پس از سقوط صدام حسین، ارباب و حامی اصلی سازمان مجاهدین خلق، خلع سلاح نیروهای این سازمان و سرانجام اخراج آنان از عراق و انتقال به آلبانی، تشکیلات رجوی با واقعیتی تلخ روبهرو شد: پایان دوران حضور نظامی در نزدیکی مرزهای ایران و از دست رفتن یکی از مهمترین ابزارهای قدرتنمایی خود. سازمانی که سالها […]
پس از سقوط صدام حسین، ارباب و حامی اصلی سازمان مجاهدین خلق، خلع سلاح نیروهای این سازمان و سرانجام اخراج آنان از عراق و انتقال به آلبانی، تشکیلات رجوی با واقعیتی تلخ روبهرو شد: پایان دوران حضور نظامی در نزدیکی مرزهای ایران و از دست رفتن یکی از مهمترین ابزارهای قدرتنمایی خود. سازمانی که سالها با اتکا به حمایت مالی، نظامی و لجستیکی حکومت صدام به حیات خود ادامه داده بود، اکنون در آلبانی محصور شده و از جامعه ایران فاصله گرفته بود.
در چنین شرایطی، سران فرقه برای جبران این شکست استراتژیک و جلوگیری از فروپاشی روحیه نیروهای محصور در آلبانی، پروژهای به نام “کانونهای شورشی” را به راه انداختند؛ پروژهای که قرار بود هم به اعضای گرفتار در مناسبات بسته تشکیلاتی امید واهی تزریق کند و هم به بیرون از تشکیلات این پیام را القا کند که سازمان همچنان در داخل ایران حضور و نفوذ دارد.
اما باید گفت : تشکیلاتی که رهبران و گردانندگان اصلی آن در هزاران کیلومتر دورتر از ایران و در آلبانی مستقر هستند، چگونه و با چه مسئولیتی جوانان داخل کشور را به فعالیتهایی فرامیخواند که ممکن است پیامدهای جدی و جبرانناپذیری برای زندگی آنان داشته باشد؟
واقعیت این است که تشکیلات رجوی برای پیشبرد این پروژه، بیش از هر چیز به فضای مجازی، شبکههای اجتماعی و حسابهای کاربری ناشناس و جعلی متکی است. با هویتهای غیرواقعی و تبلیغات هدفمند، تلاش میکنند افراد بهخصوص جوانان، به شبکهای جذب شوند که گردانندگان اصلی آن نه در کنار نیروهای خود، بلکه در امنیت و فاصلهای دور از میدان فعالیت قرار دارند.
اینجا یک تناقض بزرگ و تأسفبار وجود دارد: سران گروهی که از راه دور فراخوان میدهند، شعار میسازند، پیام منتشر میکنند و برای فعالیتهای افراد داخل کشور سناریوی تبلیغاتی میچینند؛ اما هنگامی که پای پیامدهای واقعی این فعالیتها به میان میآید، این افراد هستند که باید با عواقب آن روبهرو شوند، نه رهبران مستقر در آلبانی.
برای گردانندگان این پروژه، هر اتفاقی میتواند به خوراک تبلیغاتی تبدیل شود؛ فعالیت یک فرد، دستگیری او، تشکیل پرونده قضایی و حتی محکومیت احتمالیاش، همگی میتوانند در دستگاه تبلیغاتی سازمان بهعنوان نشانهای از حضور و فعالیت تشکیلاتی معرفی شوند. در این میان، آنچه در تبلیغات سازمان کمتر دیده میشود، سرنوشت انسانی همان افرادی است که به نام کانون شورشی وارد این مسیر شدهاند و خانوادههایی که ممکن است سالها با نگرانی و پیامدهای این تصمیم روبهرو باشند.
این چه نوع رهبری و مسئولیتپذیری است که سود تبلیغاتی آن در آلبانی نصیب رهبران میشود، اما هزینه انسانی و اجتماعی آن را افراد داخل ایران میپردازند؟
مسعود و مریم رجوی اگر به ادعاهای خود درباره آزادی، فداکاری و دفاع از مردم باور دارند، باید پیش از هر چیز درباره مسئولیت خود در قبال سرنوشت کسانی پاسخگو باشند که با تبلیغات سازمان به این مسیر کشانده میشوند. نمیتوان از پشت دیوارهای امن آلبانی برای دیگران نسخه خطر و فداکاری پیچید و سپس هر اتفاقی را به افتخار تشکیلاتی و دستاورد تبلیغاتی تبدیل کرد.
کانونهای شورشی، هر اندازه هم در رسانههای گروه مجاهدین با عناوین پر زرقوبرق معرفی شوند اما از این سئوال اساسی نمی توانند در بروند : چرا کسانی که در رأس تشکیلات این گروه نشستهاند، خود هزینه تصمیمها و فراخوانهایشان را نمیپردازند؟
اگر قرار است کسی بهای سیاستهای غلط و منحرف مجاهدین را بپردازد، چرا همیشه باید اعضای پاییندست و جوانان بیپناه باشند؟ چرا رهبران مجاهدین از راه دور فرمان میدهند و دیگران باید با پیامدهای آن زندگی کنند؟
تاریخ گروه رجوی مملو از نمونههایی است که در آن، شکستها و هزینههای تصمیمات رهبری به حساب اعضا نوشته شده است. کانونهای شورشی نیز باید از همین زاویه مورد بررسی قرار گیرند: آیا این پروژه برای آزادی و آینده جوانان طراحی شده یا ابزاری است برای اثبات اینکه تشکیلاتی منزوی و دورافتاده هنوز حرفی برای گفتن دارد؟
داریوش قنواتی













