دیده بان حقوق بشر و مواضع بین المللی

دیده بان حقوق بشر و مواضع بین المللی
سایت نگاه نو، محمودرضا گلشن پژوه، هفتم ژانویه
اگر چه قریب یکسال از انتشار بیانیه دیده بان حقوق بشر در خصوص سازمان مجاهدین می گذرد، اما کماکان این موضوع دستمایه پژوهشگران است و هراز گاهی در این رابطه مطالب متنوعی نوشته می شود. آنچه در پی می آید جمع بندی مطالبی از نشریات مختلف اروپایی در این رابطه و متعاقب آن تحلیل نویسنده در این خصوص است. با تشکر از نویسنده مقاله آقای محمودرضا گلشن پژوه که جهت درج در سایت آن را برای ما ارسال نموده است.
رویداد
گزارش تازه سازمان دیده بان حقوق بشر نوزدهم می سال جاری ( 29 اردیبهشت ) اطلاعاتی را در مورد شرایط داخلی سازمان مجاهدین خلق ایران ارائه می دهد که پیش از این کمتر از سوی نهادهای بین المللی انتشار یافته بود.
این گزارش حاوی تصویری تیره از نحوه برخورد مجاهدین خلق با اعضای آن و به خصوص ناراضیان وکسانی است که در صدد جدایی از سازمان بر آمده اند و از بازداشت ، ضرب و جرح ، شکنجه و حبس انفرادی طولانی مدت ، حتی تا هشت سال ، به عنوان مجازات این گروه از اعضا نام می برد.
گزارش 28 صفحه ای « نقض حقوق بشر در اردوگاه های مجاهدین خلق » ، نحوه شکنجه ، آزار و زندانی شدنهای طولانی مدت اعضای ناراضی در اردوگاه های نظامی درعراق ، بعد از این که آنها از خط مشی های این گروه و اعمال غیر دمکراتیک آن انتقاد می کردند و یا وقتی قصد خروج خود از سازمان را اعلام می کردند ، را به صورت مشروح توضیح می دهد.
این گزارش بر شهادت های مستقیم چند نفر از اعضای سابق مجاهدین خلق ، از جمله پنج نفر که به نیروهای امنیتی عراق تحویل داده شده و در زمان صدام حسین در زندان ابوغریب نگهداری شدند و یا پس از جدایی از سازمان مجاهدین خلق ، در اروپا به سر می برند ، مبتنی است.
گزارش مذکور که با نام « خروج ممنوع » به چاپ رسیده ، در آغاز با خلاصه ای از تاریخ این سازمان شروع می شود و سپس با دوازده تن از اعضای سابق سازمان مجاهدین خلق دراروپا مصاحبه نموده و این شاهدان ادعاهای موثقی درباره حبس و شکنجه های روحی و جسمی که به خاطر انتقاد از سیاست های سازمان و یا ابراز تمایل به ترک کمپ های نظامی متحمل شده بودند را مطرح می کنند.
اعضای سابق این سازمان از دلایل متعددی برای ترک آن ؛ مثل شکست نظامی مجاهدین در سرنگونی حکومت ایران و به خصوص عملیات موسوم به فروغ جاویدان ، طلاق های اجباری دسته جمعی که بخشی از « انقلاب ایدئولوژیک » درون سازمان مجاهدین محسوب می شد و بالاخره « چک امنیتی » بین سالهای 1994 و 1995 که با آزار و شکنجه های بسیار همراه بود ، نام برده اند.
درگزارش سازمان دیده بان حقوق بشر ، موارد نقض حقوق بشر در مورد ناراضیان شامل حبس های طولانی مدت ، حبس های انفرادی ضرب و جرح ، آزارهای روانی و زبانی ، اعترافات اجباری ، تهدید به اعدام و شکنجه هایی که در دو مورد به مرگ منجر شده اند ، یاد شده است.
درمقابل ، این سازمان در بیانیه ای که بلافاصله پس از انتشار این گزارش ، صادر گشت ، نوشت :
« مجاهدین خلق ادعاهای دیده بان حقوق بشر دراین گزارش را به قوت رد می کند ». این بیانیه افزود ؛ « تنها فایده این اتهام ها این است که جوازی به دست حکومت ایران می دهد تا اعدام و سرکوب اعضای سازمان ( گروهک رجوی ) و حامیان آن در ایران را ادامه دهند ».
مریم رجوی نیز پس از انتشار گزارش دیده بان حقوق بشر ، مطابق معمول این گزارش ها را کذب محض خواند و گفت : « گزارش دیده بان مشتی دروغ برای کمک به حکومت ایران در آستانه انتخابات است ». وی این گزارش را مجموعه ای از دعاوی دروغ و یک نمونه شرم آور از یاری رساندن به حکومتی توصیف کرد که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری به آن شدیدا” نیازمند است.
نکات مهم گزارش
1. گزارش دیده بان حقوق بشر مجموعا” دارای حجمی 28 صفحه ای و سرعنوان هایی همچون خلاصه ، روش شناسی ، سابقه و زمینه ، ظهور نارضایتی در درون سازمان مجاهدین ، عملیات فروغ جاویدان ، طلاق اجباری ، چک امینتی ، نقض حقوق بشر در درون کمپ های سازمان مجاهدین خلق و نهایتا پیوستی با عنوان استشهادات است که در آن متن مصاحبه ها با هفت نفر از جداشدگان این سازمان به صورتی مشروح آورده شده است. دراین گزارش از این هفت نفر با اسامی محمد حسین سبحانی ، یاسر عزتی ، فرهاد جواهری یار ، علی قشقاوی ، علیرضا میر عسگری ، اکبر اکبری و سید امیر موثقی یاد شده است.
2. در ابتدای گزارش نگاهی به تاریخچه سازمان انداخته شده است. براین اساس آمده که مجاهدین خلق در سال 1965 به عنوان یک گروه چریکی اسلامی برای جالش با دولت شاه به وجود آمد. در سال 1981 ، دو سال بعد از انقلاب ایران ، گروه ضد روحانی به مبارزه زیر زمینی روی آورد و تلاش کرد شورش مسلحانه علیه آیت الله خمینی ( ره ) به وجود آورد. درادامه اشاره شده که اعضای ارشد این گروهک ، بعد از تبعید به فرانسه ، در سال 1986 به عراق رفتند.
گزارش اذعان داشته که طی جنگ ایران و عراق ، نیروهای مجاهدین خلق به نیروهای ایرانی در طول مرز حمله کردند و به خاک ایران تجاوز نمودند.
براساس مستندات این گزارش ، سقوط دولت صدام حسین در آوریل 2003 به حمایت لجستیکی و مالی عراق برای مجاهدین خلق پایان داد. بعد از حمله به عراق به رهبری آمریکا ، ارتش آمریکا مجاهدین خلق را در عراق خلع سلاح نمود. در جولای ، ایالات متحده وضعیت حفاظت شده تحت کنوانسیون ژنو را به آنها اعطا کرد و اکنون بیش از سه هزار نفر از آنها را در اردوگاه اصلی شان در شمال بغداد نگهداری می کند.
3. گزارش جدید دیده بان حقوق بشر می گوید ، که هیچ مدرکی در باره اعتبار یا نادقیق بودن اطلاعات گروهک رجوی در باره برنامه هسته ای ایران وجود ندارد اما رفتار عجیب و گاهی بی رحمانه رهبران گروه و دستگاه امنیت داخلی آن را مورد اشاره قرار می دهد.
طبق این گزارش ، مجاهدین خلق که در سال 1965 توسط سه فعال سیاسی ایجاد شد ، در یک انشعاب پس از انقلاب ، مجاهدین و ابوالحسن بنی صدر ، از جنبش انقلابی اصلی به رهبری ایت الله خمینی ( ره ) جدا شدند و به تبعید رفتند. بعدها بنی صدر بعد از مخالفت با مسعود رجوی ، که بعدها با همسرش رهبر جنبش شد ، از او جدا شد.
4. در بخشی از گزارش آمده که طی جنگ ایران و عراق ، صدام به مجاهدین خلق اجازه داد چندین اردوگاه نظامی با مرکزیت مقر اصلی به نام اشرف که در نزدیکی بغداد قرار دارد ، درعراق ایجاد کنند و بر همین اساس ، گروه مذکور حمله های شبه نظامی خود علیه حکومت تهران را ادامه داد. بزرگ ترین این حمله ها ، کمی پس از قبول صلح انجام شد و ناموفق بود. گفته می شود سازمان مجاهدین بیش از هزار نیروی خود را در این حمله از دست داد.
5. به گفته دیده بان حقوق بشر ، به دنبال شکست نظامی سال 1988 ، رهبری رجوی بر مجاهدین خلق بسیار استبدادی و فرقه گونه شد. طبق خاطرات اعضای سابق مجاهدین ، رجوی ادعا می کرد که با امام زمان در ارتباط است.
سپس به منظور مستحکم کردن روابط اعضاء با رهبرشان و در نهایت با امام زمان ، رجوی به پیروانش دستور داد که همسرانشان را طلاق دهند. گروه جلسات خود انتقادی را تشکیل داده بود که در آنها از اعضاء خواسته می شد با اعتراف به ناتوانی های شخصی ، در جلسات اعتراف فرقه گونه ، دچار انقلاب ایدئولوژیک شوند.
6. به گزارش دیده بان حقوق بشر ، رجوی که نسبت به اعضای سابق و نفوذی های احتمالی وزارت تهران بدگمان بود ، در دهه 90 یک سری پاکسازی های امنیتی شدید را دستور داد. طی آنها بسیاری از اعضاء توسط رهبران سازمان دستگیر ، بازجویی و حتی در ساختمان های خاصی در اردوگاه های مجاهدین ، در دوران صدام زندانی شدند. دیده بان حقوق بشر می گوید که شهادت زندانی های سابق مجاهدین خلق چهره خشنی از نحوه رفتار گروه با اعضایش ، به خصوص آن دسته که عقاید مخالف داشته و قصد ترک سازمان را داشتند ، به تصویر می کشد.
7. شاهدهایی که دیده بان حقوق بشر با آنها تماس گرفته ، دو مورد مرگ طی بازجویی های داخلی مجاهدین خلق و دیگر موارد زندانی های طولانی مدت را گزارش کردند. یک بازداشتی مجاهدین خلق که توسط دیده بان حقوق بشر مورد مصاحبه قرار گرفته ، محمد حسین سبحانی است که گفته می شود بعد از آن که سئوالاتی در باره خط مشی های رهبری بیان کرده است ، هشت سال و نیم در سلول انفرادی در بازداشتگاه های مجاهدین زندانی شده است. او گفته که در یازده مورد با چوب و کمربندهای چرمی مورد ضرب و شتم قرار گرفته است.
دیگر شاهدان به دیده بان حقوق بشر گفته اند که یکی از کارهای بازجوهای مجاهدین خلق این بود که طناب های قطوری را دور گردن زندانی ها می بستند و آنها روی زمین می کشیدند. یک شاهد به بازرسان گفت : « گاهی وقت ها زندانی ها با گردن های باد کرده بر می گشتند. گردن و سرشان به اندازه بالش شده بود ».
8. دیده بان حقوق بشر در ادامه گزارش خود می آورد : « بعد از آن که دولت فرانسه در سال 2003 مریم رجوی را به جرم برنامه ریزی برای فعالیت تروریستی در خاک فرانسه دستگیر کرده عضو و هوادار این گروهک ، با به آتش کشیدن خود در پاریس ، لندن و دیگر شهرهای اروپایی اعتراض خود را نشان دادند. دو نفر از آنها مردند. در ژانویه ، چهل عضو پارلمان در اروپا خواستار حذف برچسب تروریستی مجاهدین خلق شدند. در چهاردهم آوریل همان سال نیز ، چند عضو کنگره ایالات متحده در گردهمایی ملی برای جمهوری سکولار دمکراتیک در ایران شرکت کردند. این گردهمایی توسط گروهک رجوی حمایت می شد و در واشنگتن برگزار گردید. در میان دیگر اعضای کنگره ،تام تانکردو خواستار حذف نام مجاهدین از فهرست تروریستی وزارت خارجه شده است. در دهم فوریه ، گروهی به رهبری افسران بازنشسته آمریکایی ، در کمیته ای باعنوان کمیته خط مشی ایران ، خواستار حذف عنوان تروریستی مجاهدین و حمایت فعالانه دولت ایالات متحده از این گروه علیه دولت ایران شدند.
دیدگاه و نظریات
جو استورک ، مدیر بخش آفریقای شمالی و خاورمیانه دیده بان حقوق بشر در واشنگتن ، می گوید : « اعضایی که سعی می کنند مجاهدین خلق را ترک کنند ، بهای سنگینی را می پردازند. این شهادت ها تصویر خشنی از آنچه که بر سر اعضای منتقد از رهبران گروه آمده است ، به تصویر می کشد ».
وی در ادامه ابراز داشته است : « هرچند دولت ایران از دید این سازمان ، سابقه خوبی درحقوق بشر ندارد ، اما حمایت از یک گروه اپوزیسیون که مسؤل نقض حقوق بشر می باشد ، اشتباه بزرگی است ».
در مقابل ، سایت اینترنتی ایران لیبرتی که منعکس کننده دیدگاه های گروهک رجوی است ، تلاش نموده تا با اتکا به نظرات برخی از صاحب نظران ، فشار تبلیغاتی عظیم وارده بر خود را کاهش دهد. این سایت در مطلبی از قول ریموند تنتر که از وی به عنوان پروفسور دانشگاه جرج تاون و مشاور سابق کاخ سفید و ریاست مشترک کمیته سیاست ایران یاد می کند ، می نویسد که « برای یک سازمان حقوق بشری ترویج حمایت برای یک رژیم یاغی با اتکاء به ظاهر دعاوی مأموران اطلاعاتی اش اشتباه بسیار بزرگی می باشد. تنتر ادعا کرده همه افرادی که دیده بان حقوق بشر از آنها در گزارش خود نقل قول کرده است مأمورین وزارت اطلاعات و امنیت ایران هستند ».
تنتر اضافه کرده است : « تهران اکثر کسانی را که مورد مصاحبه دیده بان حقوق بشر قرار گرفتند را از ایران با هدف اهریمن سازی از اپوزیسیون خود به اروپا اعزام کرده است ».
تنتر همچنین گفت : « این داستان شرایط یک خبر ، خبر بد را بوجود آورده است ؛ خبر بد این است که دیده بان حقوق بشر اعتبار خود را با حمایت از حکومتی ناقض حقوق بشر که تلاش دارد اپوزیسیون اصلی خود را نابود کند ، فدا کرده است. ولی خبر خوب آن است که رهبران دیدبان حقوق بشر می توانند به این شرایط به عنوان فرصت مناسبی برای همراهی با مردم ایران به جای یک حکومت نامناسب نگاه کنند ».
سایت ایران لیبرتی سپس به معرفی بیشتر تنتر پرداخته و می نویسد :
« تنتر نویسنده کتاب رژیم های یاغی ، زمانی که در شورای امنیت ملی بود در تنظیم سیاست آمریکا درخصوص ایران کمک کرده است ».
وی همچنین در انستیتوی سیاست خاور نزدیک واشنتگتن در زمینه راهکارها در ارتباط با ایران با توجه به حمایت آن از تروریسم ، تکثیر تسلیحات کشتار جمعی و کارنامه حقوق بشر ، تحقیقات انجام می دهد.
همین سایت سپس از قول بروس مکالم ، که از او با عنوان یکی از بنیان گذاران کمیته سیاست ایران و مدیر اجرایی سابق خانه آزادی ( فریدام هاوس ) و رئیس سابق انستیتوی بین المللی جمهوری خواهان آمریکا نام می برد ، می نویسد :
« پیام این گزارش ، پیام دهنده آن ( دیدبان حقوق بشر ) را بیشتر از مجاهدین خلق که مورد هدفش بوده است ، بی اعتبار می کند ».
مکالم همچنین گفته است : « متأسفانه دیده بان حقوق بشر به نظر می رسد که در دام کارزار دروغ پردازی تهران افتاده است. در چند ماه گذشته ایران این منابع را به گروه های زیادی در اروپا در معرض فروش گذاشته بود به این امید که کسی آن را بخرد ».
مکالم چنین نتیجه گیری می کند : « گزارش دیده بان حقوق بشر از اعتبار ساقط است و صرفا” مشتی اتهام های گرد آوری شده توسط وابستگان سابق سازمانی هستند که تهران از آن بیشترین واهمه را دارد. این افراد برای مدت طولانی در کادر اطلاعاتی در خدمت رژیم تبلیغات می کرده اند ».
مسئولان این سایت در ادامه به نقطه نظرات فردی به نام کلر لوپز ، به عنوان مدیر اجرایی کمیته سیاست ایران پرداخته و از قول وی گزارش دیده بان حقوق بشر را یک « ضد حمله و کارزار دروغ پراکنی توسط حکومت ایران » نامیده اند.
وی همچنین افزوده است ؛ « روش به کار گرفته شده در تهیه این گزارش به صورت اعجاب آوری به خاطر عدم رعایت توازن ، عدم ارائه سند برای اثبات دعاوی و نداشتن مصاحبه های رودررو ، مغایر با معیارهای هرکار تحقیقی می باشد ».
سایت ایران لیبرتی در ادامه به بیان تحلیل خود پرداخته و می نویسد :
« علاوه براین ، گزارش مزبور شامل نظرات نظامی های آمریکایی نمی شود که کنترل همه قرارگاه های مجاهدین را از آوریل 2003 در اختیار دارند. به ادعای این سایت ، خبرنگار نایت ریدر که از کمپ اشرف مجاهدین خلق در عراق بازدید کرده است در هیجدهم مارس سال 2003 نوشته است : « نظامی های آمریکایی دعاوی مبنی بر این که مجاهدین افراد را برخلاف میل خودشان در قرارگاه اشرف نگه داشته اند مورد تحقیق قرار داده اند ولی هیچ گونه شواهد محکمی نیافته اند. همان گونه که یک مقام نظامی ارشد آمریکایی که خواست هویت وی فاش نشود ، گفته است « من فکر میکنم آنها در تسخیر ایده ها و تعصبات خود هستند ولی زندانی نیستند. آنها به صورت معقولی از نظر فیزیکی آزاد هستند که این مکان را ترک کنند ».
نویسنده این تحلیل در ادامه می نویسد : « حرف آخر این است که گزارش دیده بان حقوق بشر جایزه ای برای حکومت ایران می باشد. به همین منوال این یک پنالتی علیه مردم ایران است ؛ زیرا این گزارش مخالف سیاست آمریکا برای تشویق گروه های اپوزیسیون ایرانی برای تعیین آینده کشورشان می باشد. این گزارش به ایران کمک می کند که برای تولید سلاح هسته ای ، حمایت از تروریسم و تهدید به امنیت آمریکا زمان بخرد. این گزارش درحمایت از حکومت ایران بوده و قربانیان آن را مجازات می کند ».
جالب اینجاست که نویسنده در انتها با بیان این مطلب که « گزارش دیده بان حقوق بشر در تناقض کامل با سخنرانی افتتاحیه جورج بوش در سال 2005 می باشد که گفت ؛ بقای آزادی در سرزمین ما به طور فزاینده ای بستگی به موفقیت در آزادی سایر سرزمین ها دارد و همین سخنرانی وضعیت کشور او که در آن خطاب به مردم ایران گفته بود تا زمانی که شما برای آزادی قیام کنید. آمریکا در کنار شما خواهد بود ، اوج سرسپردگی و از خود بی خود شدن این تشکیلات را به نمایش می گذارد.
همچنین سایت اینترنتی صدای آلمان به مخالفت شدید نهادهای داخلی این سازمان با گزارش مذکور پرداخته و می نویسد : « کمیسیون خارجه شورای ملی مقاومت که وابسته به سازمان مجاهدین است ، انتشار این گزارش را فضاحت بار توصیف نمود و درخدمت حکومت ایران نامید ».
در برابر این دیدگاه ، سایت اینترنتی ایران دیده بان با اشاره به گزارش سازمان دیده بان حقوق بشر ، به انعکاس آن در خبرگزاری های بی بی سی و همچنین رویترز پرداخته و می نویسد : « پیش تر و پس از سقوط صدام ، بارها بر این نکته تأکید کرده ایم که بقایای گروه مجاهدین برای ادامه حیات خود با بیک مانع اساسی مواجه هستند. نه آن گونه که خود مدعی هستند و حضور در لیست گروه های تروریستی را بهانه پاسیو شدن و ناکار آمدی خود می دانند ، بلکه مهم ترین مانع آنان ، سابقه سیاه و تاریکی است که با دست های خود فراهم آورده اند و هیچ راه گریزی از آن نخواهند یافت ».
نویسنده این مطلب در ادامه می آورد : « کارنامه مشحون از جنایت و خیانت این گروه ، آن قدر فیجع و فضیح است که آمریکا ( که کانون توجه و تنها نقطه امید مجاهدین برای ادامه بقا است ) حتی اگر هم بخواهد نمی تواند از این گروه حمایت کند.
وانگهی آنچه مسلم است ، گزارش دیده بان حقوق بشر را باید به مثابه نقطه عطفی همانند گزارش وزارت خارجه آمریکا به کنگره ، در سال 1994 دانست و این هم سندی است تاریخی در سابقه مجاهدین خلق.
به اعتقاد این سایت ، آن گزارش درست در زمانی صادر گردید که مجاهدین فعالیت های دیپلماتیک خود را با اتکاء به حمایت لابی صهیونیست ها و جنگ طلبان در کنگره به اوج رسانده بودند. با صدور این گزارش ، که بر اساس مواضع استراتژیک آمریکا در برابر این گروه صورت گرفت ، دقیقا” ده سال گروهک رجوی به عقب پرتاب شدند تا جایی که هم اکنون نیز در همان نقطه ای قرار دارند که در سال 1374 قرار داشتند.
به اعتقاد نویسنده این سایت ، این گزارش نیز درست در زمانی ارائه می گردد که گروهک رجوی راهبند اصلی خود را قرار داشتن در لیست گروه های تروریستی ایالات متحده ، به عنوان سدی در برابر جلب حمایت آمریکا تقلی کرده و تنها راه ممکن پیش روی خود را چنین حمایتی می داند.
در ادامه این تحلیل می آید ؛ « بنابراین ( و بنا برقرائنی که از ماه ها قبل از سوی مراجع سیاسی دولت آمریکا ، برای تعیین تکلیف نهایی و خاتمه بخشیدن به ادامه معضل مجاهدین در ژوئن وجود داشت ) این گزارش پاسخی غیر مستقیم و تعیین کننده از سوی دولت جورج بوش به حامیان خام خیال مجاهدین می باشد.
نویسنده در انتها می نویسد که پس از تلاش های مجاهدین در دهه 70 که برای خروج از بن بست عراق و راهگشایی سیاسی صورت گرفت ، پرونده تروریسم مجاهدین بر روی میز جامعه جهانی قرار گرفت. اکنون با تلاش هایی که در جهت نجات کلیت این گروه صورت گرفته است ، پرونده نقض حقوق بشر این گروه در مقابل دیدگان جهانیان قرار گرفته و طولی نخواهد کشید که پرونده شبکه فساد مالی آنان نیز در برابر افکار عمومی گشوده خواهد شد. اما راهبند اصلی مجاهدین ، برا ی همیشه و همواره یک چیز خواهد بود و آن انبوه مسائلی است که پیرامون گذشته و مواضع خیانت بار آنان وجود دارد که امکان هرگونه موضع گیری عوام فریبانه و زد و بند با بیگانگان را از بقایای دار و دسته رجوی سلب می کند.
میاکل ایزیکوف و مارک هوزنبال ، نویسندگان نشریه نیوزویک هم در تحلیلی درخصوص این گزارش می نویسند : « وزارت خارجه می گوید که مجاهدین خلق یک گروه تروریستی است. دیده بان حقوق بشر آن را فرقه می داند ، اما برای کاخ سفید ، مجاهدین خلق منبع اطلاعات در باره ایران می باشد ».
این نویسندگان در ادامه می آورند : « یک جنبش تبعیدی بحث انگیز که توسط جورج بوش به عنوان منبع اطلاعات در باره برنامه هسته ای ایران مورد استناد قرار گرفته ، در گزارش جدید سازمان دیده بان حقوق بشر ، به خاطر بدرفتاری روانی و فیزیکی با اعضای خودش مورد انتقاد قرار گرفته است. دیده بان حقوق بشر در سندی که منتشر کرده ، گروه تبعیدی ایرانی ، مجاهدین خلق به داشتن سابقه طولانی رفتار فرقه گونه ، از جمله وادار کردن اعضاء به طلاق دادن همسرانشان و شرکت در جلسات طولانی خود انتقادی ، متهم کرده است ».
این گزار می افزاید : « غم انگیز تر این است که اعضای سابق مجاهدین خلق به دیده بان حقوق بشر گفته اند که وقتی به خط مشی های مجاهدین خلق اعتراض کرده یا تلاش کرده اند سازمان را ترک نمایند ، دستگیر شده و در برخی موارد شدیدا” مورد ضرب و شتم قرار گرفته و در مواردی زندانی شده اند. دو عضو سابق مجاهدین به این سازمان حقوق بشری گفته اند که سال ها در اردوگاهی که توسط مجاهدین اداره می شد به صورت انفرادی حبس شده بودند ».
نویسندگان مقاله نیوزویک سپس با اشاره به این که نمایندگان مجاهدین خلق در ایالات متحده و فرانسه به تماس ها و ایمیل های نیوزویک ( برای رد خواست اظهار نظر ) تا کنون پاسخ نداده اند ، به ذکر پیشینه ای از تاریخچه گروهک رجوی پرداخته و می نویسند : « مجاهدین خلق مدت ها به خاطر تاریخچه حمله های خشونت آمیزش در ایران ، رابطه اش با رژیم صدام حسین و سابقه اش به عنوان یک گروه مقاومت رادیکال نیمه مارکسیستی ، مذهبی که در دوران شاه بنیان گذاری شد ، بحث انگیز بوده است. در سال 1997 ، دولت کلینتون مجاهدین خلق را در لیست گروه های ترویستی وزارت خارجه قرار داد. هواداران آمریکایی مجاهدین ، که درمیانشان تعدادی از اعضای کنگره قرار دارند ، ادعا می کنند که دولت کلینتون به منظور تلاش برای بهبود روابط با حکومت ایران این گروه را در لیست تروریستی قرار داده است ، اما دولت بوش دو سازمان پوششی مجاهدین را نیز در سال 2003 به لیست تروریستی وزارت خارجه افزود.
نیوزویک در ادامه می آورد : « علیرغم بدنامی گروه ، خود بوش اطلاعاتی را که ظاهرا” توسط مجاهدین خلق جمع آوری شده اند به عنوان شواهدی مبنی بر تلاش های هسته ای ایران مورد استناد قرار داد. در کنفرانس مطبوعاتی شانزدهم مارس ، بوش گفت که برنامه هسته ای مخفی ایران نه به خاطر بازرسی های بین المللی بلکه به وسیله افشاگری یک گروه مخالف افشا شد. بعدا” مشاوران کاخ سفید اعلام کردند که گروه مخالف که رئیس جمهور از آن نام برده شورای ملی مقاومت ایران بوده که توسط وزارت خارجه دو سال پیش در لیست تروریستی قرار گرفته است.
مایکل ایزیکوف و مارک هوزنبال سپس می افزایند ؛ « جان بولتون ، یکی از معاونان جنجالی وزارت خارجی که بوش وی را کاندیدای سفیر ایالات متحده در سازمان ملل نموده ، سال گذشته در مقابل کمیته فرعی روابط بین المللی کاخ سفید قرار گرفت و توسط یک عضو کنگره هوادار سازمان مجاهدین مورد پرسش قرار گرفت که آیا دولت آمریکا باید به اتهام هایی در باره ایران که توسط گروه مجاهدین ارائه می شوند ، توجه کند یا خیر ؟ بولتون پاسخ داد که معتقد است مجاهدین خلق طبق معیارهای ما سزاوار تروریست بودن هست. اما وی افزود که به نظر او برچسب تروریستی رسمی مانع از آن نمی شود که ما از آنها اطلاعات بگیریم و ابراز داشت که شخصا” هیچ مانعی در به دست آوردن اطلاعات از هر منبعی که قابل اعتماد باشد برای خود قائل نمی شود ».
تحلیلگران نیوزویک سپس می نویسند : « اما مسئولان کنونی و سابق امنیت ملی ایالات متحده که خواستند نامشان فاش نشود ( چون قرار نیست درباره فعالیت های جمع آوری اطلاعات صحبت کنند ) می گویند که افشاگری های عمده ای که مجاهدین خلق ادعا دارد از آن خودش می باشد ، به صورت طبقه بندی شده و از منابع دیگر و قبل از عمومی شدن آن توسط مجاهدین خلق ، به سیاست گذاران ایالات متحده گزارش داده شده بودند. به نوشته ایشان ، یک دیپلمات غربی آشنا به کار آژانس بین المللی انرژی اتمی می گوید : « گرچه سازمان مجاهدین گاهی اطلاعات دقیقی در باره برنامه های هسته ای ایران داشته ، اما به همان تعداد هم اطلاعات غلط داشته است ». ایشان در نهایت می نویسند : « به گفته مسئولان دولتی ، برخی از مسئولان پنتاگون می خواهند که اعضای سابق مجاهدین خلق را به عنوان مأموران مخفی ایالات متحده ، که برای جمع آوری اطلاعات به داخل ایران نفوذ می کنند ، به کار گیرند. با این حال ، پنتاگون قویا” اصرار دارد که هیچ برنامه ای برای کار با مجاهدین یا اعضای آن ندارند ».
روزنامه فیگارو چاپ پاریس ، هم با انتشار مقاله ای به نقل از سازمان دیده بان حقوق بشر نوشت : « سازمان مجاهدین خلق اعضای خود را در اردوگاه عراق مورد شکنجه قرار می دهد ».
به نوشته این روزنامه ، سازمان دیده بان حقوق بشر که سازمانی غیر دولتی و مرکزش در آمریکا مستقر است ، در گزارش مفصل خود این گروه را متهم کرده است که اعضای خود را در اردوگاهشان در عراق شکنجه می دهد.
فیگارو اضافه کرده است که سازمان مجاهدین خلق با بسیج هواداران و وکلای خود درحومه پاریس ضمن اعتراض به این گزارش ، خواستار خروج نام این سازمان از فهرست گروه های تروریستی شده است.
این روزنامه فرانسوی هانری لکلر ، ویلیام بوردون ، نوئل شاتله و آیدا شوک که از طرفداران حقوق بشر در فرانسه هستند را به عنوان حامیان گروه مجاهدین نام برده و اضافه کرده است که برخی از این افراد در اعتراض های اخیر گروه رجوی شرکت کرده اند.
روزنامه فیگارو در ادامه به نقل از سازمان دیده بان حقوق بشر به شرح برخی از شکنجه ها در اردوگاه مجاهدین درعراق پرداخته و نوشته است :
« مخالفان رهبری سازمان ، هزینه این مخالفت خود را با شکنجه پاسخ می گرفتند ». فیگارو سپس به توصیف یکی از صحنه های مندرج در گزارش سازمان دیده بان حقوق بشر پرداخته و اضافه کرده است : « در سال 1995 میلادی درب یکی از اطاق های زندان سازمان مجاهدین خلق در اردوگاه عراق گشوده می شود و نگهبانان یک نفر را به داخل این اطاق می اندازند ». این روزنامه فرانسوی ادامه می د هد « سایر زندانی ها در ابتدا وی را نشناختند اما پس از بررسی متوجه شدند که او پرویز احمدی است که چند ساعت قبل برای ادای توضیحاتی از زندان خارج شده بود. این فرد پس از گذشت حدود ده دقیقه ، به این دلیل که استخوان هایش پایش شکسته و به شدت جراحت داشت ، فوت کرده است ».
این روزنامه فرانسوی می افزاید : « روزنامه مجاهد ارگان سازمان مجاهدین خلق بعدا” در اسناد خود از پرویز احمدی به عنوان فردی که توسط جمهوری اسلامی ایران کشته شده است ، نام برده است ».
نویسنده این تحلیل فیگارو می افزاید ؛ « محمد حسین سبحانی یکی دیگر از اعضای ارشد این سازمان نیز بعد از تحمل هشت سال زندان از سوی این سازمان در سال 2001 میلادی تحویل رژیم عراق داده شد ».
فیگارو در پایان با اشاره به دستگیری مریم رجوی ، همسر سرکرده گروه رجوی، نوشت : « ژان لویی بروگه قاضی ضد تروریسم فرانسه ، از سال های گذشته اعضای این سازمان را به عنوان یک گروه ترویستی تحت پیگرد قرار داده است ».
فیگارو در ادامه می نویسد : « گروهک منافقین با توجه به این که در فرانسه از هیچ هویتی برخوردار نیست از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا در فهرست گروه های تروریستی قرار داد و مریم رجوی به اتهام عضویت در یک گروه خرابکار و ترویستی از سال 2001 میلادی در فرانسه تحت تعقیب قضایی است ».
به نوشته این روزنامه ، مجاهدین از سوی محاکم قضایی و پلیسی فرانسه متهم است که با جمع آوری کمک های مالی از مردم و شرکت های تجاری در فرانسه و سایر کشورهای اروپایی تحت عنوان کمک های خیریه ، از این مبالغ برای اهداف تروریستی گروه استفاده کرده است.
به نوشته فیگارو ، برخی از اعضای این گروه از جمله فردی به نام سیما احمدی اسفند ماه گذشته به اتهام پول شویی و کمک به یک گروه ترویسیت از سوی یکی از دادگاه های پاریس محاکمه شد.
تحقیقات پلیس فرانسه حاکی است که در سال 2003 میلادی حدود نوزده میلیون دلار از شبکه مالی مرموزی متشکل از شرکت های مختلف در نقاط مختلف جهان به حساب مجاهدین در فرانسه واریز شده است.
به نوشته فیگارو ، مریم رجوی در جریان بازجویی سال گذشته خود به پلیس فرانسه اعلام کرده بود که شرکت هایی که اقدام به ارسال پول به این سازمان می کنند ، در بخش های مختلف ازجمله تجارت فرش ، الکترونیک و خدمات مشغول فعالیت هستند.
رادیو فردا نیز با ترتیب دادن مصاحبه ای میان جو استورک ، مدیر خاورمیانه و شمال آفریقای سازمان دیده حقوق بشر ، محمد حسین سبحانی ، از اعضای سابق مجاهدین و همچنین فرید سلیمانی ، سخنگوی سازمان مجاهدین به بررسی و تحلیل مفاد گزارش مورد نظر پرداخته است. جو استورک در مصاحبه با رادیو فردا می گوید : « منابع این گزارش ، کسانی هستند که سابقا” عضو سازمان مجاهدین خلق بودند. کسانی که وقتی تصمیم به ترک سازمان گرفته اند و یا به رهبری آن انتقاد کرده اند ، شدیدا” تنبیه شده اند و در مواردی که در گزارش آمده شکنجه شده اند ».
در پاسخ ، فرید سلیمانی از اعضای این گروه می گوید « آنچه که در این گزارش دیده بان حقوق بشر در مورد رفتار مجاهدین خلق به اصطلاح افراد جدا شده از این سازمان دیده می شود ، چیزی جز یک ادعا نامه سیاسی علیه مقاومت ایران! نیست و برخلاف رویه شناخته شده سازمان بین المللی که در این مورد هر اتهامی را قبل از انتشار با طرف ذیربط در میان می گذارند و نظرش را می خواهند تا یک جواب متوازن تهیه شود ، در سراسر این 28 صفحه هیچ اشاره ای به پاسخ مجاهدین وجود ندارد ؛ چرا که از طرف دیده بان حقوق بشر هیچ تماسی با سازمان مجاهدین خلق یا شورای ملی مقاومت گرفته نشده است ».
وی در پاسخ به تذکر گزارشگر رادیو فردا مبنی بر این که « سازمان های مدافع حقوق بشر ، مثلا” وقتی در حال حاضر به اقدام های دولت ازبکستان اشاره می کنند و یا نسبت به آن ابراز نگرانی می کنند و یا اقدام های جمهوری اسلامی را محکوم می کنند ، تنها براساس تحقیقات مستقل خودشان این بیانیه را منتشر می کنند ». ادعا می کند که این امر در خصوص تحقیقات مستقل صحت دارد ، ولی یک بخش از تحقیق مستقل همواره که در همه روالی در مجامع بین المللی وجود دارد ، طرح اتهام با طرف متهم و پاسخ آن و انعکاس آن در گزارش است که این امر صورت نگرفته است.
رادیو فردا سپس به نقل پاسخ جو استورک می پردازد و به نقل از وی می گوید که روال کار دیده بان حقوق بشر این نیست که برای تنظیم گزارش به سراغ سازمان ها و نهادهایی برود که علیه نقض حقوق بشر توسط آنها ابراز نگرانی می کند.
نماینده گروهک رجوی در پاسخ به این جوابیه ، ابراز داشته است که « اینها حتی حاضر نشدند به گزارش های مبسوطی که ارگان های امریکایی از جمله وزارت خارجه ، وزارت دفاع و FBI در تحقیقات شانزده ماهه از تک تک افراد مجاهدین در پایگاه اشرف به عمل آورده اند و بر اساس آن در مطبوعات آمریکا نیز منعکس شده ، که هیچ گونه شواهدی برای متهم کردن مجاهدین به اتهام های مختلف پیدا نشده است ، توجه نمایند ».
به گزارش رادیو فردا ، جو استورک در پاسخ به این ایراد گفته است : « این مسئله هیچ ربطی به گزارش ما ندارد. ما داریم در باره اتهامهای جدی در مورد نقض حقوق بشر حرف می زنیم که در مدت بسیار طولانی صورت گرفته ، تا آنجایی که من می دانم هیچ مقام آمریکایی یا هیچ مقام دولت خارجی به هیچ وجه به این مسئله نپرداخته است. اگر می خواهند برا ی تکمیل اطلاعات ، این گونه گزارش ها را برای ما بفرستند ، خوب است ، اما من چیزی در مورد وجود چنین گزارش هایی نمی دانم ».
وی در ادامه می گوید : « از نقطه نظر ما ، به سختی می توان گفت که رفتار سازمان مجاهدین خلق دمکراتیک است و بر عکس شدیدا” در تناقض با حقوق بشر است ».
گزارشگر رادیو فردا سپس در ادامه این میز گرد به سخنان محمد حسین سبحانی از اعضای سابق مجاهدین پرداخته و از قول وی می گوید : « منابع این گزارش اعضای جدا شده سازمان مجاهدین هستند. آقایان یاسر عزتی ، علی قشقاوی ، فرهاد جواهری ، امیر موثقی ، اکبر اکبری و علیرضا میر عسگری ؛ این افراد هم زندان های انفرادی مجاهدین را شامل می شوند و هم زندان ابوغریب عراق را ».
رادیو فردا سپس به نظر نماینده رجوی در خصوص این افراد پرداخته و از قول وی ابراز می دارد : « از دوازده نفری که به عنوان منابع گزارش مورد استفاده قرار گرفته است ، چهار نفر به گفته خود، مجاهدین را ترک کرده اند. هشت نفر دیگر از ایران به اروپا آمده اند و من توجه شما را به این گزارش جلب می کنم که سندی! در نشریه مجاهد درسال 2002 چاپ شده که در این سند مشخص شده که همین محمد حسین سبحانی به عنوان فرمانده یک تیم وزارت اطلاعات ، بنا به گفته یک مقام وزارت اطلاعات در هتل لاله تهران مشغول آموزش به جمعی از این افراد برای مأموریتشان در خارج از کشور علیه مجاهدین بوده است »!
با این حال محمد حسین سبحانی به عنوان عضو سابق مجاهدین ، این گفته های شورای ملی مقاومت و سازمان مجاهدین خلق را رد کرده و می گوید : « اطلاعیه مطبوعاتی سازمان مجاهدین ، گزارش دیده بان حقوق بشر را رد می کند و اتهام های مجدد و تکراری را علیه ما اعلام می دارد ، ولی به هیچ عنوان به این مسئله پاسخ نمی دهد که این تعداد اعضای جدا شده سازمان که هم دارای مدارک و مستندات و هویت تشکیلاتی مشخص در سازمان مجاهدین بوده اند و هم مسئولیت های مشخصی در سازمان داشته اند ، چگونه یکشبه آن را ترک کرده اند ؟! ».
وی در ادامه می گوید : « من به طور دقیق هشت سال و نیم در یک سلول زندانی بوده ام. تأکید می کنم نه هشت هفته و نه هشت ماه بلکه دقیقا” هشت سال و نیم در یک سلول انفرادی در پادگان اشرف زندانی بوده ام و مدت 35 روز من را به زندان اطلاعات و امنیت عراق در بغداد منتقل کردند. سپس از آن جا به زندان ابوغریب منتقل شدم. من در طول زندانی شدنم حداقل یازده بار شکنجه شدید شدم که اینها را در سلولم با خط علامت می زدم. آن مواردی که به چک ، سیلی و موارد جزئی بر می گردد ، از این رقم خارج است. بنابراین مواردی که درگزارش آمده دقیق و مستند می باشد ».
گزارش گر رادیو فردا سپس به واکنش مجاهدین نسبت به گزارش دیده بان حقوق بشر که از جمله به گفته های محسن حسین سبحانی اشاره دارد ، پرداخته و از قول فرید سلیمانی می نویسد که بارها مقاومت ایران ، به این سازمان گفته که می توانید برای تحقیقات به قرار گاه اشرف بیایید ، ولی آنها به این دعوت توجهی ننموده اند. جالب آن است که این جمله جو استورک به عنوان حسن ختام این میزگرد انتخاب شده « این اولین بار است که چنین چیزی می شنوم ».
ارزیابی :
1. اطلاق نام « فرقه » که دارای بار منفی معنایی خاص خود می باشد از سوی سازمان دیده بان حقوق بشر به گروه رجوی ، نکته بسیار مهمی است که باید به آن توجه وافر نمود.
2. حدود ده سال قبل وزارت امور خارجه ایالات متحده ، گزارشی را در خصوص تاریخچه ، ایدئولوژی و فعالیت های تروریستی گروه چاپ و منتشر کرد که درنوع خود بی نظیر بود. متعاقب آن گزارش و پس از روشن تر شدن فعالیت های حقیقی این گروه ، سازمان مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت در لیست سازمان های تروریستی از نگاه وزارت خارجه آمریکا قرار گرفتند. واقعه مهم پس از آن ، تروریست خوانده شدن این گروه از سوی بسیاری از کشورهای اروپایی در سال 2002 بود. در مقطع حساس کنونی ، انتشار گزارش سازمان دیده بان حقوق بشر را می توان نقطه عطفی دانست که اهمیت آن کمتر از دو واقعه یاد شده نیست. تلاش همه جانبه مسئولان و حامیان این گروه در جهت لغو ممنوعیت فعالیت خود در آمریکا و اروپا ، با این گزارش لطمه بسیار سنگینی خورده است. همگان می دانیم که مجاهدین تلاش داشتند تا با اعمال نقش یک جاسوس قابل اعتماد در سال های اخیر ( خصوصا” در مورد فعالیت های هسته ای ایران ) موقعیت خویش را نزد مقام های آمریکایی بهبود بخشند. عناد و خصومت نو محافظه کاران کاخ سفید به جمهوری اسلامی ایران نیز آنان را در این مصمم تر نموده بود. با این حال ، انتشار گزارشی اسفناک از چهره حقیقی این فرقه ، آنهم توسط سازمانی که بیشترین اتهام های پیرامون آن در خصوص وابستگی آن به دولت ایالات متحده وجود دارد ، ضربه ای باور نکردنی برای این گروه است.
3- سازمان غیر دولتی دیده بان حقوق بشر یکی از بزرگ ترین و معروف ترین سازمان های حقوق بشری در سطح جهان است که اغلب به عنوان رقیبی برای سازمان عفو بین الملل به حساب می آید. مقر اصلی این سازمان در ایالات متحده است و بسیاری از گزارش های آن درخصوص وضعیت حقوق بشر در آمریکا ، مورد استناد منتقدان ایالات متحده قرار می گیرد. هر چند نمی توان به استقلال این سازمان آنچنان امیدوار بود و با وجود این که بسیاری از ضربات وارده بر ایران از بابت فعالیت های تبلیغی همین نهاد بوده است ، اما به نظر می رسد بتوان ( و باید ) از تبعات مثبت این گزارش نهایت بهره را برد. همان گونه که دراین مقاله نیز بدان اشاره شده ، حامیان این گروه بلافاصله پس از انتشار گزارش دیده بان حقوق بشر ، به تلاش عظیمی جهت خنثی سازی بار منفی آن دست زده اند. سکوت تریبون های رسمی و غیر دولتی ایرانی در این برهه زمانی ، تنها و تنها کمکی است به فرو خواباندن جو مثبتی که پس از سالها در راستای محکومیت سازمانی با پیشینه ای سراسر خشونت و نفرت پدید آمده است.
مطمئنا” اگر ضربات این گروه بر پیکر انقلاب اسلامی را از یاد نبرده باشیم ، می توانستیم و می توانیم از وضعیت آشفته کنونی آنان که با از هم گسیختگی رهبری آن (به واسطه موقعیت نابسامان مریم رجوی درفرانسه و همچنین مشخص نبودن سرنوشت مسعود رجوی ) و همچنین وضعیت ذلت بار ایشان در عراق همراه شده ، بهره های به مراتب بیشتری را ببریم.

برچسب ها
سرویس محتوا

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن