در سرفصل های مختلف شکل گرفت و تشدید شد، اما بطور مشخص پس از وقوع انقلاب ایدئولوژیک و تماشای فیلم محاکمه علی زرکش مادی و عینی شد. وی همچنین با تاکید مجدد حول تصمیمات و اقداماتش در زمان وقوع انقلاب ایدئولوژیک بر این موضوع تاکید کرد که او در زمان وقوع انقلاب بخشی از ابهامات و تردیدهایش درباره رجوی رفع شده بود. اما پس از انتقال به عراق و مشاهده فیلم محاکمه زرکش و برخورد رجوی با او تصمیم به خروج از سازمان گرفته و با ارسال نامه ای به رجوی تصمیم خود را به اطلاع او رسانده است. او بخشی از نامه اش به رجوی را به این شرح قرائت کرد:

"داستان ما بسان داستان آن دریانورد پیری می ماند که در جستجوی گنج حقیقت رنج هفت دریا را به خود خرید و در طوفانها و ناملایمات گوناگون سفر کرد. اما اکنون در پایان سال های طولانی نبرد و مبارزه احساس می کند به نقطه اول خود رسیده است در حالی که هیچ حقیقتی وجود ندارد."

شاهسوندی تاکید کرد رجوی پس از دریافت این نامه شخصا با او تماس می گیرد و با طرح حرف های کلیشه ای و از جمله تاکید بر روی خون شهدا و مسائلی از این دست تلاش دارد ضمن دلجویی مانع خروج او از سازمان بشود. شاهسوندی قرار است ضمن ادامه پروسه جدایی از سازمان، در ادامه سرفصل عملیات فروغ جاویدان و حضورش در این عملیات را تشریح کند.

نوشته اخراج از فرانسه، تاسیس ارتش آزادی بخش در عراق و جدایی اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

آیا واژه”منافق” را همان نیروها در سال 54 و 55 به کار می‌بردند؟

نه، واژه منافق را آن‌موقع به کار نمی‌بردند، شدیدترین کلمه‌ای را که آن سال‌ها به کار می‌بردند”التقاطی” بود. واژه منافق را اگر اشتباه نکنم برای اولین‌بار در خارج از کشور، بنی‌صدر در جزوه‌ای در پاسخ به جریانات موسوم به اپورتونیست‌های چپ‌نما به کار برد. آن‌موقع بنی‌صدر جریانات مارکسیست شده درون سازمان را منافق نامید. بعد از انقلاب بود که این واژه به سازمان مجاهدین خلق اطلاق شد.

به نظر من تشخیص و موضع‌گیری غلطی که جریانات مذهبی سنتی کردند که بر اساس آن خطر حکومت شاه از خطر نیروهای مارکسیست کمتر است، باعث شد که به جلسه سپاس هم بیایند و در تلویزیون شاه هم ظاهر بشوند. البته موج اجتماعی علیه آنها سنگین بود و اینها سعی کردند وانمود کنند که ما را به زور و با تمهیدات خاصی آورده‌اند؛ امری که بنا به شواهد گوناگون و موضع‌گیر‌های مختلفی که داشتند نمی‌تواند درست باشد.

ماجرای”سپاس”، اقتدار تشکیلاتی مسعود رجوی را افزون کرد و صدای معدود منتقدان”غیرسپاسی” و معترضان به خط‌مشی مسعود رجوی را تحت هیاهو و ضربه ناشی از سپاس پوشاند؛ یعنی اگر لطف‌الله میثمی، محمد محمدی و کسانی دیگر در آن مقطع از منظری دیگر و با نقطه‌نظراتی دیگر انتقاداتی به سازمان مجاهدین می‌کردند، رجوی اینها را با جریان سپاس یک کاسه می‌کرد و می‌گفت ادامه خط اینها هم همین است.

اجازه بدهید گریزی بزنم به بحث همیشگی این‌سال‌ها یعنی موضوع معروف به”سیکل معیوب”. یعنی ما شاهدآن هستیم که افراطی‌گری راست همیشه خوراک و وسیله تبلیغاتی برای افراطی‌گری چپ فراهم می‌کندومتقابلاً افراطی‌گری چپ هم خوراک برای افراطی‌گری راست فراهم می‌آورد. آن سال‌ها هم به نظر من آغاز این ماجرای سیکل معیوب بود که ما شاهد بودیم جریان”سپاس” باعث افزایش اقتدار تشکیلاتی مسعود رجوی در کل سازمان می‌شود.به خاطر دارم وقتی‌که همه ما در بند دو زندان اوین جمع شدیم مدت‌ها احمد حنیف‌نژاد منفرد بود به‌دلیل این‌که نظراتی متفاوت از نظرات رجوی داشت. اما بعد از ماجرای موسوم به سپاس، او هم به‌طور کامل بیانیه دوازده‌ماده‌ای مورد نظر رجوی را می‌پذیرد.

به اعتقاد من، تقابل جریان سپاس‌گوی سال 1355 و به قدرت رسیده سال 1357 و آن بیانیه 12 ماده‌ای و بخصوص ماده ده آن، زمینه ساز درگیری‌هایی است که بر بستری از تحولات اجتماعی به ماجرای سی‌خرداد 60 ختم می‌شود.

یک سالی از بیانیه دوازده‌ماده‌ای نگذشته بود که مجاهدین در زندان اوین و کلاً زندان‌های ایران مجدداً موقعیت منحصر به فرد خود را به‌دست آوردند؛ یعنی موج جریان مارکسیستی را از سر گذراندند، موج جریانات سنتی مذهبی را از سر گذراندند، استحکام تشکیلاتی پیدا کردند، جزوات تشکیلاتی در زندان یکی پس از دیگری نوشته و مورد استفاده قرار می‌گرفت، افرادی برای انتقال این تجربیات از زندان اوین به زندان‌های دیگر انتقال پیدا می‌کردند. ضمناً شرایط زیست در زندان‌ها در سال 56 نسبت به سال‌های 55 ـ 54 که شرایط بسیار سختی بود کمی تعدیل شده بود و امکان کار و فعالیت تشکیلاتی پیدا شد. همزمان در خارج از زندان و در سطح جامعه اعتراضاتی صورت می‌گرفت که می‌رفت به اعتراضات اجتماعی گسترده تبدیل بشود. انعکاس این اعتراضات در زندان، کاهش فشار روی زندانیان، افزایش ملاقات، افزایش ارتباطات درون و بیرون زندان،ارتباطات بندهای مختلف زندان و… همه اینها این امکان را به سازمان می‌داد که خودش را بازسازی کند.

در چنین شرایطی، یک حادثه خارج از انتظار ما صورت گرفت؛ درست در سال 1356در نقطه‌ای که ما در ماکزیمم وحدت تشکیلاتی بودیم تحولات خارج از زندان آغاز شد و کمی بعد به فاصله یک سال و اندی انقلابی صورت گرفت که در نتیجه آن تمام زندانیان سیاسی آزاد شدند.

در بدنه و نزدیک به راس و یا حداقل در بخشی از رهبری انقلاب، نیروهایی حضور داشتند که در آن سال‌ها به‌عنوان”راست ارتجاعی” مورد حمله سازمان قرار گرفته، در درون زندان منفرد و منزوی شده بودند.

در آن سال‌هایی که ما در زندان و در زیر فشارهای همه‌جانبه بودیم می‌بایستی مرزهای سیاسی ـ ایدئولوژیک خودمان را با جریانات گوناگون روشن کنیم. برای این منظور جزوه‌ای به‌نام”چپ و راست” تنظیم شد و در آن نیروهای سیاسی موجود در جامعه به لحاظ سیاسی و ایدئولوژی تعریف شدند. آنجا برای اولین‌بار با اندیشه دکترشریعتی، اندیشه مهندس‌بازرگان و اندیشه آیت‌الله‌خمینی برخورد شد و آنها به دسته‌بندی‌های گوناگون بورژوازی و خرده‌بورژوازی راست، میانه و… تقسیم شدند.

در بحث چپ و راست سازمان خود را در منتهی‌الیه ترقی خواهی و تکامل یعنی چپ‌ترین موضع قرار می‌داد. مارکسیست‌های(اصولی) را نزدیکترین نیرو به خود و راست‌ارتجاعی را به‌لحاظ سیاسی دورترین می‌داند. اما به‌لحاظ ایدئولوژیک و نمایندگی کردن اسلام؛ رابطه با”راست ارتجاعی” را رابطه تز و آنتی‌تز یعنی بود و نبود تعریف می‌کند.

چنین تنظیم رابطه و چنان نوشته‌هایی، که دیر و یا زود به دست همان به‌اصطلاح”راست‌های ارتجاعی” هم می‌افتد و در اردوی مقابل نیز صف‌آرایی مشابهی پدید آورد. آنها نیز همان رابطه تز و آنتی‌تز را منتها از منظر منافع خود و تشکیلات خود تعقیب کردند.

جریان موسوم به”راست ارتجاعی” در زندان توسط سازمان، به‌شدت منزوی شد و شرایط بسیار سخت روحی و روانی برای آنها ایجاد شده بود. در زندان با افرادی نظیر عسگراولادی که از رهبران این جریان و یکی از چهره‌های شاخص آن بود حتی سلام و احوالپرسی معمولی هم صورت نمی‌گرفت. (بایکوت کامل و حداقل رابطه صنفی) اینها فشارهایی را تحمل می‌کردند مضاعف بر زندان شاه. شاید یکی از عللی که اینها به این نقطه‌نظر رسیدند که اگر روزی مجاهدین به حکومت برسند روزگار آنها بدتر از زمان شاه خواهدشد، تجربه شخصی خودشان بود. این همان چیزی بود که اینها را به طرف ماجرای سپاس و تغییر تضاد اصلی آن روزگار سوق داد و در فردای پیروزی انقلاب، زمانی‌که دست بالا راداشتند گویا می‌خواستند تلافی کنند و یا از تکرار آنچه که در زندان بر آنها رفت جلوگیری کرده و بنابراین دست پیش گرفتند.

حالا بعد از پیروزی انقلاب، صحنه‌آرایی قدرت طوری شده بود که بسیاری از اینها نظیر لاجوردی و عسگراولادی و دیگران نزدیک به رأس هرم قدرت و در زمره نزدیکان و محارم جای داشتند. از تحول سال 54 و ماجرای مجید شریف‌واقفی و ماجراهای زندان زمان بسیار کوتاهی یعنی کمتر از سه‌سال گذشته بود و دو‌سال هم از ماجرای سپاس؛ این زخمی بود سر باز و درواقع اثرات این درگیری‌ها به‌جای خودش باقی بود. هنوز زمان آن‌قدر نگذشته بود که به‌جای منافع کوتاه‌مدت گروهی بشود. این پدیده را در پرتو منافع کلان ملی و در پرتو نقطه‌نظرات تاریخی ـ سیاسی مشخص و معین مورد بررسی قرار داد.

در آن لحظه هنوز بازیگران صحنه خودشان موضوع تحلیل و بررسی بودند و بنابراین از جمع‌بندی دقیق نسبت به تحولات ـ به نسبتی که ما امروزه می‌توانیم صحنه را ببینیم ـ ناتوان بودند.

علاوه بر این، واقعیت این بود که ماجرای موسوم به”راست ارتجاعی” در درون زندان به صورت روشن و دقیقی تجزیه‌وتحلیل نشده بود. وقتی گفته می‌شد”راست ارتجاعی” معلوم نبود کدام قشر و طبقه اجتماعی و یا کدام قشر و طیف بورژوازی مدنظر است. بعدها در فردای پیروزی انقلاب و در بحث‌های بعدی درون سازمانی این مسئله جمع‌بندی و در جزواتی آموزشی در درون سازمان باعنوان”ارتجاع چیست و مرتجع کیست” و همین‌طور”پایگاه‌های امپریالیسم” و غیره منعکس می‌شد. در این جمع‌بندی‌ها نظر سازمان این‌طور گفته شد که مقصود از راست ارتجاعی، اقشار سنتی خرده‌بورژوازی و اقشار بازاری و این نیروهایی است که از نظر آن موقع سازمان، دست بالا را هم به لحاظ سیاسی در حاکمیت بعد از سقوط شاه داشتند.

پس شما معتقدید که درواقع نطفه درگیری‌های سال 60 و نقطه‌عطف سی‌خرداد در درگیری‌های درون زندان شکل گرفت؟

امروزه اگر بخواهیم به آن سال‌ها نگاه کنیم و اگر مسامحتاً بپذیریم که در شرایط زندان اوین و در زمان شاه امکان عمل دموکراتیک یا گسترش دموکراسی برای سازمان مجاهدین خلق وجود نداشت ـ که به نظر من به‌شکلی هم وجود داشت ـ حداقل در سال‌های 57 ـ 56 اگر اراده‌ و نقطه‌نظری مشخص در این زمینه وجود می‌داشت آینده‌ای دیگر برای ما رقم می‌خورد.

به نظر من یکی از خطاهای جدی‌‌ که سازمان مجاهدین دانسته و یا ندانسته در فردای پیروزی انقلاب و واژگون شدن حکومت شاه مرتکب شد این بود که در مدار و در هیئت بسته”سازمانی” باقی ماند.

ما بارها و بارها خطاب به نیروهای سیاسی مارکسیست اعم از چریک‌های فدایی، گروه اشرف دهقانی و یا جریان موسوم به پیکار می‌گفتیم این‌طور نیست که فقط عکس‌ها عوض شده باشد ـ چون آنها طوری برخورد می‌کردند که گویی عکس‌ها عوض شده است، عکس شاه رفته و عکس آقای خمینی آمده است ـ و ما رسماً به آنها می‌گفتیم که حاکمیت جدید حاکمیتی است دیگر، با پایگاه اجتماعی دیگر و خاستگاه دیگر و نقطه‌نظرات دیگر. اما در عین حال که این را به آنها می‌گفتیم خودمان از یک ضرورت جدی غافل بودیم و آن این‌که روابط و مناسبات ما از فردای پیروزی انقلاب تا خرداد 60، کماکان مانند سازمان مجاهدین سال‌های پیش از انقلاب بود. البته سازمان مجاهدینی که این‌بار بمب و اسلحه و نارنجک تولید ومصرف نمی‌کرد؛ این را باید اذعان کرد و اینها تبلیغات ناروایی بود که آن سال‌ها علیه سازمان می‌شد.

در فردای پیروزی انقلاب ما با شرایط جدیدی روبه‌رو شدیم؛ شرایطی که ازسویی نیروهایی را که در زندان شاه راست ارتجاعی نامیده بودیم در رأس انقلاب قرار گرفته بودند و ازسوی دیگر حکومت دیکتاتوری شاه وابسته به امپریالیزم امریکا سرنگون شده بود و نوعی فضای نیمه ‌باز سیاسی و حتی در ماه‌های اول فضای کاملاً باز سیاسی به‌وجود آمده بود.

تحولات و سرعت آنها به نحوی بود که تمامی نیروها اعم از آنها که به حاکمیت رسیده بودند و آنها که بیرون از حاکمیت مانده بودند را چنان غافلگیر کرد که قادر به درک مشخص و روشنی از وضعیت موجود نبودند.

حرکت بهمن‌وار توده‌ها با سرعت غیرقابل تصوری حکومت شاه را درنوردیده بود و شرایطی را به‌وجود آورده بود که گویی حاکمیتی وجود ندارد و قدرت در آن وسط افتاده و گروه‌های سیاسی می‌بایستی هرکدام هر چه سریع‌تر این گوی قدرت را بربایند و هرکدام از آنها در این تلاش بودند که سهمی بزرگ‌تر و بیشتر را نصیب خودشان بکنند.

در چنین شرایطی درهای زندان هم باز شده بود و بدنه سازمان مجاهدین با رقمی نزدیک 200 تا حداکثر 250 نفر کادر که طی سال‌های 54 تا 57 آموزش سیاسی ـ ایدئولوژیک دیده و وحدت تشکیلاتی پیدا کرده بودند، به مانند یک پتانسیل،یک نیروی متمرکز و یک فنر فشرده‌‌شده‌ای که امکان گسترش و رشد در شرایط مساعد آن روزها را داشتند وارد صحنه اجتماعی شدند.

در آن ایام تصویر عمومی از مجاهدین تصویری درمجموع مثبت بود. خاطره‌هایی که مردم از شهدای مجاهدین، از محمد حنیف‌نژاد، سعید محسن، علی‌اصغر بدیع‌زادگان و بخصوص خانواده رضایی‌ها و بعد هم مجید شریف‌واقفی و مجموعه اینها داشتند مثلثی را در ذهن‌ها تداعی می‌کرد؛ مثلث خمینی، شریعتی و مجاهدین. آیت‌الله خمینی رهبر انقلاب، شریعتی معلم انقلاب و مجاهدین بازوی نظامی انقلاب. چنین مثلثی البته در واقعیت امر وجود نداشت؛ نه از جانب برخی نیروهای معتقد و وفادار به آیت‌الله خمینی و نه از جانب سازمان مجاهدین.

سازمان مجاهدین که به‌لحاظ ایدئولوژیکی و بعد هم سازمان یافتگی خود را یک سروگردن بالاتر می‌دانست، به سرعت شروع به رشد کرد. رشد سازمانی، کسانی را که در حاکمیت بودند و تجربه زندان سال 54 به بعد و انزوایی که برای آنها به‌وجود آمده بود رابه یادداشتند، بسیار نگران کرد. کابوسی وحشتناک این ‌بار در ابعاد وسیع اجتماعی. البته این نظر تمامی حاکمیت نبود، اما نظر بخش یا جناحی از حاکمیت بود که به‌دلایل سوابق طولانی زندان و مبارزه در زمان شاه حرف‌هایشان تاثیر داشت.

این جریان مذهبی سنتی، که امروز به محافظه‌کار معروف شده، در منتهی‌الیه طیف راست خود خواستار این بود که از همان فردای پیروزی انقلاب با مجاهدین تسویه‌حساب نهایی صورت بگیرد و بر این نظر بود که هر چقدر زمان بگذرد مجاهدین قادر خواهند بود جوانان بیشتری را”فریب” بدهند و نیروی بیشتری را جذب کنند که در این صورت مقابله با آنها هزینه‌های بیشتری را طلب می‌کند، پس هم‌اکنون تا تنور انقلاب داغ است نان چسبانده شود هزینه‌ها و ضربات کمتری را شامل می‌شود. این نقطه‌نظر مربوط به منتهی‌الیه جریان راست است و همان‌طور که عرض کردم تمامی نقطه‌نظرات موجود در حاکمیت نبود. حاکمیت جدیددر رأس اولاً به این نسبت و به این شدت درگیر مسئله نبود، ثانیاً بنا به ضرورت ‌رهبری انقلاب، نگاه ایشان به مسائل نگاه کلان بود. گرچه جریان‌های جانبی تلاش بر ‌تأثیر‌گذاری داشتند.

مجاهدین با این مشکل روبه‌رو بودند و تلاش می‌کردند با جریان‌های دیگر حاکمیت که تجربه درگیری‌های سال55 و 56 زندان را نداشتند روابطی برقرار کنند و فضای تنفس و فعالیت را برای خود حفظ کنند. مجاهدین در بسیاری از نشریاتشان می‌گفتند که ما مرحله مبارزه ضددیکتاتوری را با موفقیت پشت سر گذرانده‌ایم و اکنون وارد یک مبارزه پیچیده ضدامپریالیستی شده‌ایم؛ امری که با نگاه امروز و کمی بعد از آن سال‌ها، بیشتر به نادرستی‌اش پی می‌بریم. زیرا در آن ایام هنوز روند مبارزه ضددیکتاتوری و دموکراتیک را پشت سر نگذاشته بودیم و بسیاری مولفه‌ها در سطوح مختلف سیاسی، اجتماعی و مناسبات جامعه و مناسبات احزاب محقق نشده بود. افزون بر این‌که در تحقق این مرحله از انقلاب اگرچه به لحاظ نظری حضور مجاهدین و شهدا و جانباختگانشان انگیزاننده بود و به توده‌های مردم انگیزه می‌داد و بسیاری با گمان همان مثلثی که گفتم تصویر بنیانگذاران سازمان را در تظاهرات می‌آوردند، اما شاهد بودید و ما هم از درون زندان‌ها می‌شنیدیم که نسبت به آرم سازمان مجاهدین حساسیت وجود دارد، آرمی که آرم خود مجاهدین بود و در آن آیه قرآن وجود داشت نه آرم سازما‌ن‌مجاهدین مارکسیست شده. اما به‌دلیل حساسیت‌های تاریخی از ماجرای میزراکوچک‌خان تا ماجرای ترور مجید شریف‌واقفی توسط نیروهای مارکسیست‌‌،حساسیت تاریخی نسبت به مارکسیست‌ها را بار دیگر در اذهان زنده کرده بود. با وجود تلاش رهبری مجاهدین در طی سال‌های 47 تا 54 برای پیدایش یک نوع تقرب و همگرایی در نیروهای مختلف‌العقیده در درون جامعه، ماجرای خونین سال 54 این نظریه پیشین و تاریخی را زنده کرده بود که مارکسیست‌ها همیشه دنبال ضربه‌زدن هستند و همیشه به مسلمان‌ها و سازما‌ن‌ها و شخصیت‌های اسلامی نارو زده‌اند. از جنبش جنگل گرفته تا نهضت ملی و مصدق و امروزه هم ترور ناجوانمردانه شریف‌واقفی.

این فضای عمومی جامعه هیجان‌زده و غیرسازمان‌یافته بود. فرض کنید عکس مهدی رضایی در تظاهرات آورده می‌شد. اما اگر روی همین عکس آرم سازمان بود نسبت به این آرم، بخصوص داس، چکش و ستاره آن، حساسیت نشان داده می‌شد. این را به این جهت می‌گویم که فضای عمومی آن سال‌ها بازسازی بشود. فراموش نکنیم که جامعه در آن سا‌ل‌ها داس و چکش و ستاره را نمادهای کمونیستی می‌دید.

اما در همین حاکمیتی که پس از پیروزی انقلاب به‌وجود آمد در اوایل، نام مجاهدین بر بسیاری از میادین، مراکز و خیابان‌ها گذاشته شد؛ میدان رضایی‌ها، خیابان حنیف‌نژاد، بیمارستان مهدی رضایی و… گرچه به فاصله کوتاهی همه این نام‌ها حذف شد. اما یک نام هنوز که هنوز است بر جای مانده است و آن نام زنده‌یاد مجید شریف‌واقفی بر دانشگاهی است که او در آن درس می‌خواند. حساسیت‌ها تا این حد بود. در چنین فضا و حساسیت‌هایی سیاست سازمان مجاهدین ادامه مبارزه به شکل”سازمانی” اما غیر مسلحانه بود. یعنی کماکان می‌خواست به شکل”سازمانی” به حیات سیاسی خود ادامه بدهد. درحالی‌که شکل سازمانی معطوف و مربوط است به محتوا و مرحله مبارزه. مناسبات دوران مبارزات مخفی در قبل از انقلاب با مناسبات دوران بعد از انقلاب نمی‌توانست یکسان باشد.

شاید روش درست در فردای پیروزی انقلاب، روی‌آوردن سازمان به‌سوی مناسبات حزبی و درنتیجه بازشدن روابط و گسترش دموکراسی درون سازمان بود. البته سازمان مجاهدین در نظر به این نتیجه رسیده بود، به‌همین‌دلیل هم در مقطعی تشکیلاتی را به‌وجود آورد به‌نام”جنبش ملی مجاهدین”. هدف جنبش ملی مجاهدین جذب نیروهای گسترده اجتماعی، در عین حفظ مناسبات سازمانی بودو این یک تناقض بزرگ بود. به‌همین دلیل جنبش ملی مجاهدین عمر طولانی نکرد و بعد از مدتی و با صدور چنداطلاعیه‌‌ همراه با یکسری موتلفان سیاسی به عمر خودش پایان داد و دوباره سازمان مجاهدین ماند و مناسبات سازمانی‌اش.

از دیگر نقاط ‌عطفی که در شکل‌گیری سی‌خرداد60 و رفتن به سوی خشونت نقش بازی می‌کند خارج‌شدن آقای طالقانی از صحنه است. شخصیت آقای طالقانی نقشی تعیین‌کننده و تعدیل‌کننده داشت.ازسویی سپر بلای مجاهدین بود و از آنها درمقابل جریانات آن طرف خط محافظت می‌کرد؛ جریاناتی که به ربودن فرزند ایشان اقدام می‌کردند یا جریاناتی که در گوشه و کنار کشور می‌خواستند با ایجاد بحران سرِ گروه‌‌های مخالف سیاسی را هر چه زودتر زیر آب کنند. جریاناتی که شاید به”جمهوری‌”اسلامی هم اعتقاد چندانی نداشتند و بیشتر یک نوع خلیفه‌گری مدنظرشان بود. آقای طالقانی در مقابل اینها می‌ایستاد.به خصوص که نظرات ایشان نزد آیت‌الله خمینی هم تأثیر داشت و تنها جریانات مقابل نبودند که نقطه‌نظرات خودشان را به آیت‌الله خمینی می‌رساندند. از سوی دیگر آیت الله طالقانی ضمن حفاظت از مجاهدین عامل کنترل کننده و تعدیل کننده آنها نیز بود.ازاین رو نقش ویژه و تعدیل‌کننده ایشان به‌عنوان سپرحائل در میان هر دو جریان بسیار حائز اهمیت بود.

خروج آیت‌الله از صحنه، زمینه‌ را برای درگیری هرچه سریع‌تر دوطرف مهیا کرد.درگیری که هیچ‌کدام از دو جریان فکر نمی‌‌کرد چنین خونبار، پرهزینه و طولانی باشد. هرکدام فکر می‌کرد قادر خواهد بود دیگری را در کوتاه مدت و با هزینه اندک از صحنه خارج کرده و آنگاه بی‌خیال و بدون دغدغه به حرکت خود ادامه دهد. تاریخ بیست و چند سال گذشته نشان دادکه محاسبه هر دو گروه غلط بود. منافع کلان ملی و تاریخی و حتی اسلامی فدای منافع کوتاه‌مدت، خصومت‌ها وکوته‌بینی‌های حزبی و سازمانی گردید.

البته کمی بعد از فوت ناگهانی آیت‌الله طالقانی حادثه گروگان‌گیری در سفارت امریکا پیش آمد. این ماجرا شورو هیجان و فضای دیگری در جامعه به‌وجود آورد. مجاهدین با شعارهای خاص خود از حرکت پشتیبانی کردند. پشتیبانی آنها از حرکت و درگیری حاکمیت با دشمن خارجی باعث شد که درگیری‌های داخلی در کوتاه‌مدت تحت‌الشعاع قرار بگیرد. البته برای گروه‌های سیاسی غیرمجاهد نظیر گروه‌های مارکسیستی فضا به‌اندازه‌ای که برای مجاهدین باز شد، باز نشد. مجاهدین با همسویی با این حرکت و رفتار معتدلی که در آن ایام در پیش گرفتند توانستند از آن فضا بهره ببرند.

شرکت در انتخابات گوناگون، هم برای مجاهدین یک تجربه برای جمع‌آوری نیرو بود و هم می‌توانست برای حاکمیت یک نقطه مثبت باشد از این جهت که معترضان و گروه‌های مخالف می‌توانند وارد بازی سیاسی شوند، اما جریان‌هایی در حاکمیت بودند که نمی‌خواستند مجاهدین حتی به اندازه یک یا دو کرسی در مجلس، جایی در حاکمیت و زبانی برای گفتن داشته باشند. من این تفکر را در پدیدار شدن تحولاتی که به سی‌خرداد رسید، موثر می‌دانم. شاهد این بودیم که در گوشه و کنار یک یا دونفر از چهره‌های درجه دو و سه مجاهدین رای مکفی برای نمایندگی مجلس آوردند ولی اعتبارنامه‌های آنها تصویب نشد و مانع ورود آنها به مجلس شدند. به نظر من اشتباهی که حاکمیت کرد این بود که میدان نداد مجاهدین حتی در حد چند کرسی وارد بازی پارلمانی و دموکراسی بشوند.

از آن سو، اشتباهی که مجاهدین مرتکب شدند این بود که با وجود توصیه‌های مکرر خودشان به گروه‌های مارکسیستی دال بر هشدار نسبت به چپ‌روی یا چپ‌نمایی، در مقطعی که خود آنها درگیر می‌شوند این اصل را به فراموشی می‌سپارند؛ این اشتباه در شرایط فقدان آیت‌الله طالقانی روند تحولات را به جایی رساند که روز به روز بخصوص در سال‌ 1359 شاهد تشدید درگیری‌ها هستیم.

قضیه دستگیری سعادتی در تشدید این روند چه تأثیری داشت؟

در مورد سعادتی مطالب زیادی گفته شده است. می‌دانید که ما باهم همشهری بودیم. سعادتی از کادرهای عضوگیری شده بعد از سال پنجاه بود. مدتی باهم در بند 2 اوین بودیم. او بعدها به‌عنوان نماینده و سخنگوی اصلی مجاهدین همراه با بیانیه 12 ماده‌ای به زندان قصر فرستاده شد. بعد از انقلاب سعادتی در بخشی کار می‌کرد که مسئول آن موسی خیابانی بود و من هم مدتی در آنجا بودم. این بخش عهده‌دار جمع‌آوری اطلاعات و اسناد و مدارک بود.

می‌دانید که نقطه اوج همگرایی و نزدیکی سازمان مجاهدین با حاکمیت جدید در روز ملاقات مسعود رجوی و موسی خیابانی با آیت‌الله خمینی در قم بود، اگر اشتباه نکنم 6 فروردین 1358. پس از شهادتینی که مسعود رجوی می‌نویسد، آیت‌الله خمینی، مسعود رجوی و موسی خیابانی را می‌پذیرد. محمود احمدی ویکی دو نفردیگر که برای تهیه عکس و گزارش رفته بودند، نیز همراه گروه بودند. در آن‌روز من در تهران و در دفتر نشریه مجاهد بودم که شنیدم سعادتی دستگیر شده است. درست همان روز ملاقات در قم بود که ماجرای دستگیری سعادتی پیش آمد. یعنی درحالی‌که ماکزیمم تقارب و همگرایی در آن ایام به‌وجود آمده بود، جریان یا جریاناتی که این تقارب و همگرایی را خوش نداشتند، به‌شدت فعال شدند. در خاطرات بعضی از آقایان، از جمله خاطرات آیت‌الله یزدی(2) که در ایران منتشر شده، می‌خوانیم که در آن ایام موج سنگینی به‌منظور جلوگیری از این ملاقات و این‌که آیت‌الله خمینی را به اعلام موضع هرچه صریح‌تر و علنی‌تر در مقابل مجاهدین بکشانند، به راه افتاده بود.

دستگیری سعادتی در روز ملاقات رجوی و خیابانی با آیت‌الله خمینی، آن روی‌ سکه نزدیکی مجاهدین و حاکمیت به یکدیگر بود؛ تلاشی برای ایجاد افتراق، برای فاصله انداختن و ایجاد زمینه‌های درگیری فیزیکی و درنهایت نظامی.

من قضیه سعادتی را در یک کلمه خلاصه می‌کنم، سعادتی به شکلی گروگان حاکمیت می‌شود درمقابل مجاهدین. یعنی در صورت مسئله مشکلات مجاهدین با حاکمیت”مسئله سعادتی” همیشه به‌عنوان”مسئله دوم” درگیری‌ها باقی می‌ماند، استخوانی لای زخم. البته در مقطع دستگیری، ماجرای سعادتی مسئله شماره یک مجاهدین بود اما بعد از راهپیمائی مجاهدین در تهران و بعد از جمله معروف آقای طالقانی که”ماجرای سعادتی جاسوسی نیست و نمی‌دانم چرا در این مملکت همیشه جاسوس شوروی می‌گیرند و یک‌بار جاسوس آمریکا نمی‌گیرند” سازمان این پرونده را به سطح مسئله دوم تابلوی مشکلات خود با حاکمیت تنزل داد.

آقای طالقانی این را هم گفته بود که اینها (مجاهدین) غوره نشده مویز شدند.

بله، درواقع سازمان آن بخش اول را که ایشان گفته بود”ماجرای سعادتی جاسوسی نیست” را نقل کرد ولی این‌که”اینها غوره نشده مویز شده‌اند” را نقل نکرد.

سعادتی بدین‌ترتیب در دست جریانی که می‌خواست از مجاهدین گزک بگیرد و آن را وسیله فشار قرار بدهد باقی ماند. متأسفانه یکی از قربانیان بی‌گناه ماجرای سی‌خرداد 60 سعادتی بود. بی‌گناه بدین خاطر ‌که هیچ نقشی در ماجرای سی‌خرداد نداشت. به خصوص با آن وصیتنامه که به نظر من هم مضمون وهم محتوای آن با نظرات سعادتی می‌خواند…

ما دستخط سعادتی را می‌شناختیم، وصیتنامه دستخط خودش بود.

در سازمان اظهار شد که دستخط سعادتی جعل شده، اما در هر صورت اگر این وصیتنامه را مبنا بگیریم می‌بینیم که او نقشی در ماجرای سی‌خرداد نداشت. نقطه‌نظرات سعادتی را من از پیش می‌شناختم و موضع‌گیری‌های او نشان‌دهنده درستی قضیه است. ولی شما می‌بینید در خود ماجرای سعادتی امروزه بسیاری رازهای سر به مهر آن ایام باز شده، سعادتی که توسط دادگاه به‌ ده‌سال زندان محکوم شده بود بلافاصله پس از سی‌خرداد به بهانه واهی ترور کچویی، توسط لاجوردی اعدام می‌شود. این چیزی است که دیگر امروزه راز سر به مهری نیست و بسیاری از کسانی‌که خودشان از نزدیک شاهد بودند می‌گویند که لاجوردی ارتباطات زندان را قطع می‌کند تا کسی نتواند جلوی اعدام سعادتی را بگیرد. درحالی‌که مرحوم رجایی و خیلی‌های دیگر مخالف این کار بودند ولی او ارتباطات را قطع می‌کند و این کار را انجام می‌دهد.

از قضا چنین برخوردهایی نتیجه معکوس به بار می‌آورد؛ یعنی اگر فرض را بر این بگیریم که نقطه‌نظرات سعادتی مخالف خط‌مشی به‌وجود آمده در سی‌خرداد است، وقتی‌که او توسط لاجوردی به آن وضعیت اعدام می‌شود، دیگر در فضای هیجانات به‌وجود آمده و تحولات سریعی که صورت می‌گیرد نه‌تنها گوشی برای شنیدن حرف‌های سعادتی مهیا نیست که به‌راحتی می‌شود گفت که وصیتنامه‌اش مجعول و قلابی است چراکه زمینه‌برای شنیدن این‌گونه تحلیل‌ها آمادگی بیشتری دارد.

اینجاست که دوباره داستان”سیکل معیوب” را یادآوری می‌کنم که چگونه افراط‌گری راست، افراط‌گری چپ را تشویق و تغذیه می‌کند و یکی از موارد برجسته آن همین ماجرای سعادتی است.

صحبت‌هایمان را تا اینجاجمع‌بندی کنیم؛ سازمان مجاهدین که از زمان پیدایشش به‌خاطر نظرات جدید و رادیکال و نیز به‌خاطر جانبازی‌ها و فداکاری‌های افرادش در صحنه سیاسی ـ اجتماعی ایران و بویژه در میان نیروهای مذهبی و حتی شماری از روحانیون، اقتدار و اعتبار ویژه‌ای کسب کرده بود، بعد از ماجرای تغییر ایدئولوژی سال 54 و تصفیه خونین درونی، به‌شدت اعتبار و اقتدار یعنی هژمونی خود بر نیروهای مذهبی را از دست داد. در این ایام مجاهدین با دو موج مخالف یکی مارکسیستی و دیگری مذهبی روبه‌رو می‌شوند.

بعد از گذراندن مرحله مبارزه سیاسی با جریانات مارکسیستی، درگیر مبارزه با جریانات مذهبی سنتی شدند. مجاهدین در مبارزه با این دو جریان و به‌منظور حفظ موجودیت خویش به افزایش استحکام تشکیلاتی و اقتدار رهبری و به‌طور مشخص رهبری مسعود رجوی متوسل شدند.

یعنی بیماری‌ای که براساس آن سازمان در سال 54 ضربه می‌خورد (اقتدار و استبداد تشکیلاتی و فعال مایشاء بودن مرکزیت) این‌بار در شکلی دیگر بازتولید می‌شود.

با بازشدن درهای زندان مرکزیت مقتدر که همه کارهای خودش را تئوریزه کرده وارد صحنه اجتماعی شد. سازمان به شکل”سازمان” باقی ماند و مناسبات دموکراتیزه‌ نشد.

ازسوی دیگر جریانات موسوم به راست و محافظه‌کار که تا دیروز در زندان” راست ارتجاعی” قلمداد می‌شدند بخشی از حاکمیت را تشکیل دادند. همین بخش از حاکمیت بیشتر متمایل به آغاز درگیری بود. مجاهدین در سال‌های اول و دوم پس از پیروزی انقلاب ـ به نظر من تا اواخر 1358درایت نسبی به خرج داده و از درگیرشدن پرهیز کردند.

بهمن 58 و در زمانی ‌که مجاهدین حضوری حتی نمادین، در حد یک یا دو کرسی در مجلس ندارند و در شرایطی‌که بدنه تشکیلاتی‌شان به‌شدت متورم و بزرگ شده است؛ مصادف می‌شود با کشته‌شدن یکی از هواداران سازمان به‌نام عباس عُمانی در حین پخش پوستر و پلاکاردهای تبلیغاتی (5 بهمن1358).

به این مناسبت و نیز سالگرد شهادت احمدرضائی اولین شهید سازمان در زمان شاه، سخنرانی‌ای توسط مسعود رجوی در دانشگاه تهران برگزار می‌شود، باعنوان”آینده انقلاب”. در این سخنرانی رجوی اشتباهی بزرگ مرتکب شده، کشته‌شدن عباس عمانی را با کشته‌شدن احمدرضایی مقایسه کرده و هم‌طراز می‌داند. سوای غلط‌بودن این تحلیل که خود رجوی بارها در مورد آن به دیگران هشدار داده بود، کشته‌شدن مظلومانه عباس عمانی، موج‌هایی از تظاهرات مجاهدین و درپی آن باز هم کشته‌شدن تنی چند از هواداران و اعضای سازمان را به‌دنبال آورد. موج‌هایی پی‌درپی تا سرانجام به 30 خرداد 60 انجامید. از این رو بهمن 58، پایان یک مرحله و آغاز مرحله ای دیگر است.

متشکرم و امیدوارم که این گفت‌وگو برای بازشکافی و ریشه‌یابی دقیق‌تر موضوع و پاسخ به پرسش‌های فراوان دیگر ادامه یابد.

نوشته گفت‌وگو با نشریه چشم‌انداز ایران بخش اول ۲ اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.