روایت دو سال مهمانخانه، تا شکنجه و توبه اجباری

یکی از تلخ‌ترین تجربه‌های من در دوران حضور در تشکیلات مجاهدین خلق، مربوط به نشست‌های موسوم به “طعمه” در دوران مسعود رجوی است؛ نشست‌هایی که به نام مقابله با نفوذ و حفظ امنیت تشکیلات برگزار می‌شد، اما در عمل به ابزاری برای سرکوب مخالفان، تحقیر اعضا و درهم‌شکستن اراده کسانی تبدیل شده بود که جرئت می‌کردند حتی یک جمله برخلاف نظر رهبری بر زبان بیاورند.

در یکی از این نشست‌ها، مسعود رجوی اعلام کرد که از این پس افرادی را که به اصطلاح تشکیلات “بریده” محسوب می‌شوند، به خارج از کشور نمی‌فرستند، بلکه آن‌ها را به مدت دو سال در مهمانخانه اشرف نگه می‌دارند تا به تعبیر خودش اطلاعاتشان بسوزد.

همین که عبارت “دو سال در مهمانخانه” را شنیدم، ناخودآگاه و زیر لب گفتم: “دو سال زندان!”

برای من معنای این تصمیم کاملاً روشن بود. وقتی کسی را برخلاف میل و اراده‌اش برای دو سال در یک محل نگه می‌دارند و آزادی تصمیم‌گیری و انتخاب را از او می‌گیرند، نام آن هرچه باشد، مهمانخانه نیست؛ محدودیت و حبس است. اما در مناسبات رجوی، حتی همین جمله کوتاه هم تحمل نمی‌شد.

یکی از میلیشیاهای فالانژ تشکیلات صدای مرا شنید و پس از پایان نشست، موضوع را گزارش کرد. آن زمان در پادگان باقرزاده بودیم. محل اسکان ما سوله‌ها بود و برای برگزاری نشست‌های داخلی چادر و خیمه برپا کرده بودند.

مرا به داخل یکی از چادرها بردند. همان میلیشیا بلند شد و شروع به انتقاد کرد که چرا من در برابر حرف «برادر مسعود» گفته‌ام دو سال زندان!از همین لحظه، ماجرا از یک اظهار نظر ساده خارج شد. جمعیت حاضر به من حمله‌ور شدند. توهین‌های رکیک، فریاد و مشت و لگد آغاز شد. چون موضوع نشست‌ها درباره “طعمه” و “نفوذی” بود، مخالفت من نیز به‌راحتی در همان چارچوب قرار گرفت و بهانه‌ای شد برای اینکه مرا در جایگاه متهم قرار دهند.

در آن مناسبات، لازم نبود مرتکب تخلفی شده باشی؛ کافی بود با برداشت و تفسیر رهبر تشکیلات موافق نباشی تا به یک مسئله امنیتی و ایدئولوژیک تبدیل شوی.

توبه کن؛ وگرنه همین‌جا می‌مانی!

نکته جالب و در عین حال تلخ این بود که هر بحث ایدئولوژیک جدیدی که در تشکیلات مطرح می‌شد، باید یک نمونه عینی برای اجرای آن پیدا می‌کردند. گویی مسئولان و فالانژهای تشکیلات نیاز داشتند یک نفر را به‌عنوان الگوی منفی معرفی کنند تا بقیه اعضا از سرنوشت او بترسند. در آن مقطع، ظاهراً قرعه به نام من افتاده بود.

پروین صفایی، از مسئولان قرارگاه یازدهم، مرتب به من می‌گفت: “توبه کن!”

روز آخر نشست‌های مسعود و مریم رجوی بود و اعضا به قرارگاه‌های خود بازمی‌گشتند. اما پروین صفایی به من اعلام کرد: “تا نچرخانی و توبه نکنی، همین‌جا می‌مانی.”

قرارگاه یازدهم به اشرف برگشت، اما مرا در سوله باقرزاده تنها گذاشتند و یک نفر از قدیمی‌های تشکیلات را برای مراقبت از من باقی گذاشتند.

چند روز در همان وضعیت ماندم. وقتی دیدند هیچ نشانه‌ای از ندامت و توبه در رفتارم ظاهر نمی‌شود، یک شب مرا به اشرف منتقل کردند.

در اشرف، مرا در سرویس بهداشتی ستاد نگه داشتند و فردی را نیز از بیرون برای مراقبت از من گماشتند. این وضعیت یک روز ادامه داشت تا اینکه بعد از غروب مرا به اتاق اف قرارگاه بردند. دادگاه تشکیلاتی؛ جایی که حکم از پیش صادر شده بود.

درآنجا تمام فرماندهان یگان‌ها و دسته‌ها حضور داشتند. پروین صفایی جلسه را در دست گرفت و شروع به توهین و تهدید کرد. او فضای جمع را علیه من تحریک ‌کرد و تلاش داشت مرا در برابر تمام حاضران به یک متهم و عنصر مسئله‌دار تبدیل کند.

آنچه در ادامه اتفاق افتاد، از تلخ‌ترین خاطرات زندگی من است.

جمع به من حمله کرد. آن‌قدر کتک خوردم که به زیر میز می‌رفتم؛ مرا بیرون می‌کشیدند و دوباره ضرب‌وشتم را شروع می‌کردند. این وضعیت چندین بار تکرار شد.
آن شب، شب جمعه بود طبق برنامه قرار بود اعضا شام جمعی داشته باشند و بعد فیلم سینمایی تماشا کنند؛ اما برنامه را لغو کرده بودند.

پروین صفایی از همین موضوع نیز به‌عنوان ابزار فشار استفاده می‌کرد. مرتب تهدید می‌کرد که مرا به سالن بزرگ و جمع عمومی خواهند برد و چون برنامه شام و فیلم به خاطر من لغو شده، همه اعضا از دستم عصبانی هستند و با من برخورد خواهند کرد.

این دیگر صرفاً انتقاد تشکیلاتی نبود؛ یک سناریوی حساب‌شده برای ایجاد ترس، احساس گناه و تسلیم کردن فرد در برابر جمع بود.
سرانجام، زیر فشار آن فضای تهدیدآمیز، توهین و ضرب‌وشتم، برای اینکه از ادامه آن وضعیت خلاص شوم، مجبور شدم توبه کنم و بگویم دیگر روی حرف “برادر مسعود” حرفی نخواهم زد.

توبه‌ای که اعتقاد نبود؛ تسلیم در برابر خشونت بود

امروز وقتی به آن خاطره نگاه می‌کنم، مسئله برای من فقط یک شب کتک خوردن نیست. مسئله، سازوکاری است که در آن رهبر تشکیلات سخن می‌گوید و هیچ‌کس حق تفسیر مستقل آن را ندارد؛ مسئولان فرمان می‌دهند و اعضا باید اطاعت کنند؛ و اگر کسی کوچک‌ترین مخالفتی نشان دهد، با برچسب‌هایی مانند بریده، نفوذی و طعمه به حاشیه رانده می‌شود.
در تشکیلات مسعود رجوی، آزادی بیان تا جایی اعتبار داشت که کسی برخلاف رهبر حرفی نمی‌زد. دموکراسی تا جایی پذیرفته بود که کسی از تصمیمات رهبری سؤال نمی‌کرد و انتقاد تا جایی مجاز بود که به اطاعت مطلق ختم شود. من با یک جمله زیرلبی وارد ماجرایی شدم که به چند روز مراقبت و محدودیت، انتقال اجباری، ضرب‌وشتم و توبه‌گیری ختم شد. آن شب برای من روشن شد که در مناسبات رجوی، مسئله فقط اطاعت از یک فرمان نبود؛ مسئله، سلب حق اندیشیدن مستقل از انسان بود.

داریوش قنواتی