اخیرا هواداران مجاهدین خلق در تلاش برای زنده نگه داشتن نام مسعود رجوی، ویدئویی از آخرین حضور او در مقابل دوربین، مربوط به 23 سال پیش را منتشر کردهاند. موضوع ناپدید شدن مسعود رجوی، رهبر سازمان مجاهدین خلق، ابعاد مختلف سیاسی، تشکیلاتی و امنیتی دارد که پرداختن به آن خالی از ضرورت نیست. غیبت طولانیمدت […]
اخیرا هواداران مجاهدین خلق در تلاش برای زنده نگه داشتن نام مسعود رجوی، ویدئویی از آخرین حضور او در مقابل دوربین، مربوط به 23 سال پیش را منتشر کردهاند. موضوع ناپدید شدن مسعود رجوی، رهبر سازمان مجاهدین خلق، ابعاد مختلف سیاسی، تشکیلاتی و امنیتی دارد که پرداختن به آن خالی از ضرورت نیست.

مسعود رجوی در سال 1382
غیبت طولانیمدت او از زمان حمله ایالات متحده آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ مصادف با نوروز ۱۳۸۲ به یکی از رازهای مگو و در عین حال بحرانزا برای ساختار درونگروهی این سازمان تبدیل شده است. براساس تحلیلها و شواهد موجود، دلایل و ابعاد پنهان نگه داشتن وضعیت مسعود رجوی را میتوان در چند محور اصلی دستهبندی کرد:
۱. بحران مشروعیت و خطر فروپاشی تشکیلاتی
سازمان مجاهدین خلق بر پایه یک سیستم ایدئولوژیک به شدت هرمی و کیش شخصیتی حول محور شخص مسعود رجوی بنا شده است. در چنین ساختارهایی، رهبر نقش محوری وحدت، مراد و تصمیمگیرنده مطلق را دارد. او نبض تشکیلات است و تمامی ارکان و هواداران سازمان به شخص مسعود رجوی وابسته هستند و”وصل به او” یا “یگانه شدن با او” از مناسکی است که اعضای تشکیلات باید از سر بگذرانند.
در میان سران مجاهدین خلق ترس از فروپاشی تشکیلات در غیاب کامل مسعود رجوی بسیار فراگیر است. اعلام رسمی مرگ یا غیبت دائمی او بدون داشتن یک جایگزین بیچونوچرا، میتواند به ریزش نیروها، سرخوردگی شدید اعضا و در نهایت فروپاشی تشکیلات منجر شود. به همین دلیل، رهبران باقیمانده سازمان تلاش کردهاند با انتشار گاه به گاه پیامهای صوتی یا تصویری قدیمی یا متنهای مکتوب منتسب به وی، سرپوشی بر این خلأ بزرگ بگذارند.
ویدئویی که اخیرا هواداران تشکیلات به عنوان آخرین تصویر از مسعود رجوی، همراه با تقدیس و ستایش او، منتشر کردهاند، او را در سنگری در عراق با لباس رزمی نشان میدهد.
۲. گمانهزنیها درباره مرگ در حملات سال ۲۰۰۳
از زمان آغاز تهاجم نظامی آمریکا به عراق در بهار ۲۰۰۳، کمپهای این گروه، بهویژه اردوگاه اشرف، هدف بمبارانها و تهدیدات امنیتی گستردهای قرار گرفتند. گزارشهایی از سوی اعضای جداشده سازمان و ناظران بینالمللی وجود دارد که نشان میدهد مسعود رجوی ممکن است درهمان حملات اولیه کشته شده باشد.
با این حال، به دلیل ماهیت سرّی و امنیتی تشکیلات مجاهدین خلق، هیچگاه به طور شفاف اجازه داده نشد تا اعضای ردهپایین یا رسانهها به مستندات پزشکی یا تصویری دقیق از سرنوشت او دست پیدا کنند.
۳ . نقش سرویسهای اطلاعاتی غربی و منطقهای
برخی تحلیلگران بر این باورند که استمرار ابهام پیرامون وضعیت مسعود رجوی صرفاً یک تصمیم درونگروهی نبوده است بلکه نوعی راهکار برای حفظ ابزار اطلاعاتی است. سازمان مجاهدین خلق پس از سقوط صدام و در پی آن خروج از عراق و انتقال به آلبانی، اگرچه از نظر نظامی و عملیاتی کارایی خود را از دست داد، اما به دلیل برخورداری از شبکه اطلاعاتی و سابقه فعالیت در ایران، مورد توجه برخی دولتها و سرویسهای اطلاعاتی بیگانه قرار گرفت.
غربیها و حامیان منطقهای سازمان ممکن است حفظ این ساختار (حتی با ابهام رهبری غایب یا پنهان) را برای فشارهای سیاسی و اطلاعاتی علیه جمهوری اسلامی مفید ارزیابی کرده باشند.
مزدا پارسی
