1- رجوی در این پیام فرضی الزاما باید حرف های تازه ای برای گفتن داشته باشد.

2- مهمترین موضع گیری رجوی باید حول وعده دو ساله و اتمام آن و همچنین نتایج حاصله از آن باشد.

3- واگذاری کنترل اشرف به دست نیروهای عراقی خواسته یا ناخواسته باعث بروز یک سونامی در کلیت سازمان مجاهدین خواهد شد. سونامی دقیقا تعبیری است که پیشتر رجوی بر روی بحران های متعدد گذاشته است. به نظر می رسد سونامی واقعی برای مجاهدین در حال وقوع است. راست است هم رجوی و هم سران مجاهدین برای گریز از هر گونه پاسخ گویی در قبال این سونامی تکرار حرف های گذشته را به سکوت مطلق ترجیح داده اند.

4- مهمتر از همه اینکه رجوی به هزار و یک دلیل نمی تواند در قبال این اتفاقات به طور مطلق سکوت کند. سکوت او در قبال این اتفاقات به معنی وادادن تمام و کمال به شرایط است. به معنی پذیرش استیصال و انفعال و… است. وقتی او در قبال کمترین توفیق ها دستپاچه مبادرت به ارسال پیام های بزرگ و تاریخی می کند، لاجرم نمی تواند شکست های بزرگ را بی توجه و الفتات و موضع گیری به فراموشی بسپارد. مضاف بر اینکه سکوت مطلق در قبال این تحولات به گونه ای به تشدید سردرگمی و انزوا و پاسیو شدن اعضاء کمک شایانی می کند.

رجوی در چنین شرایطی با انتشار و گزیده کردن پیام شهریور سال گذشته در واقع با یک تیر فرضی چند نشان فرضی تر دیگر را می زند، این نشانه ها را دنبال می کنیم:

1- رجوی ضمن بی پاسخ گذاشتن تمام بحران های موجود از جمله سیکل معیوب پیش بینی ها و پیش گویی های اش در خصوص شراب دوساله و تقدیر آن، تنها به واگویه تکراری و ملال آور گذشته بسنده می کند. تا از این طریق حس ترحم اعضای خود را در تقابل با وضعیت سردرگم موجود تحریک کند.

2- رجوی می داند تشکیلات اش از این پس با پس لرزه های شدیدتری نسبت به گذشته مواجه خواهد شد، برای خنثی سازی آنها ناگزیر است بار دیگر از موضع بستانکاری با مریدان خود برخورد کند. به همین دلیل به جای ارائه توضیحی چالش های احتمالی آنها را با انواع برچسب ها این گونه پاسخ می دهد:

"اگر مجاهد و شیفته آزادی مردمتان هستید، راست بگویید، آیا بها ‌ـتمامی بها‌ـ را می‌پردازید یا می‌خواهید چند صباحی «خوش‌نشین» میدان مبارزه و مجاهدت باشید و برای خودتان هم، اسمی و رسمی و سابقه‌ای دست و پا کنید و از مزایای آن استفاده کنید؟!"

و به همین منوال وقتی از مجاهد بودن به عنوان یک منت یاد می کند مقصودش بستن همه راه ها و مفرهای احتمالی برای طرح هر پرسش و چرا و چالشی است. وقتی تاکید می کند:

"وقتی نعمتی که خدا به آدمی ارزانی داشته خیلی بزرگ است، اسمش منّت است. بالاترین منّت زمانه ما بر من و شما و همه ما، منّت مجاهد بودن و مجاهد ماندن است."

3- رجوی به این ترتیب به جای هر گونه پاسخ گویی به شرایط و بن بست های موجود همه کاسه کوزه ها را بر سر اعضای خود خراب می کند و ادامه فدا و صدق و طلب هایش را جستجو می کند. او به زبان بی زبانی و علیرغم تکراری بود پیامش، کماکان با احتساب شرایط موجود بر تازه گی و نو بودن دلالت دارد. او به زبان بی زبانی می گوید مجاهد خلق چاره ای ندارد جز اینکه با توسل به باورهای گذشته خود کماکان بر مسیر رهبری مجاهد خلق تاکید کند.

4- و نکته آخر پارادوکسی است که رجوی و تلویزیون مجاهد از وضعیت موجود و نتیجه گیری خود می کند. برای رسیدن به این مقصود چاره ای ندارد جز اینکه کماکان به گذشته ها و ترفندهای مستعمل شده متوسل شود. جایی که به نقل انتشار بیانیه گذشته اکتفا می کند و می نویسد:

"دیدید که با چنگ‌زدن به ریسمان خدا و خلق و انقلابی که مریم عرضه کرد، در چهار سال و نیم گذشته، آن‌ همه توفان و بحران و ضربه و توطئه، طرح و نقشه و فشار برای از‌ میان برداشتن و متلاشی ‌کردن مجاهدین(با به‌ کار‌گرفتن امکانات 10دولت) نه‌ فقط به ‌جایی نرسید، بلکه حتی نتایج معکوس داد و مجاهدین بی‌سلاح، بدون مبالغه، در عرصه سیاسی و اجتماعی و تاریخی، بالاتر هم رفتند. بالقوه، قویتر هم شدند. سرفراز، روسفید و گردن‌فراز!"

به این ترتیب پیام سال گذشته رجوی در آستانه اتفاقات تعیین کننده اخیر تبدیل به یک اهرم تهاجمی بر علیه خیل اعضایی می شود که بیش از هر چیز می خواهند بدانند موضع رهبری شان در قبال تحولات آتی چیست؟! وی کماکان به جای هر گونه توضیحی درباره وضعیت اکنون به کلیشه ها و شعارهای همیشگی اش پناه می اورد.

مجاهدین دبلیو اس، هفتم سپتامبر 2008

نوشته نشانه استیصال در پیام تکراری شهریور 86 مسعود اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

اینکه چگونه آموزه های یک گروه می تواند اعضاء و پیروان خود را نه تنها متقاعد و مجاب به ترک زندگی معمول که به کیفیتی غافلگیرکننده از دافعه و تنفر و انزجار نسبت به آن ناگزیر کند. برای فهم این نکته کلیدی که بدانیم فرقه ها چگونه و با چه مکانیزم هایی پدیده ها و امور بدیهی زندگی و بقا و حیات انسانی از جمله ازداوج را به مرز سرخ و تابو تبدیل می کنند، پیش از آن باید بدانیم رهبران این گروه ها که معمولا به گروه های فرقه ای شناخته می شوند، چه نفعی از این بدعت ها می برند. واقعیت این است چنین گرایشی در مناسبات مجاهدین خلق تا آنجا که حافظه تاریخی گواهی می دهد منحصر و مختص این گروه نبوده و نخواهد بود. تبارشناسی این دستگاه فکری که آشکارا بر تناقض بیرونی و درونی راه باز می کند و ادامه حیات می دهد، به دهه های پیش که بلکه به قرن ها بیشتر مربوط می شود. به جنبش ها و اندیشه هایی که اساسا حیات و بقای خود را در تحمیق و اسیر کردن نوعی انسان به مناسباتی خارج از نرم های اجتماعی و بشری دعوت می کند و تلاش دارد تا موضوعیت خود را در تقابل پیوسته و همواره با وضعیت موجود اثبات کند.

این دستگاه فکری که ظاهرا در مناسبات بیرونی اش داعیه نوع دوستی، آزادی خواهی، عدالت طلبی، انسان گرایی و ستایش زندگی و آرمان گرایی دارد، اما در مناسبات درونی در تقابل دائم و پیوسته با ذات زندگی و مکانیزم های شکل دهنده آن عمل می کند. و جالب تر اینکه برای توجیه و تئوریزه کردن موجودیت خود به تناسب شرایط و اقتضای پیشرفت های تاریخی در زمینه نظری و علمی، می کوشد خود را همسویی با این تحولات نشان بدهد. با این حال بخش اعظم و کلیدی توان و بضاعت خود را برای اثبات مشروعیت و موجودیت اش از نفی گذشته و حال و احاله امور به آینده فرضی عاریه می گیرد. اگر تقابل و درافتادن با قانومندی های هستی را به نوعی مصداق ارتجاع و عقب مانده گی تلقی کنیم، عجیب خواهد بود که از این منظر چنین نگرشی ویران گرانه به موضوع هستی در حرف داعیه رادیکالیسم و انقلابی گری داشته باشد. اما تجربه های پیشین نشان داده که رادیکالیسم و ارتجاع در ماهیت آبشخورهای واحدی دارند. اگر رادیکالیسم راه خود را برای آینده فرضی از تغییر دادن رویه جاری و معمول زندگی و ویرانگری و تخریب شالوده ها و بنیادهای حیات بشری از جمله خانواده و فنون مجاب سازی و انقیاد انسان به خود هموار می کند، در نقطه مقابل دشمنان بی نقاب تکامل و عقب مانده از قافله باید، به الگوهای امتحان پس داده ای در پساتوی تاریخ متمسک شوند.

هر دو گروه چه رادیکال ها و چه عقب مانده های تاریخی، برای نیل به وعده های فرضی خود در آینده ای موهوم ناگزیر باید اکنون و حال را به عنوان دسترس ترین امکان برای اعمال هر گونه تغییر تدریجی و کمی به سوی یک نرم و مدل عقلانی و خردورزانه نفی و از اساس با موضوعیت زندگی و حالیت و تمام الزامات و قانونمندی های بدیهی اش نه تنها به نفی و عناد که به الگویی غیرقابل تحمل و براندازانه تبدیل کنند. درک این معنی که چرا فرقه رجوی مریدان خود را نسبت به مناسبات بیرون از فرقه به دافعه و تنفر و عوامل بقاء و ادامه آن از جمله تشکیل خانواده را به تابو و مرزسرخ تبدیل می کند، در این نکته نهفته است که او می خواهد به بهانه (نه گذشته و نه اکنون) انقیاد انسان به نفس خود را در پوش و وعده آینده موهوم تضمین کند.

شاید برای خردورزان باور و درک این معنی که چگونه یک امر بدیهی و حیاتی به مرزسرخ تعبیر می شود تا جائی که همین امر دشوار و ناشدنی جلوه کند، اما راز و رمز درک این به ظاهر غیرممکن جز از فهم کردن عناد فرقه با خردورزی و عقلانیت و ماهیت عقب مانده گی و استثمار و خلق مکانیزم های برده داری نوین ممکن نیست. شاید بتوان بخشی از مولفه ها و آموزه ها فرقه رجوی را در تبارشناسی تاریخی این جریان ها شناسه و فهم کرد. در جایی که مریدان باید از همه گذشته و اکنون به بهانه آینده ای تهی از کمترین انتفاع و لذت از زندگی و خرد و عقلانیت خود را بی کمترین پرسشی قربانی کنند. با چنین پس زمینه ای در اندیشه فرقه رجوی درک این مهم که چرا او با هر گونه سرخوشی و انتفاع از زندگی کینه می ورزد، مشکل نیست. رجوی اصرار دارد برای فهم و داوری درباره هر پدیده ای و فهم بدیهی ترین امور از جمله ازدواج اش با مریم عضدانلو، یا به بی نهایت نگاه کنیم و یا به بی نهایت پائین.

در بینش او درک واقعیت و زندگی به همان سان که هست و جلوه می کند امکان پذیر نیست. به همین دلیل ازدواج اش با مریم را در اوج، و تبلور اراده هستی می انگارد و از سوی دیگر انعطاف و تمایل فطری و بدیهی مریدان اش به زندگی را ضدارزش تلقی می کند. هوفر در کتاب ارزشمند مرید راستین به پدیده باورپذیری به عنوان مکانیزمی برای درک و فهم دنیای فرقه ها اشاره دارد. باوراندن این معنی به مریدان که زندگی کردن و لذت جویی مشروع و کامروائی عقلانی و خلاصه آمیخته شدن و منتفع شدن از همه لذت های ذاتی و… امری ضدارزش و غیراخلاقی است. او فلسفه این پوچ اندیشی رادیکال نما و انقلابی!!! را تنها بخشی از پروسه مجاب سازی و تعمیق انسان در مناسبات فرقه ای تعبیر می کند و می نویسد:

"جنبش (رادیکال) تفریح و آرامش را بی ارج می شمرد و زندگی دشوار را می ستاید. لذت جویی عادی را کم ارزش یا بی اعتبار می داند و رفتن در پی خوشبختی فردی را غیراخلاقی تلقی می کند. برخورداری را معامله با دشمن -اکنون- می شمرد. هدف اولیه آرمان ریاضت کشانه ای که بیشترِ جنبش های توده وار تبلیغ می کنند، پروردن و میدان دادن به بی اعتنایی به اکنون است. کارزار علیه امیال و غریزه ها همان تلاش برای سست کردن رشته های محکم پیوند با اکنون است. این که چنین زندگی فردی ناشادی در مقابل یک پیشینه سرزنده و دراماتیکِ زندگی باشکوه جمعی قرار دارد، در خدمت برجسته کردن بی ارزش آن است." *

ازدواج آقای ابراهیم خدابنده از این حیث واجد اهمیت است که ایشان در واقع با پیروی از یک سنت طبیعی و رایج، به اراده و خواست رهبر یک فرقه که خود را حائل بین زندگی درون و بیرون از فرقه قرار داده پشت پا زده است. او بر خلاف رجوی که زندگی و حیات را فاقد ارزش توصیف کرده، به روی زندگی لبخند زده و آشکارا ایدئولوژی و آموزه های ارتجاعی و ضدتکاملی او را به چالش کشیده است. او فاصله یک امر بدیهی و غیرممکن را درنوردیده و در عین تابوشکنی به زندگی بازگشته است. اینکه چگونه زندگی کردن به یک تابو و خط قرمز تبدیل می شود، راز و رمز درک دنیای فرقه رجوی است.

* کتاب مرید راستین. نوشته اریک هوفر. ترجمه شهریار خواجیان. انتشارات اختران. ص 70.

مولف: بهار ایرانی

منبع:

نوشته ارتفاع پست، سازمان مجاهدین بزنگاه زندگی اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

عالیجناب بروگر
از زمان صدور حکم شما به عنوان مرجع قضایی دولت فرانسه در خصوص دستگیری مریم عضدانلو و شماری از اعضای سازمان مجاهدین خلق به اتهاماتی از قبیل پول شویی، توطئه بر علیه منتقدین و جداشدگان و اقدامات تروریستی و… تا این زمان قریب 5 سال می گذرد. از همان ابتدای دستگیری تا اکنون سازمان مجاهدین اقدامات و واکنش های ضدمدنی گسترده و متعددی در جهت لوث کردن حکم شما انجام داده است. خودسوزی های 17 ژوئن که متاسفانه منجر به عقب نشینی شما و نهاد قضایی دولت فرانسه گردید، تنها یکی از این اقدامات ضدمدنی است که از آن زمان تا اکنون نیز همه ساله به همین مناسبت ضمن تقدس و ستایش از قربانیان اقدامات انتحاری، سازمان مجاهدین کدوار و نشانه ای کماکان بر استفاده از این اهرم برای هر گونه مقابله مدنی تاکید می کند. صرفنظر از این اقدامات فرقه ای که به شهادت مقامات فرانسوی منجر به جریحه دار شدن احساسات شهروندان فرانسوی گردید، مجاهدین خلق بی محابا و بدون رعایت کمترین پرنسیب های اخلاقی و مدنی، دستگاه قضایی شما را متهم به سیاسی کاری و استفاده ابزاری از قانون نموده است.
در تمام این سال ها متاسفانه قوه قضایی فرانسه و شما به عنوان صادر کننده حکم دستگیری این افراد سکوت و انفعال پیشه کرده و در مواجهه با هر گونه بی احترامی و جسارت نسبت به خود و نهاد قضایی کشورتان کماکان ترجیح می دهید سکوت اختیار کنید. اینکه رسیدگی به چنین کیسی به چه پروسه و زمانی نیازمند است، بر ما پوشیده است. اما به نظر می رسد هزینه کردن این میزان وقت و انرژی برای اعلام رای نهایی و نتیجه گیری خارج از عرف و معمول مقرر برای چنین پرونده هایی باشد. مضاف بر اینکه در این میان و با توجه به جریان دامنه دار تبلیغاتی مجاهدین و جنگ های روانی و رسانه ای که همه ساله دامنه و ابعاد آن نیز توسط سازمان شدت می گیرد، ممکن است به قوت گرفتن این شائبه که دست شما در صدور رای نهایی بسته است را دامن بزند.

عالیجناب بروگر
خوشبختانه و علیرغم تاخیر بی رویه ای که در صدور حکم نهایی پرونده 17 ژوئن صورت گرفته، مسیر اتفاقات و حوادث به گونه ای پیش رفته که بر خلاف انتظار مجاهدین، دست شما برای فربه کردن و مستند کردن اتهامات اولیه نسبت به مجاهدین بازتر شده است. بیانیه دیده بان حقوق بشر در سال 2005، بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا در آوریل سال 2007، محتوای پیام های رجوی از مخفیگاه خود که ترجیع بند تمامی آنها تشویق و تاکید به ادامه برخوردها و مناسبات فرقه ای دارد، تشویق رجوی به ادامه برخوردهای فیزیکی با اعضای منتقد و جداشده مجاهدین در سراسر جهان و به خصوص اروپا تحت عنوان مرزبندی و…، وتوی رای خروج نام مجاهدین از لیست تروریستی توسط اتحادیه اروپا، افشای شمار دیگری از قتل های درون تشکیلاتی توسط اعضای جداشده سازمان، مقاومت دولت انگلستان در مقابل رای دادگاه این کشور در خصوص خارج کردن نام مجاهدین از لیست تروریستی این کشور، جداشدن شماری از اعضای سازمان از این گروه و شکوائیه های آنان و به خصوص جدایی خانم بتول سلطانی یکی از اعضای شورای رهبری سازمان مجاهدین و جستجوی او برای یافتن فرزندانش از اسارت مجاهدین، تلاش های خانواده محمدی برای رهایی دخترشان از اسارت اشرف نشینان، اعمال انواع ممنوعیت ها و محدودیت ها بر روی خانواده اعضای اشرف برای جلوگیری از ملاقات با فرزنداشان،… نمونه های بسیاری در این خصوص می توانند بر حقانیت مواضع شما در قبال مجاهدین صحه بگذارند.
این لیست طویل از جرائم و اتهامات فرقه ای مجاهدین در طی 5 سال گذشته، متاسفانه به جای اینکه به روند تسریع محاکمه و صدور رای نهایی منجر شود، اما در عمل به میدان و کارزار مجاهدین تبدیل شده که از قبل آن ضمن استهزاء شما و حکم تان و در نهایت دستگاه قضایی فرانسه رفته رفته از موضع طلبکاری از شما و دولت فرانسه پیشاپیش درخواست اعاده حیثیت و دادرسی علیه شما می دهند. اینکه این گونه تنظیم رابطه از سوی یک متهم با قوه قضائیه محصول و معلول چه مناسبات و مکانیزم های اجتماعی و مدنی است، قاعدتا به دولت و نهادهای مدنی و ساز و کارهای مدنی و دمکراتیک شما مربوط می شود، اما اینکه دامنه و شعاع این سوء استفاده ها تا کجا می تواند ادامه یابد، شاید تنها چالش پیش روی شما با سازمان مجاهدین و مشخص تر پرونده 17 ژوئن باشد.
عالیجناب بروگر
متاسفانه به تاخیر انداختن حکم پرونده 17 ژوئن سوای هر ضرورتی بیشترین انتفاع و بهره برداری سیاسی را به کیسه مجاهدین می ریزد. چنانچه تا کنون نیز ریخته و عنقریب در آستانه فرا رسیدن 17 ژوئن به لطایف الحال شاهد آن خواهید بود. 17 ژوئن برای مجاهدین تبدیل به نقطه تلاقی و تصفیه حساب فرقه ای با دولت و نمایندگان مردم فرانسه شده است. 17 ژوئن به ابزاری برای ادامه تهدیدات ضدمدنی مجاهدین بر علیه هر گونه کنش مدنی با استفاده از اهرم شانتاژ و البته عملیات انتحاری در اشکال مختلف و از جمله خود سوزی شده است. 17 ژوئن با ادامه چنین روندی به ابزاری برای اثبات حقانیت فرقه ای مجاهدین تبدیل شده است. به اهرمی برای مظلوم نمایی و جلب ترحم و در نهایت استهزاء تمامی دستاوردهای دمکراتیک در این کشور.

عالیجناب بروگر
مسعود رجوی در پیام 3 ژوئیه خود خطاب به شما و دولت فرانسه از موضع تحکم و بالا می گوید:
دولت و دادستانی فرانسه بايد بلادرنگ ختم پرونده شرم آور 17 ژوئن را با همه آثار و عوارض آن اعلام كند. اين پرونده سياه ترين لكه در مبارزه ضدتروريستی در اروپا است. 3 ژوئیه 2007
این در حالی است که همان زمان به دستور قاضی ضد تروریست فرانسه اتهامات تازه ای از جمله سوء استفاده مالی مجاهدین از کمک های شهروندان فرانسوی متوجه مجاهدین شده است. ظاهرا بر اساس یک سنت و رویه دیرینه به موازاتی که اتهامات و گناهان مجاهدین سنگین تر می شود، فشار آنها بر روی نهادهای اجتماعی و از طریق جریان سازی های رسانه ای شدت بیشتری می گیرد. در طول 5 سال گذشته به تناوب رجوی در پیام های خود ضمن تکرار اتهاماتش درباره قوه قضائیه فرانسه و هتک حرمت مقام قضایی با هر عنوان و ادبیاتی که خواسته شما و دولت تان را ترور اخلاقی نموده است. به نظر می رسد بیشترین زیان ممکن از به تعویق انداختن دادگاه 17 ژوئن و رای نهایی آن متوجه شما و دولت فرانسه باشد. این تاخیر بی رویه به مجاهدین خلق امکان می دهد تا از موضع بالا و حق بجانب کماکان هم از شما و هم دولت فرانسه طلبکار باشند. در حالی که اساسا اتهامات مجاهدین در این فقره با توجه به پی آمدها و گزارشات متقن و متعدد حداقل تا این زمان جای هیچ گونه شک و شبهه ای باقی نمی گذارد.
عالیجناب بروگر
مجاهدین بیش از هر چیز ار روند فرسایشی و کهنه شدن پرونده 17 ژوئن استقبال می کنند. ادامه این روند از سوی دستگاه قضایی فرانسه دقیقا منطبق بر خواست و اراده مجاهدین است. و تا این مقطع نیز از طولانی شدن پروسه دادگاه بیشترین انتفاع ممکن را برده اند. اینکه به چه دلیل و ضرورتی دستگاه قضایی فرانسه از صدور حکم نهایی امتناع می کنند، بر ما پوشیده است. اما به هر حال این وضعیت برای همیشه نمی تواند ادامه یابد.

نوشته سرگشاده به عالیجناب، قاضی بروگر درباره 17 ژوئن و سازمان مجاهدین خلق اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

به این ترتیب می بینیم میان چرایی و چگونگی حصول به این کیفیت رابطه دینامیکی وجود دارد. فرقه ها درست در نقطه تلاقی میان پیوندهای به قول خودشان ارتجاعی با سیستم ارزشی نوین نیازمند ابزارها و مکانیزم هایی هستند که مجاب سازی و تقید بی قید و شرط به خودشان را تضمین کند. روش های مجاب سازی درست در چنین نقطه ای اهمیت شان را به رخ می کشند. دکتر سینگر برای حصول به این کیفیت از وابستگی و به قول خودش تاکتیک های روند بازسازی فکری را به صور زیر تقسیم می کند:

"تاکتیک های روند بازسازی فکری به صور زیر برنامه ریزی می شوند:

* نامتعادل کردن حس خویشتن فرد

** وادار کردن شدید فرد به بازخوانی (پروسه خوانی) تاریخ زندگی اش و به طور ریشه ای عوض کردن جهان بینی اش و قبول صور جدید واقعیت و انگیزه هایش

*** بوجود آوردن وابستگی به سازمان در فرد، و متعاقبا تبدیل فرد به مأمور صفوف اول جبهه پیشروی سازمان" (3)

و در این میان فاکتور بازخوانی یا پروسه خوانی دقیقا کارکردی مکمل با دو صور ذکر شده دارد. پدیده پروسه خوانی یکی از رایج ترین و در عین حال پیچیده ترین ابزارهای فرقه ای است. این اهرم در جهت عضوگیری، کنترل فرد، و در نهایت ایجاد تغییرات کیفی به قصد خلق هویت جدید مورد استفاده قرار می گیرد. پروسه خوانی نوعی بازگشت به گذشته است که از مسیر آن فرد ناگزیر به زدودن و فراموش کردن گذشته به قصد یافتن هویت تازه می شود. پروسه خوانی در فرقه ها و مشخصا سیاسی کارکردهای متفاوتی دارد. ترجیح می دهم این کارکردها را به اجمال یادآور شویم.

1- کارکرد امنیتی، این جنبه بیشتر در بدو ورود و عضو گیری توسط مجاهدین خلق کاربرد دارد.

2- کارکرد روان کاوانه برای تجزیه و تحلیل و اتخاذ موضع گیری های متناسب با شخصیت فرد

3- کارکرد مقابله ای در صورت بروز تمایلات اعتراضی در مناسبات

4- کارکرد دریافت و کشف قابلیت های فردی برای محول کردن مسئولیت های فرقه ای

5- کارکرد تخریبی به قصد تسلیم کردن فرد در مناسبات

6- کارکرد اطلاعاتی به جهت تصفیه و حذف نیروهای مستعد برای انشعاب و انشقاق

به این ترتیب پدیده پروسه خوانی در مناسبات فرقه ای به میزان قابل توجهی سایر مناسبات را تحت الشعاع خود قرار داده و به رهبران فرقه ها این امکان را می دهد تا با دریافت اطلاعات کافی و همه جانبه از عضو روند تغییرات و استحاله فرد را مورد ارزیابی قرار داده و بر اساس آن جایگاه و موقعیت او را در مناسبات برآورد کنند.

بررسی این پدیده در مناسبات فرقه سیاسی – شخصیتی سازمان مجاهدین خلق حداقل پس از وقوع انقلاب موسوم به ایدئولوژیک ابعاد و دامنه تاثیرات این اهرم در روند استحاله پذیری اعضای سازمان به سایر قیودات فرقه ای از جمله تمکین به اصل رهبری، خودسازی تشکیلاتی، مهار و کنترل عوامل بازدارنده، تقویت رابطه فرد با رهبری، بیرونی کردن تضادهای فردی به قصد برخورد و به اصطلاح تشکیلاتی حل تضادهای درونی و…را مورد تاکید قرار می دهد. اهمیت پروسه خوانی برای مجاهدین از همان ابتدای ورود به مناسبات و برای داوطلبین عضویت در مرحله گزینش ظاهرا بیشتر جنبه، چکاب امنیتی فرد را در بر می گیرد. اما روند اتفاقات درونی این فرقه در طی سال های اخیر نشان داده است کارکرد این پدیده درست به موازات سوء استفاده سایر فرقه ها از این مقوله عمدتا در راستای تسلیم کردن فرد به الزامات و قیودات مناسبات فرقه ای صورت گرفته است. در بخش بعدی نمونه هایی از این کارکرد را در مناسبات درونی مجاهدین بازخوانی خواهیم کرد.

منابع

1- مرید راستین. نوشته اریک هوفر برگردان فارسی. ص 44.

2- فرقه ها در میان ما. مارگارت تالرسینگر. مقدمه.

3- همان. بخش نحوه عملکرد بازسازی فکری. سایت مجاهدین دبلیو.اس

نوشته پروسه خوانی، وجه مشترک تمامی فرقه ها – قسمت اول اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

1- کارکرد پیشگیرانه در برابر تمایلات اعتراضی در مناسبات

2- پروسه خوانی، کارکرد امنیتی در ورود به مناسبات مجاهدین

3- کارکرد اطلاعاتی به جهت تصفیه و حذف نیروهای مستعد برای انشعاب و انشقاق

4- کارکرد دریافت و کشف قابلیت های فردی برای محول کردن مسئولیت های فرقه ای

5- کارکرد تخریبی به قصد تسلیم کردن فرد در مناسبات

6- کارکرد روان کاوانه برای تجزیه و تحلیل و اتخاذ موضع گیری های متناسب با شخصیت فرد

1- کارکرد پیشگیرانه در برابر تمایلات اعتراضی در مناسبات

ردیابی این مورد در مناسبات سازمان به زمان وقوع انقلاب ایدئولوژیک (اوایل سال 1364) و مشخصا به زمانی بر می گردد که رهبری مجاهدین به بهانه نفوذ عوامل جمهوری اسلامی به مناسبات مجاهدین اقدام به چکاب اعضای سازمان در ازاء تصمیم به ازدواج با مریم و در نهایت اعلام رهبری ایدئولوژیکی مسعود رجوی نمود. این مقطع در مناسبات مجاهدین به پروسه رفع ابهام شناخته می شود. تلاقی این دوره با نشست های مربوط به انقلاب ایدئولوژیک این گمانه را قوت می بخشد که مجاهدین قصد دارند با علم کردن چنین بهانه ای در واقع به تصفیه، خلع رده و احتمالا اهداف دیگری که در راستای تعمیق و جلوگیری از اقدامات بازدارنده توسط اعضای ناراضی و مسئله دار صورت خواهد گرفت، بپردازند. این گمانه وقتی بیشتر قوت می گیرد که مجاهدین از واژه احتمال برای نفوذ عوامل غیر سازمانی استفاده می کنند که در نهایت منجر به بازدداشت جمعی طیف وسیعی از اعضاء و در ادامه خلع رده تشکیلاتی آنها و در نهایت تسلیم کردن آنها به شرایط جدید یعنی پذیرش انقلاب ایدئولوژیک منتهی می شود. بیژن نیابتی درباره چگونگی و چرایی این پدیده می نویسد:

"در گرماگرم زنجیره نشست های انقلاب به ناگهان از سوی تشکیلات خبر نفوذ احتمالی سه نفر از اعضای شبکه عبدالله پیام در مناسبات درونی سازمان اعلام می گردد. به همین مناسبت کلیه نیروهایی که یک پروسه قطع و وصل دوباره به سازمان را داشته اند، می بایستی مختارانه یک مرحله بازداشت موقت را تا روشن شدن قضیه و دستگیری عوامل نفوذی، پشت سر بگذارند. در این رابطه همگی این افراد پس از آورده شدن به پایگاه منصوری وارد پروسه موسوم به رفع ابهام می گرداند." (1)

این صورت مسئله ظاهری چنانچه بر احتمالی بودن آن هم تاکید می شود در نهایت دست سازمان را برای مسدود کردن و شناسایی عناصر مسئله دار باز می گذارد. سوای اعترافات و اظهاراتی که اعضای جداشده سازمان از اهداف اصلی تر و پنهانی مجاهدین به آن اشاره کرده اند، حتی مدافع انقلاب ایدئولوژیک مجاهدین نیز صراحتا به انگیزه مورد ادعای مجاهدین به عنوان انگیزه پوششی و محمل اشاره و هدف اصلی را تلویحا در راستای شناسایی، تعدیل رده و در نهایت حذف عناصر مسئله دار به انقلاب ایدئولوژیک و رهبری رجوی قلمداد می کند. در این رابطه به نقل از بیژن نیابتی حول اهداف واقعی پروسه رفع اتهام می خوانیم:

"جدای از ضرورت انجام این کار در کادر یک نیروی انقلابی جان بر کف که ضمناً درگیر یک جنگ تمام عیار و غیرمتعارف می باشد و در این راستا باید کاملاً طبیعی قلمداد گردد، با این حال نوع برخورد با این نیروها آن هم در گرماگرم ورود تمایلات تشکیلاتی مجاهدین در کوره گدازان یک انقلاب ارزشی نشان از آماجی داشت که بسیار فراتر از حل و فصل یک مسئله صرفاً امنیتی به نظر می رسید!" (2)

تاکیدات نویسنده بر واژه هایی همچون نوع برخورد و همچنین توصیف فراتر از حل و فصل یک مسئله صرفاً امنیتی! حاکی از این معنا است که وی نیز کارکرد پروسه رفع ابهام را بیشتر در لایه های درونی تر مجاهدین جستجو می کند. چنانچه در ادامه ناگزیر می شود اذعان دارد کارکرد این پدیده در راستای ارزیابی میزان وفاداری اعضای سازمان به رهبری رجوی بوده است. هر چند در نهایت به اشتباه بودن این اقدام و همچنین پی آمدهای اجتناب ناپذیر آن اذعان می کند و می نویسد:

"رهبری مجاهدین در راستای جایگزینی و تثبیت عناصر نوین در ایدئولوژی حنیف نیاز به شناسایی نیروهایی داشت که هیچ عاملی توان خلل وارد کردن در اعتماد آنان به او را نداشته باشد! حتی اگر به ناگاه از سوی سازمانی که کعبه آمال و آرزوهایشان است، مشکوک قلمداد گردیده و موقتاً بازداشت گردند! هرچه بود با پروسه رفع ابهام پایه های یک نوع سبک برخورد اشتباه با نیروهای خودی در تشکیلات مجاهدین گذاشته شد." (3)

اگر چه این اظهارات از سوی یک حامی و مدافع و تحلیلگر انقلاب ایدئولوژیک فی النفسه بر کارکرد پیشگیرانه پروسه خوانی دلالت و تاکید دارد، اما همسو با این اظهارات اعضای جداشده سازمان مجاهدین بعدها همین انگیزه ها را به صورت مفصل تر و موضوعی مورد بازخوانی قرار دادند. آنچه آنها اذعان می کردند، کم و بیش حاوی این ادعا بود که کارکرد پروسه خوانی افراد و اعضاء در این مقطع هدفی جز شناسایی عناصر متمرد و منتقد نسبت به رجوی و در ادامه یا مجاب شدن و یا حذف آنها از مناسبات سازمان مجاهدین نداشته است. آنچه در زیر مرور می شود اختصاصا از زبان یک عضو باسابقه و البته جداشده از مجاهدین در رابطه با ضرورت و انگیزه های طرح پروسه رفع ابهام در مناسبات مجاهدین است. این بخش اگر چه در مقایسه با فاکت های معمول این گونه مقالات بلند و طولانی است، اما به هر حال در برگیرنده همه آنچه باید درباره این پدیده بدانیم، می شود.

"در اوایل سال 1364، حادثه ازدواج مسعود رجوی با مریم قجر عضدانلو اتفاق افتاد. این ازدواج به دلیل آنکه مطابق رسوم و آئین ایرانیان نبود و در هیچ یک از احزاب و سازمان های دیگر نمونه نداشت، انقلاب ایدئولوژیک نام گرفت… پس از این واقعه، بدنه سازمان دچار تکان های شدید و عاطفی و عقیدتی گردید. اکثریت قریب به اتفاق، در مقابل این ازدواج واکنش منفی نشان دادند و عمل رجوی را محکوم نمودند. در نتیجه سلسله مراتب فرماندهی و تشکیلاتی از بین رفته و تمرد و مخالفت کم کم اوج می گرفت. اعضاء دسته دسته دور هم جمع می شدند و راجع به این واقعه بحث و اظهارنظر می کردند و آن را محکوم می ساختند. عده ای رجوی را به خاطر این کار محکوم به اعدام دانسته و بعضی خواستار اخراج او از سازمان بودند. آنان که خواستار اعدام رجوی بودند استدلال می کردند که او حامل اطلاعات زیادی می باشد و اگر اخراج گردد، این اطلاعات به بیرون می رود و لذا باید اعدام شود. در واقع رشته امور از کف به در رفته بود. اما رجوی با آماده کردن و متقاعد نمودن سران سازمان، از طریق توسعه و گسترش دفتر سیاسی و کمیته مرکزی که با ده ها عضو، که در واقع نوعی حق السکوت و جلب رضایت آنان بود، توانست سران بالای سازمان را با خود همراه کند و حال نوبت توده های سازمانی بود که آنها را سر جایشان بنشاند. ناگهان در سازمان شایع کردند که عده ای از عوامل و پاسداران جمهوری اسلامی در صفوف مجاهدین رخنه کرده اند و سپس اعلام نمودند که همگی اعضاء مورد سوءظن می باشند لذا عضویت همه معلق است تا آنکه مجدداً پرونده و سابقه کلیه اعضاء بررسی و رفع ابهام گردد. متهم نمودن اعضای سازمان به پاسدار بودن از این فرمول که هر کس به رجوی ایراد و اشکال بگیرد هم سو با رژیم است بیرون آمده بود. قاعده ای که همیشه، چه در بیرون روابط و چه خارج روابط، مخالفین را توسط آن سرکوب کرده و می کنند. این قاعده هنوز یکی از اصول حاکم بر تشکیلات رجوی است. اصطلاح رفع ابهام را در این مقطع ساختند تا مسئله ازدواج را تحت الشعاع مسئله ای که علم کرده بودند قرار دهند. ناگهان زلزله ای در سازمان به وجود آمد و همه کارها تعطیل و هیجان تمامی سازمان را فراگرفت. این بهانه ای بود که دهان متمردین را ببندند و بعد تمامی بدنه سازمان را در عراق که آن موقع حدود هفتصد تا هشتصد نفر می شدند، به زندان هایی که از قبل آماده کرده بودند منتقل نمودند. این زندان ها در پادگان های منصوری و مآوت در منطقه سلیمانیه برپا شده بود….. این برخوردها بسیار حساب شده و سنجیده بود زیرا بدین وسیله قصد داشتند که روحیه زندانیان را خراب و شخصیت آنها را لجن مال کنند. به همه زندانیان اعلام کرده بودند: از این لحظه به بعد هیچ یک از شما مجاهد نیستید. ما به همه شما به چشم پاسداران نگاه می کنیم تا هنگامی که عکس آن بر ما ثابت شود و لذا تا وقتی که بر ما ثابت نشده که بی گناه هستید ما مانند پاسداران با شما رفتار می کنیم و از ما انتظار برخورد دوستانه و محترمانه نداشته باشید. حدود یک ماه این عده در زندان بودند و در این یک ماه تمام کارها خوابیده بود. اما واقعیت غیر از این بود. زیرا اگر واقعاً نفوذ عناصر رژیم در درون سازمان درست بود، سازمان می توانست بدون انتقال اعضاء به زندان پرونده هر یک از اعضاء را جداگانه بررسی و نفوذی ها را شناسائی نماید. اما هدف پیدا کردن عناصر نفوذی نبود زیرا اساس مسئله نفوذی ها، ساختگی بود و خود سازمان هم می دانست که عنصر نفوذی وجود ندارد. اما سازمان قصد داشت به بازداشت وسیع و همگانی اعضاء بعد سیاسی و امنیتی بدهد تا بتواند موقتاً بحران را بخواباند و از طرفی مقاومت و غرور افراد را بشکند تا به جای زیر سوال بردن رجوی، خودشان زیرسؤال بروند. در واقع رفع ابهام یک روکم کنی بود و پیش درآمد انقلاب ایدئولوژیک، تا زمینه برای جاانداختن آن و برپایی نشست های انقلاب هموار گردد." (4)

چنانچه ملاحظه شد کارکرد پروسه خوانی در این مورد به خصوص منجر به شناسایی و حذف و یا جابجایی، تعدیل و… موقعیت ها و رده های تشکیلاتی اعضایی می گردد که نسبت به دو اتفاق ازدواج ایدئولوژیک مسعود با مریم و در ادامه رهبری ایدئولوژیک مسعود رجوی مسئله دار هستند. در ادامه وجوه و کارکردهای دیگر پروسه خوانی در مناسبات مجاهدین را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

منابع

1- نگاهی دیگر به انقلاب درونی مجاهدین اندکی از درون، اندکی از برون" وشته بیژن نیابتی. انتشارات خارج کشور. بخش پروسه رفع ابهام.

2- همان.

3- همان. بخش یازدهم. ایدئولوژی مریم.

4- مرداب (جلددوم) ارتجاع مغلوب در رقابت با ارتجاع غالب. نوشته هادی شمس حائری. انتشارات خارج کشور. پائزی 1375. صفحات 62 تا 64. سایت مجاهدین دبلیو.اس

نوشته پروسه خوانی، وجه مشترک تمامی فرقه ها – قسمت دوم اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

کارکرد امنیتی پروسه خوانی یکی دیگر از موارد متداول در مناسبات سازمان مجاهدین خلق است. ظاهر امر، توجه اصلی معطوف به پیشگیری از ورود عوامل نفوذی به تشکیلات مجاهدین است. اما واقعیت این است که اهداف پنهان و آشکار متعددی در این خصوص دنبال می شود که می توان چشم انداز نهایی آن را در راستای هویت سازی و انقیاد بی چون و چرای تشکیلاتی ارزیابی کرد. این اهرم در تمام سیستم های فرقه ای و در بدو جذب افراد به مناسبات با پوش ها و محمل های مختلف اعمال می شود. اما به طور مشخص در این خصوص به کارکرد و اهمیت این پدیده در مناسبات سازمان مجاهدین خلق می پردازیم. لازم به ذکر است که پروسه خوانی در سازمان مجاهدین خلق مشخصا پس از وقوع انقلاب ایدئولوژیک مورد توجه قرار گرفته است.

در این خصوص فرد ناگزیر به بازخوانی زندگی خود از تولد تا زمان رسیدن به مناسبات مجاهدین می شود. بر اساس اظهارات جداشدگان این پروسه در بدو ورود به تشکیلات مجاهدین در مرحله پذیرش بیشترین وقت و انرژِی را از افراد می گیرد. این بازخوانی به لحاظ فرم و قالب بیشتر شبیه یک اتوبیوگرافی است. با این تفاوت که پس از مطالعه آن از سوی افراد مسئول نقطه های به اصطلاح کور و به نوعی خلاء ها و شکاف های زمانی کشف و مورد بازخوانی و توجه قرار می گیرد. این نکات کور بعضا ممکن است روزها و ماه ها تا رفع ابهام های امنیتی و اطمینان کامل نسبت به صحت اظهارات عضو طول بکشد. اما سوای این جهات، بخش دیگری از حساسیت ها متوجه شناخت انگیزه ها و کیفیت و سمت و سوی آنها می شود. به طور مشخص نکات همسو و مکمل با این هدف در بحث پروسه خوانی افراد را می توان در موارد زیر دسته بندی کرد:

1- شناخت انگیزه های سیاسی در گذشته.

سازمان در واقع از طریق پروسه خوانی فرد درمی یافت که او با چه انگیزه مشخصی وارد مناسبات شده است. این انگیزه ها می توانست به کمیت حضور سایر جریان های اپوزیسیون متعدد و متنوع باشد. از گرایشات چپ گرفته تا ناسیونالیستی و سایر برداشت ها و تحلیل های دیگر از جمله سمپاتی به شریعتی و یا سایر شخصیت های فکری و سیاسی. با این سنجش در واقع قابلیت و پتانسیل یک فرد در میزان و کیفیت استحاله اش در مناسبات فکری، سیاسی و تشکیلاتی ارزیابی می شد.

2- شناخت انگیزه های بالفعل در ورود به مناسبات مجاهدین.

سوای گرایشات فکری، برای سازمان این نیز مهم بود که فرد داوطلب با چه انگیزه بالفعل مشخصی در حال پیوستن است. با دریافت این انگیزه ها در واقع موقعیت و نسبت نزدیکی و دوری داوطلب ارزیابی می شود.

3- آگاهی نسبت به کیفیت دانش سیاسی و تئوریک.

برای سازمان این نیز مهم بوده و هست که داوطلب از چه میزان دانش، فهم و… سیاسی و تئوریک برخوردار است. این اطلاعات امکان می دهد تا ضریب کنتاک ها و چالش های فرضی سیاسی و ایدئولوژیک فرد داوطلب با تشکیلات ارزیابی شود. تنظیم رابطه تشکیلاتی و احراز صلاحیت ها بستگی مستقیمی با این کیفیت ها دارد.

4- اگاهی نسبت به انگیزه های غیر سیاسی در ورود به مناسبات مجاهدین.

پروسه خوانی این امکان را فراهم می کند تا به میزان موثر و تعیین کننده ای انگیزه های شخصی افراد در جذب شدن به تشکیلات بر ملا شود و به همان میزان امکان تمرد، عدم سازگاری، پائین آمدن ضریب انگیزه های فردی با تشکیلات را باعث می شود.

5- آگاهی نسبت به جایگاه و شرایط طبقاتی فرد.

کارکرد دیگر پروسه خوانی شناخت و اشراف تشکیلات نسبت به جایگاه و به اصطلاح سازمانی پایگاه طبقاتی افراد می شود. از آنجایی که اساسا سازمان در تحلیل کیفی پایبندی افراد به التزامات تشکیلاتی به موقعیت طبقاتی افراد سهم تعیین کننده ای می دهد، لاجرم اشراف بر موقعیت طبقاتی در اولویت قرار می گیرد. این افراد هزینه و انرژی بیشتری برای انطباق پذیری خود با تشکیلات از سازمان می گیرند. بخشی از اهداف پروسه خوانی معطوف به کسب این گونه اطلاعات می شود.

6- بررسی اجمالی نسبت به شرایط خانوادگی و پتانسیل آنها در جذب شدن به طرف سازمان.

بخش دیگر هدف پروسه خوانی بر روی کسب اطلاعات از وابستگان و نزدیکان داوطلب متمرکز می شود. با این روش در واقع هدف های فرضی برای جلب افراد مستعد در پیرامون داوطلب سازماندهی می شود. در مراحل بعدتر فرد جذب شده خود در نقش یک کاتالیزور باعث جذب بستگان و نزدیکان خود می شود.

7- کسب اطلاعات در زمینه های امنیتی، آماری، و همچنین میزان مقبولیت و مشروعیت سازمان در میان مردم.

کارکرد دیگر پروسه خوانی روی دریافت اطلاعات مشخصی متمرکز می شود که از طریق آنها تشکیلات می تواند موقعیت خود را در شرایط خاص اجتماعی و جغرافیایی ارزیابی کند.

این فاکتورها به طور مشخص در عموم فرقه ها لحاظ می شود. با این توضیح که در فرقه های سیاسی به دلیل ماهیت خاص و ویژه شان علی الصول دامنه و اهمیت و جایگاه متفاوت تری دارند. نکته قابل ذکر اینکه در تبیین هر یک از این کارکردها به دلایلی از جمله تنیدگی و رابط دینامیکی این اجزاء با یکدیگر و نتایج همسو و تعیین کننده شان، که در نهایت به مثابه باریکه راه هایی به جریان کلی روند مغزشویی منتهی می شود، به طور اجتناب ناپذیر با شباهت های مضمونی و محتوایی مواجه خواهیم شد که ممکن است تکرار مباحث را تداعی کند. برای جلوگیری از این امر ناگزیر این فاکتورها را به طور اجمال بررسی می کنیم تا در فرصت و جای مقتضی اهداف درونی تر آنها را در مناسبات مورد بررسی قرار بدهیم.

نوشته پروسه خوانی، وجه مشترک تمامی فرقه ها – قسمت سوم اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

4- محققین، خبرنگاران، دانشمندان، نویسندگان و… که آشکارا علیه سازمان موضع گیری می کنند.

اگر چه در حال حاضر امکان برخوردهای خشونت آمیز با این افراد به دلایل مختلف از جمله وضعیت چالش برانگیز مجاهدین در غرب مقدور نیست، اما پیام های غیر مستقیم رجوی در سال گذشته به نوعی ضرورت برخوردهای فیزیکی و خشونت آمیز با این افراد را مورد تاکید قرار می دهد. شاید در این رابطه بتوان کیس هایی از نوع شکایت آلن شوالریاس از مجاهدین را محصول ادامه همان شیوه های خشونت آمیز اما این بار از طریق انگ زدن و ترور شخصیت افراد تلقی کرد. متهم کردن خبرنگاران آزاد و نویسندگان و محققین به وابستگی به جمهوری اسلامی شاید در شرایطی متفاوت می توانست با واکنش های خشونت آمیز پاسخ داده شود. اصرار و وعده های مجاهدین به مجازات های آتی طبعا در راستای رعایت این محذوریت ها و در عین حال اعتقادشان به مقابله خشونت آمیز با هر گونه چالش فکری و سیاسی در برخورد با منتقدین و مخالفین از هر طیف را نشان می دهد.

5- گناهکاران به اصطلاح ایدئولوژیک در نشست های درون تشکیلاتی فرقه مجاهدین خلق

شاید این گونه خشونت گرایی در میان مجاهدین یکی از نادرترین نوع اعمال خشونت فرقه ای باشد. گو اینکه شاهدان این گونه خشونت ها ممکن است در حال حاضر هم در مناسبات مجاهدین باقی مانده باشند، اما بیشتر جداشدگان به این شیوه خشونت گرایی در مناسبات درونی مجاهدین اذعان دارند. در این گونه وقتی یکی از اعضای سازمان بر اساس نشست های فرقه ای موسوم به غسل هفتگی، یا عملیات جاری ناگزیر است تمام ذهنیت های جنسی، طبقاتی، و… حتی رویاها و خواب های خود را بازگو کند، ظاهرا نسبت به این سوژه دچار بغض ایدئولوژیکی شده و تحت عنوان نقض حق رهبری و… واکنش نشان می دهند. این واکنش ها عموما با هجوم و دوره کردن سوژه و ضرب و جرح وی همراه است. اظهارات جداشدگانی که حداقل یکی دوبار در معرض این خشم ایدئولوژیکی قرار گرفته اند، حاکی از این است که بعضا آثار این گونه رفتارهای خشونت آمیز تا آخر عمر همراه آنها باقی خواهد ماند. تعدد این فاکت ها و نمونه ها نیز در حوصله این مجال نمی گنجد، به یکی از نمونه های اینگونه خشونت ها بسنده می کنیم:

"در این نشست، کلیه افراد بایستی در طول هفته، حالات مردانه، نگاه به زنان و هر گونه تفکری که نسبت به زنان داخل یا خارج سازمان، گویندگان زن در تلویزیون، هنرپیشگان زن در فیلم ها یا حتی عکس های زنان در مجله ها و روی کارتن های اجناس و نهایتاً عکس پشت قوطی تاید را دارند، مکتوب کرده و در جمع حاضر با صدای بلند بخوانند، مثلاً: وقتی فلان زن را دیدم و یا وقتی فلان زن گوینده را دیدم، تمایل داشتم او را ببوسم، این یک فاکت محسوب می شود که حداقل بایستی در هفته بیشتر از 30 فاکت داشته باشی که سختی و خرد شدن شخصیت را تنها کسی درک می کند که خودش در این نشست ها شرکت کرده باشد. این فاکت ها در حالی خوانده می شوند که فرد از فرط شرمندگی و خجالت و عذاب روحی عرق می ریزد و سرش پایین است، در حالی که بسیاری از این فاکت ها ساختگی و مصنوعی است و جهت رفع تکلیف نوشته شده اند، در صورت سرپیچی و تخلف در هر دو نشست های عملیات جاری و غسل هفتگی مورد مواخذه، تنبیهات و برخوردهای فیزیکی یعنی کتک کاری توسط عده ای دیگر قرار می گیری و همواره افراد و دوستان را تحریک می کنند که فرد به قول خودشان متخلف را کتک کاری کنند." (1)

6- خشونت های انتحاری (خودسوزی)

از دیگر انواع خشونت های فرقه ای در میان مجاهدین اقدامات انتحاری است. این خشونت ها که عمدتا محصول ضرورت شرایط اجتماعی و در تقابل با اهرم های مدنی جهت مجاب کردن و فرار از دست قانون اعمال می شود حداقل در مقطع دستگیری مریم رجوی در ژوئن 2003 دولت و قوه قضائیه فرانسه را مجاب کرد تا از ادامه بازداشت مریم قجر عضدانلو (رجوی) صرفنظر کند. در چشم غربی ها این اقدامات خبر از سقوط تمام و کمال یک سازمان تروریستی و تبدیل آن به یک فرقه خطرناک را می دهد. آنتوانی گسلر در کتاب کالبد شکافی یک جریان ایدئولوژیک به نقل از تام هینیگان خبرنگار بریتانیایی رویترز می نویسد:

"تام هینیگان، از خبرگزاری بریتانیایی رویترز، از خود پرسید که آیا شاهد سقوط کامل یک فرقه است؟: "تصاویر مردان و زنانی که بنزین را روی خود می ریزند و در خیابان ها و پایتخت های اروپایی خود را به آتش می کشند… " (2) 

واکنش افکار عمومی در قبال این اقدامات شدت آسیب های روحی حاصل از خشونت ها را نشان داد. قوه قضائیه فرانسه تسلیم این خودزنی های شنیع و مشمئزکننده می شود. واکنش مقامات فرانسوی در قبال این رخدادها نیز در نوع خود جالب توجه بود. ژان فرانسوا کوپه، سخنگوی دولت فرانسه، ‌ضمن توصیف دراماتیک برای این اقدامات می گوید:

"متاسفانه! این اعمال چیزهای زیادی درباره طرز فکر رهبری آنان را برایمان آشکار می کنند." (3)

سایت مجاهدین.دبلیو.اس

نوشته خشونت گرایی وجه مشترک سازمان مجاهدین و فرقه ها- قسمت سوم اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

خشونت گرایی یکی از شیوه های بارز فرقه ها و مشخصا فرقه های سیاسی است. ریشه یابی این پدیده در فرقه ها به قرن ها پیش باز می گردد. حداقل در سابقه فرقه اسماعیلیه (طرفداران حسن صباح)خشونت گرایی به عنوان یک اهرم، جنبه کاملا استراتژیک داشته است. در تاریخ معاصر نیز می توان از گروه هایی همچون القاعده و گروه طالبان به عنوان مصادیق فرقه های سیاسی – ایدئولوژیک خشونت گرا نام برد. اگر چه تروریسم در اشکال مختلفش یکی از مشترکات گروه های فرقه ای معاصر و تاریخی است، اما شق دیگر خشونت به رفتارهای فیزیکی ای اطلاق می شود که الزاما اهدافی متفاوت از حذف فیزیکی سوژه ها را دنبال می کند.

این شق خشونت بیشتر جنبه روانی و به انگیزه ایجاد هراس و تنش های روانی و روحی در هدف های فرقه ای دارد. در فرقه های سیاسی اگر چه هدف های خشونت آمیز عمدتا از میان چهره های سیاسی و دولت مردان انتخاب می شود، اما در سایر گروه ها این اهداف در میان مخالفین و فعالان بر علیه فرقه ها سازماندهی و مدیریت می شود. شق دیگری از خشونت ها متوجه اعضای خود فرقه ها می شود. در پاره ای از فرقه ها نیز خشونت ابزاری برای تامین نیازهای مالی و درآمد محسوب می شود. روش کسب درآمدهای غیرمشروع از جمله معامله قاچاق اسلحه و مواد مخدر و… در ذات و ماهیت خود خشونت را به جزیی تفکیک ناپذیر از فعالیت های روزمره و عادی تبدیل کرده است. چنانچه مشاهده می شود خشونت در میان فرقه ها از طیف سیاسی گرفته تا انواع دیگر اساسا همزاد و جزئی از فلسفه وجودی فرقه ها را تشکیل می دهند.

در حال حاضر یکی از چالش های اساسی که سازمان مجاهدین خلق به عنوان یک فرقه سیاسی با آن درگیر است اتهام اعمال خشونت جسمی و روحی و بعضا تهدید جانی جداشدگان از این تشکیلات است. اسناد ارائه شده از سوی یکی از این نهادها (دیده بان حقوق بشر) حاکی از اعمال خشونت منجر به مرگ حداقل سه تن از اعضای پیشین سازمان است. به همین منوال اظهارات اعضای جداشده از سازمان مجاهدین حاکی از اعمال شکنجه، زندان های انفرادی، و فشارهای روانی و روحی بر روی اعضای سازمان است. در ادامه بیشتر به نمونه های رفتارهای خشونت آمیز در مناسبات درون تشکیلاتی مجاهدین خواهیم پرداخت. در کتاب سینگر به این وجه خشونت درون تشکیلاتی و هم سایر اشکال و مکانیزم های آن اشاره شده است. در این رابطه می خوانیم:

"فرقه ها به درجات زیادی ضایع کننده و مخرب هستند. بعضی صرفا با اعضای خود بد رفتاری می نمایند؛ در حالی که برخی دیگر خشونت خود را متوجه بیرونی ها می کنند. البته برخی هم در هر دو جهت عمل می نمایند. اعضای فرقه ها، تحت هدایت رهبرانشان، به افسران مجری قانون شلیک کرده اند، در معاملات مواد مخدر و فحشا درگیر شده اند، به حمل و نگهداری سلاح غیر مجاز مبادرت ورزیده اند، مدام به هتک حرمت می پردازند، اعضای نوجوان را تا حد مرگ کتک می زنند، تنبیهات مختلفی بر اعضای خود اعمال می نمایند و حتی اعضای بریده خود را به قتل می رسانند." (1)

سوای این جنبه ها، سینگر اقدامات دیگری را هم مشمول تعریف خشونت گرایی فرقه ای می داند، که به برخی از آنها اشاره می کنیم:

"گروه های فرقه ای نه فقط در رفتارهای بارز خشونت آمیز درگیر هستند، بلکه در فعالیت هایی که منجر به ورود اعضا در جرائم مختلفی، از دسیسه برای فرار مالیاتی گرفته تا جاسوسی علیه دولت و کلاهبرداری، می گردد نیز وارد می شوند." (2)

اگر ورود به حیطه جاسوسی بر علیه دولت ها از سوی فرقه ها را مصداق این تعریف سینگر (جاسوسی علیه دولت) تلقی کنیم، در این صورت فعالیت های مورد اذعان جاسوسی سازمان مجاهدین خلق به عنوان یک فرقه سیاسی در موضوع فعالیت های هسته ای ایران (سوای چالش های حقوقی و بین المللی آن) به نوعی می تواند مشمول موضوع خشونت گرایی فرقه ای شود. این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که مجاهدین تلاش دارند این پروسه را در نهایت به یک جنگ تحمیلی و درگیری خشونت بار دراز مدت بر علیه مردم ایران تبدیل کنند. تمامی شواهد و قرائن در این خصوص حاکی از انطباق پذیری تعبیر سینگر با فرایندی است که آگاهانه اقدامات جاسوسی مجاهدین را به بروز خشونت و تروریسم دولتی در ایران سوق می دهد. از این حیث می توان اقدامات مجاهدین رابه نوعی در فرایند با مکانیزم ها و انگیزه های فرقه ای محاسبه و ارزیابی کرد.

در فرقه های سیاسی تاریخ معاصر و مشخصا در میان فرقه های چپ گرا و نمونه ای در زمان استیلای استالین بر حزب کمونیست شوروی و تصفیه های معروف او شکل تازه ای از رفتارهای خشونت آمیز در این گونه فرقه ها تجربه شده است. این خشونت ها با تلفیق شیوه های روانی و جسمی در نوع خود و تا این زمان همچنان منحصر و نادر ارزیابی می شوند. تنها پس از مرگ استالین گوشه هایی از این شکنجه ها افشا و دستمایه آثار سینمایی و رمان های موسوم به رئالیسم – سوسیالیستی گردید.

چنانچه پیشتر نیز اشاره شد در حال حاضر سازمان مجاهدین خلق ایران در میان فرقه های سیاسی تنها گروهی است که از این حیث مورد اتهامات متعددی چه از سوی دیده بان حقوق بشر و همچنین اعضای جداشده واقع شده است. نکته قابل تعمق اینکه سوای اعمال خشونت بر روی اعضای ناراضی و داوطلب جداشدن، خشونت به عنوان یک روش تنبیه درون تشکیلاتی بر روی معترفین به خطاهای ایدئولوژیکی در نشست های موسوم به غسل هفتگی، عملیات جاری، دیگ و… اعمال می شود. در این نشست ها حاضرین در واکنش به اعترافات معترفین اقدام به کتک زدن می نمایند. در بخش دوم این مقاله به استناد اظهارات اعضای جداشده سازمان و همچنین گزارش دیده بان حقوق بشر و همچنین سایر منابع آزاد به بررسی ابعاد و کیفیت انواع خشونت های درون تشکیلاتی و برون تشکیلاتی سازمان مجاهدین خلق خواهیم پرداخت.

منابع:

1- کتاب فرقه ها در میان ما. نوشته مارگارت تالر سینگر. مقدمه

2- همان. بخش. فرقه ها خشن هستند.  سایت مجاهدین.دبلیو. اس

نوشته خشونت گرایی وجه مشترک سازمان مجاهدین و فرقه ها – قسمت اول اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.

1- هدف های تروریستی به عنوان دشمنان و سوژه های اصلی خشونت

2- اعضای ناراضی و منتقد در درون مناسبات فرقه مجاهدین خلق

3- اعضای جداشده از مناسبات فرقه مجاهدین خلق

4- محققین، خبرنگاران، دانشمندان، نویسندگان و… که آشکارا بر علیه سازمان موضع گیری می کنند.

5- گناهکاران به اصطلاح ایدئولوژیک در نشست های درون تشکیلاتی فرقه مجاهدین خلق

6- خشونت های انتحاری (خودسوزی ها)

1- هدف های تروریستی به عنوان دشمنان و سوژه های اصلی خشونت

دستیابی به این اسناد شاید کوتاهترین و ساده ترین روش اثبات خشونت گرایی در فرقه مجاهدین است. سوای این موارد که عمدتا به طور مشروح و جزء به جزء در اطلاعیه ها و اعلامیه های رسمی منعکس شده است، دفاع از مشی خشونت آمیز به عنوان استراتژی مجاهدین همواره مورد تاکید و شاخص مرزبندی با سایر جریانات اپوزیسیون بوده است. این خشونت ها به اشکال مختلف تاکنون جان ده ها انسان عادی و دولت مردان سیاسی را گرفته است. علاوه بر این موارد می توان به اعمال شکنجه به عنوان وجهی غیرانسانی تر از خشونت های یاد شده بر روی سه اسیر ایرانی توسط مجاهدین در خانه های تیمی شان اشاره کرد که در نهایت هر سه در حالت نیمه جان مثله شده و در بیابان های اطراف تهران خاک شده اند. همچنین می توان به نمونه هایی از جمله آتش زدن خانه سوژه های خشونت که منجر به سوختن کودکان و اعضای خانواده ها در میان آتش شد نیز اشاره کرد.

2– اعضای ناراضی و منتقد در درون مناسبات فرقه مجاهدین خلق

اعمال انواع خشونت های جسمی و روحی بر روی عناصر ناراضی و داوطلب جدایی از مجاهدین تقریبا مورد تاکید بیشتر اعضای جداشده از مجاهدین بوده است. به طور مشخص در این رابطه می توان به بیانیه دیده بان حقوق بشر و همچنین بیانیه وزارت امور خارجه آمریکا، سرویس های اطلاعاتی فرانسه موسوم به دی اس دی و بیشتر دولت هایی استناد کرد که نام مجاهدین را در لیست های تروریستی خود ملحوظ کرده اند. نوروز علی رضوانی یکی از اعضای جداشده سازمان ضمن تشریح پروسه جدایی خود، انواع فشارهای جسمی و روحی اعمال شده بر روی منتقدین درونی توسط سازمان را این گونه بازخوانی می کند:

"در دستگاه رجوی مشت و لگد و شلاق و کابل و فحش و ناسزا و هرگونه خشونت دیگر که اینها اعمال می کنند شکنجه محسوب می شود و برایشان هم کار بدی نیست. چون در دستگاه رجوی شکنجه برای گرفتن حق رهبری صورت می گیرد. اینها معتقد هستند که ما حق رهبری شان را خوردیم چون امامت و ولایت رجوی را قبول نکردیم. لذا خون مان مباح اینهاست. جان و مال و ناموس ما مباح اینهاست. لذا اینها در شلاق زدن و کشتن ما از یکدیگر پیشی می گرفتند و این هم شاخصی داشت. چون می خواستند با شلاق زدن به ما خودشان را به رهبری خودشان نزدیک بکنند. یعنی آن کسی نزدیک تر به رهبری بود که خشونت بی حد و مرزی را نسبت به اعضای جداشده و معترض و زندانی اعمال می کرد. اگر بخواهم تمام شکنجه ها را برای شما توضیح بدهم یکی شلاق زدن است. شلاق زدن به سر و پشت و کمر و کف پای زندانی هست که در واقع از مرسوم ترین شیوه های شکنجه در همه زندان هاست از جمله زندان رجوی که این شلاق ها با کابل است، کابل برق، یک چیزی که در اینجا علاوه بر زندان های دیگر به چشم می خورد در دستگاه رجوی شلاق زدن به سر زندانی از نوع شکنجه هایی است که تازه ابداع و کشف کردند. چون می گویند که اندیشه و تفکر این شخص است که با ما دشمن است. جسم این را اگر ما هزار بار هم تکه پاره بکنیم، جسم بعد از یک گذر طولانی مدت بازسازی می شود بلکه باید اندیشه این فرد را خراب کرد و کشت و از بین برد چون در این رابطه زدن شلاق به سر از همین موضع انتخاب شده. اینها این قدر شلاق به سر زندانی می زنند که زندانی حالت تعادل روحی خودش را از دست می دهد و حالت دیوانه و روانی شدن به او دست می دهد. یک مورد می توانم اشاره بکنم که خود رجوی در صحبت هایش به من گفت که، بعد از اینکه انقلاب را نپذیرفتم می گفت که سر او را یعنی من را در هاون بگذارید بکوبید. آن قدر بکوبید تا له شود شاید سر عقل بیاید و انقلاب خواهر مریم را درک بکند." (1)

به دلیل تراکم و تعدد این نمونه ها تنها به همین مورد کفایت می کنیم. ذکر این نکته ضروری است که در اظهارات تمامی اعضای جداشده این بخش به یک پای ثابت موضوعی آنها تبدیل شده است.

3- اعضای جداشده از مناسبات فرقه مجاهدین خلق

اعضای جداشده از مجاهدین نیز به دفعات از سوی عوامل و اعضای سازمان و به مناسبت های مختلف از جمله تشکیل سمینارهای علمی و تحقیقی در خصوص موضوعات مربوط به فرقه ها و بررسی خشونت در مناسبات مجاهدین مورد اعمال خشونت واقع شده اند. حمله عوامل سازمان به سمینار فیاف در پاریس که در سال گذشته برگزار شد و شماری از اعضای جداشده مورد خشونت واقع شدند، یکی از نمونه های بارز در میان مجاهدین است. اما بد نیست در اینجا اظهارات حسن خلج یکی دیگر از اعضای سازمان را در خصوص اعمال انواع خشونت های درون تشکیلاتی نسبت به افراد ناراضی و داوطلب جدایی از ازمان مرور کنیم:

"مجاهدین دائما درباره دموکراسی صحبت می کنند، اما در اردوگاهی که من در آنجا بودم دموکراسی وجود نداشت. در آنجا افرادی بودند که تمایلی به ماندن نداشتند. آنها تحت فشار شدید قرار داشتند و حتی کتک می خوردند. مرتضی یوسفی، که از نظر جسمانی تحمل تمرینات را نداشت، خسته شده بود و می خواست تمرینات را متوقف کند. وقتی خواب بود، او را با باتوم مورد ضرب و شتم قرار دادند. فضای وحشتناکی بود. من سؤال می کردم، اما آنها فقط می گفتند که حق ندارم جواب ها را بدانم. این آغاز تفکر مجدد من درباره فضایی بود که در آن زندگی می کردم. هر کسی که کوچکترین اعتراضی می کرد، جاسوس رژیم خوانده می شد. از آنجا که من به سئوال کردن ادامه دادم، آنها مرا ستون پنجم پلیس امنیتی ایران خواندند. آنها مرا شکنجه و از خواب محرومم کردند." (2)

در بخش سوم این مقال درباره ادامه هدف های اعمال خشونت در فرقه مجاهدین خواهیم پرداخت.

منابع

1- کتاب اسکولاستیک نوین درفرقه رجوی گفتگو با یکی از اعضای جداشده سازمان مجاهدین خلق

2- کتاب خاطرات حسن خلج، یا هفته نامه نیمروز انتشارات خارج کشور.

سایت مجاهدین.دبلیو. اس

نوشته خشونت گرایی وجه مشترک سازمان مجاهدین و فرقه ها – قسمت دوم اولین بار در انجمن نجات. پدیدار شد.