اکثر تحلیلگران مستقل خارجی و ایرانی معتقدند مجاهدین خلق در داخل ایران پایگاه گسترده‌ای ندارند، سرویس تحقیقات کنگره آمریکا (CRS) هم نتیجه گرفته اطلاعات قابل‌اتکایی درباره حمایت از سازمان در داخل ایران وجود ندارد و نظرسنجی‌های موجود نشان می‌دهد سازمان حمایت گسترده‌ای در ایران و در میان ایرانیان آمریکا ندارد. دلایلی که تحلیلگران معمولاً می‌آورند: […]
اکثر تحلیلگران مستقل خارجی و ایرانی معتقدند مجاهدین خلق در داخل ایران پایگاه گسترده‌ای ندارند، سرویس تحقیقات کنگره آمریکا (CRS) هم نتیجه گرفته اطلاعات قابل‌اتکایی درباره حمایت از سازمان در داخل ایران وجود ندارد و نظرسنجی‌های موجود نشان می‌دهد سازمان حمایت گسترده‌ای در ایران و در میان ایرانیان آمریکا ندارد.
دلایلی که تحلیلگران معمولاً می‌آورند:
اتحاد با صدام در جنگ: این رایج‌ترین دلیل است. یک کارشناس سیاست خارجی ساکن تهران به الجزیره* گفت همکاری سازمان با صدام احساسات عمومی ایرانیان را علیه گروه بیشتر کرد و آن دوره را نقطه‌ای بسیار تاریک در تاریخ ایران خواند. جنگ تحمیلی در حافظه جمعی ایرانیان جایگاه مرکزی دارد و کسانی که سازمان را متحد دشمن می‌دانند آن را خیانت تلقی می‌کنند.
سابقه خشونت: بمب‌گذاری‌های دهه ۱۹۸۰ و اقدامات تروریستی هولناک مجاهدین خلق در ایران، به‌ویژه برای خانواده‌ها و بازماندگان قربانیان، هنوز با سازمان گره خورده است.
ساختار درونی: تحلیلگر مؤسسه واشنگتن** می‌نویسد ساختار سازمان بیشتر شبیه فرقه است تا نهاد سیاسی و از حکومتی که می‌خواهد تغییرش دهد کمتر دموکراتیک است. وقتی تصویرعمومی چنین باشد، جذب جامعه‌ای که از خشونت سیستماتیک و فرقه گرایی خسته است دشوار می‌شود.
وابستگی به حمایت خارجی و لابی: اتکا به سیاستمداران و حامیان غربی برای بسیاری ایرانیان نشانه وابستگی است، نه ریشه داشتن. یک ناظر به الجزیره*** گفت: پیوند سازمان با دولت ترامپ در ایران آن را به “منفور مطلق” تبدیل کرده است.
تفرقه اپوزیسیون: حتی اپوزیسیون خارج از کشور میان طیف‌های سلطنت‌طلب، چپ، جمهوری‌خواه و مجاهدین عمیقاً تقسیم شده است، و بخش بزرگی از مخالفان حکومت سازمان را متحد خود نمی‌دانند.
نکات مقابل که باید در نظر گرفت:
– سازمان و حامیانش می‌گویند بخش مهمی از این تصویر نتیجه تبلیغات و سانسور حکومت است و بدون آزادی رسانه نمی‌توان از بی‌پایگاهی سخن گفت. آنها به گردهمایی‌های سالانه استناد می‌کنند. اما این گردهمایی‌ها خودشان محل بحث‌اند: یک بررسی منتقدین مجاهدین خلق می‌نویسد سازمان هرگز اجازه راستی‌آزمایی مستقل درباره حاضران را نداده است.
منابع:
Al Jazeera، *«MEK’s violent past looms over US lobby for regime change in Iran»: https://www.aljazeera.com/news/2018/3/29/meks-violent-past-looms-over-us-lobby-for-regime-change-in-iran
Washington Institute، **«Preparing for Regime Change in Iran»: https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/preparing-regime-change-iran
Congressional Research Service، گزارش R48433 درباره*** MEK: https://www.everycrsreport.com/files/2025-02-25_R48433_5fd6b84b57ee5ea7a71db85e71fda18616f271e0.html
آرش رضایی (کارشناس ارشد علوم سیاسی و روابط بین الملل)
