اعتراضات مردمی، عرصه مناقشات ایدئولوژیک و قدرت‌طلبانه رجوی و پهلوی

در پی بروز اعتراضات در آبدانان، رسانه های مجاهدین خلق مدعی شدند که کلیپ های منتشر شده از تجمع آبدانان دستکاری‌شده و این اتهام را مطرح کردند که این ویدیوها با اهداف سیاسی خاص برای جهت‌دهی به اعتراضات کارگری و مردمی بازنشر شده‌اند. مریم رجوی نیز در پیام‌های تسلیت خطاب به “بستگان کشته شدگان و […]

در پی بروز اعتراضات در آبدانان، رسانه های مجاهدین خلق مدعی شدند که کلیپ های منتشر شده از تجمع آبدانان دستکاری‌شده و این اتهام را مطرح کردند که این ویدیوها با اهداف سیاسی خاص برای جهت‌دهی به اعتراضات کارگری و مردمی بازنشر شده‌اند. مریم رجوی نیز در پیام‌های تسلیت خطاب به “بستگان کشته شدگان و عموم مردم” منطقه سعی کرد بار دیگر بر بار غم و سوگ مردم سوار شود.

اعتراضات آبدانان در آبان ۱۴۰۵ در پی واژگونی اتوبوس حامل کارکنان شرکت پالایش گاز دهلران در محور دشت‌عباس به مورموری رخ داد که منجر به جان‌باختن ۱۳ تن از کارگران و پرسنل این مجموعه شد. این حادثه دلخراش موجی از خشم عمومی، تعطیلی بازار و اعتصاب را در آبدانان و استان ایلام به همراه آورد که به تجمعات خیابانی در آبدانان منجر گردید. بررسی ریشه‌های این‌گونه تجمعات نشان می‌دهد که حوادث تلخ معیشتی و مرگ‌بار به عنوان محرک‌های ناگهانی (در اصطلاح علمی آن trigger ) عمل کرده و نارضایتی‌های اقتصادی و مدیریتی را به سطح خیابان هدایت می‌کند.

در جریان تجمعات اعتراضی آبدانان، طیف متنوعی از شعارها از سوی حاضران سر داده شد که بازتاب‌دهنده مطالبات صنفی، انتقاد از مسئولان و همچنین گرایش‌های مختلف سیاسی بود. برخی گزارش‌های رسانه‌ای و تصویری حاکی از طرح شعارهای سیاسی ساختارشکنانه بود.

رسانه‌ها و جریان‌های وابسته به سازمان مجاهدین خلق مدعی شدند که برخی از کلیپ‌های منتشرشده درباره سردادن شعارهای سلطنت‌طلبانه در آبدانان دستکاری‌شده، اصطلاحاً “فیک” یا دارای “صداگذاری” بوده‌اند و این اتهام را مطرح کردند که این ویدیوها را سلطنت طلبان با اهداف سیاسی خاص برای جهت‌دهی به اعتراضات کارگری و مردمی بازنشر شده‌اند.
فارغ از درست و غلطی ادعای مجاهدین، این‌گونه ادعاها در بستر رقابت‌های دیرینه و شدید میان سلطنت‌طلبان و مجاهدین خلق بر سر رهبری تجمعات اعتراضی و نمایندگی مردم ایران، مصادره یا روایت‌گری جنبش‌های اعتراضی داخل ایران قابل ارزیابی است.

این موضوع در ماجرای اعطای جایزه نومان به پهلوی و اعطای جایزه مگنیستکی به زندانی فریب‌خورده مجاهدین نیز رخ داد. این جایی ست که هر یک از جناح‌ها تلاش می‌کنند با زیر سوال بردن اصالت رقیب، وزن سیاسی خود را حفظ کرده یا گفتمان اعتراضات را به سمت ایدئولوژی خود متمایل سازند. با این حال، نهادهای مستقل حقوق بشری و ناظران میدانی تأکید دارند که هسته اصلی اعتراضات آبدانان ریشه در دادخواهی، اعتراض به ناایمنی جاده‌ها، فرسودگی ناوگان حمل‌ونقل کارگری و سوءمدیریت مسئولان محلی داشته است.

آنچه مسلم است این است که پایگاه اجتماعی مجاهدین خلق به دلیل پیشینه تاریخی این سازمان، عملکرد آن در دوران جنگ ایران و عراق و خیانت‌های امنیتی دهه‌های گذشته، با چالش‌های جدی در داخل ایران روبه‌روست و پژوهشگران علوم سیاسی غالباً بر این نکته تأکید می‌کنند که اعتراضات خیابانی در داخل کشور هرگز گرایشی به سمت این تشکیلات تروریستی نداشته است. این موضوع باعث شده است که رهبری این سازمان همواره در تلاش باشد تا با بازنشر اخبار، صدور بیانیه‌ها و جهت‌دهی به پوشش رسانه‌ای خود، نقشی فعال در اعتراضات مردمی ایفا کند تا از انزوای سیاسی سازمان خود جلوگیری کند.

تمرکز شدید رسانه‌های وابسته به مجاهدین خلق بر نفی و تخطئه دیگر جریان‌های اپوزیسون — از جمله طرفداران پهلوی — ریشه در یک رقابت راهبردی عمیق در سپهر سیاسی مخالفان جمهوری اسلامی دارد. در شرایط بحرانی و بروز اعتصابات یا اعتراضات مردمی، رقابت میان گروه‌های مختلف اپوزیسون گاه به قدری تشدید می‌شود که تخریب رقیب سیاسی هم‌سنگ یا حتی مقدم بر نقد ساختار حاکم ارزیابی می‌گردد. این رویکرد انحصارطلبانه و تلاش مداوم برای مصادره به مطلوب کردن مطالبات معیشتی و مدنی جامعه، غالباً با بی‌اعتمادی یا واکنش منفی بدنه اجتماعی داخل کشور مواجه می‌شود، زیرا مطالبات ملموس مردم نظیر ایمنی جاده‌ها، بهبود شرایط معیشتی و حقوق بنیادین، فاصله زیادی با مناقشات ایدئولوژیک و قدرت‌طلبانه جریان‌های خارج‌نشین دارد.

مزدا پارسی