در طول چند سال گذشته، بسیاری از اوکراینیهای ساکن در سراسر اروپا برای شرکت در گردهماییهای مجاهدین خلق در شهرهای اروپایی مانند پاریس یا برلین دعوت شدهاند. برگزارکنندگان ادعا میکنند که هدف از این رویداد حمایت از دموکراسی، حقوق زنان، آزادی و رهایی مردم ایران است. آنها اغلب با نامهای مختلف و سازمانهای پوششی که […]
در طول چند سال گذشته، بسیاری از اوکراینیهای ساکن در سراسر اروپا برای شرکت در گردهماییهای مجاهدین خلق در شهرهای اروپایی مانند پاریس یا برلین دعوت شدهاند. برگزارکنندگان ادعا میکنند که هدف از این رویداد حمایت از دموکراسی، حقوق زنان، آزادی و رهایی مردم ایران است. آنها اغلب با نامهای مختلف و سازمانهای پوششی که ادعا میکنند نماینده مردم ایران هستند، به افراد نزدیک میشوند، اما در واقعیت، همه این گروهها با سازمان مجاهدین خلق مرتبط هستند.
حضور پناهندگان اوکراینی در تجمعات سازماندهی شده توسط مجاهدین خلق، موضوع تحقیقات چندین رسانه بینالمللی، از جمله اشپیگل و گاردین، بوده است. تجزیه و تحلیل این پدیده مستلزم بررسی اهداف تاکتیکی این سازمان و آسیبپذیریهای جمعیت پناهندگان است.
انگیزههای تاکتیکی برای مجاهدین خلق
از منظر تحلیلی، جذب افرادی که از نظر ایدئولوژیکی به مجاهدین خلق وابسته نیستند برای شرکت در رویدادهای آنها، چندین هدف استراتژیک را دنبال میکند:
ایجاد محبوبیت: مجاهدین خلق با چالش دیرینهای در مورد پایگاه حمایتی داخلی خود در داخل ایران روبرو هستند. آنها با جذب شرکتکنندگان، تصویر بصری یک جنبش بزرگ، متنوع و بینالمللی را ایجاد میکنند که برای حفظ ارتباط سیاسی آنها در بین سیاستگذاران غربی ضروری است.
ظاهر و مشروعیت: تجمعات بزرگ و پرجمعیت، محتوای تصویری و ویدیویی با کیفیت بالا را برای ماشین تبلیغاتی این گروه فراهم میکند. این امر ممکن است به ایجاد تصویری از “دولت در انتظار ایران” که از حمایت گسترده مردمی برخوردار است، کمک میکند.
شبکهسازی: مجاهدین خلق با ظاهر شدن به عنوان رهبر یک ائتلاف چندملیتی از حامیان، قصد دارد توجه سیاستمداران و رسانههای اروپایی را که ممکن است از واقعیت جمعیت اجاره ای گردهماییها آگاه نباشند، به خود جلب کند.
چرا پناهندگان اوکراینی شرکت میکنند؟
تحلیلگران عموماً مشارکت پناهندگان را نه به عنوان نشانهای از همسویی ایدئولوژیک، بلکه به عنوان یکی از تاکتیکهای تبلیغاتی مجاهدین خلق میبینند:
مشوقهای اقتصادی: برای پناهندگانی که در شرایط نامساعد زندگی میکنند، ارائه حمل و نقل رایگان، غذا و گاهی اوقات کمکهای مالی اندک، تسکینی ملموس، هرچند موقت، فراهم میکند.
اقتصاد اعتراضات: استخدامکنندگان اغلب مراکز اسکان پناهندگان را هدف قرار میدهند و این رویدادها را به عنوان تجمعات “طرفدار دموکراسی” یا صرفاً به عنوان فرصتی برای یک سفر یک روزه رایگان به شهرهای بزرگ مانند پاریس یا برلین معرفی میکنند. طبق گزارشها، بسیاری از شرکتکنندگان اطلاعات کمی در مورد تاریخ، ایدئولوژی یا اهداف سیاسی خاص مجاهدین خلق دارند یا اصلاً هیچ اطلاعی ندارند.
کمبود آگاهی: به دلیل موانع زبانی و ورود اخیر به یک کشور جدید، بسیاری از پناهندگان اوکراینی ممکن است از بدنامی مجاهدین خلق و سوابق تروریستی آن، بیاطلاع باشند و این رویداد را به عنوان یک تظاهرات عمومی حقوق بشری چنان که تبلیغات مجاهدین خلق برایشان جا انداخته است، تلقی کنند.
پیامدهای اخلاقی و سیاسی
اجاره کردن جمعیت برای گردهمایی های مجاهدین خلق از چندین زاویه مورد انتقاد قرار گرفته است:
سوءاستفاده از آسیبپذیری: ناظران حقوق بشر خاطرنشان کردهاند که استفاده از پناهندگان به عنوان “جمعیت اجارهای” و سوء استفاده از بیثباتی اقتصادی آنها برای پیشبرد یک دستور کار سیاسی، کاری غیر اخلاقی است.
اطلاعات نادرست: مجاهدین خلق با معرفی این جمعیت به عنوان حامیان ارگانیک، روایتی فریبنده برای عموم مردم و چهرههای سیاسی غربی ایجاد میکند که به طور بالقوه بر تصمیمات سیاسی بر اساس معیارهای اغراقآمیز حمایت تأثیر میگذارد.
آسیب به اعتبار: انتشار گزارشهای تحقیقاتی و روایت های شرکت کنندگان در تظاهرات که جزئیات نمایش تبلیغاتی مجاهدین خلق را شرح میدهند، این گروه را بیش از پیش در میان ایرانیان منزوی کرده است.
امسال، مجاهدین خلق بار دیگر در تاریخ ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ رویدادی با عنوان “تظاهرات بزرگ ایران آزاد در پاریس” برگزار میکند. بیستم ژوئن مصادف با سی خرداد، سالگرد آغاز جنگ مسلحانه مجاهدین خلق علیه حکومت ایران بیش از چهار دهه پیش است که اکنون بهانه تظاهراتی برای “آزادی ایران” شده است! چنان که گفته شد، به دلیل عدم محبوبیت این گروه در میان ایرانیان خارج از کشور، مجاهدین خلق اغلب افراد غیرایرانی، از جمله پناهندگان و اتباع خارجی مانند اوکراینیها و سوریها را برای شرکت در تجمعات استخدام میکند تا نمایشی از حمایت گسترده ایرانیان ایجاد کند.
کارشناسان شرکت پناهندگان اوکراینی در تجمعات مجاهدین خلق را به عنوان یک مانور لجستیکی و نه یک جنبش سیاسی تفسیر میکنند. این امر به مجاهدین خلق اجازه میدهد تا در حالی که از نیازهای مادی فوری آوارگان سوءاستفاده میکند، تصویری از حمایت گسترده را حفظ کند. بنابراین، اهمیت تمایز بین تصویر برساخته یک گروه تروریستی از “حمایت مردمی” و پایگاه مردمی واقعی که در اختیار دارد روشن میشود. فعالان رسانهای و کنشگران حقوق بشر باید در جهت آگاه سازی پناهندگان ساکن اروپا اقداماتی انجام دهند که مجاهدین خلق موفق به استفاده ابزاری از این افراد نشود.
مزدا پارسی
