چالش‌برانگیزترین واقعیت درباره سازمان مجاهدین خلق

مهم‌ترین و چالش‌بر انگیزترین واقعیت درباره سازمان مجاهدین خلق در حال حاضر، شکاف عمیقی است که میان مشروعیت سیاسیِ که سازمان برای خود در غرب باز تعریف کرده است، و ساختار داخلیِ به‌شدت سرکوبگر آن در کنار تاریخچه سراسر خشونتش وجود دارد. در حالی که سازمان مجاهدین خلق موفق شده از فهرست تروریستی ایالات متحده […]

مهم‌ترین و چالش‌بر انگیزترین واقعیت درباره سازمان مجاهدین خلق در حال حاضر، شکاف عمیقی است که میان مشروعیت سیاسیِ که سازمان برای خود در غرب باز تعریف کرده است، و ساختار داخلیِ به‌شدت سرکوبگر آن در کنار تاریخچه سراسر خشونتش وجود دارد.

در حالی که سازمان مجاهدین خلق موفق شده از فهرست تروریستی ایالات متحده و اتحادیه اروپا خارج شده، و در حالی که حمایت فعال برخی چهره‌های برجسته سیاسی غربی را به خود جلب کرده است، همچنان با اتهامات معتبری مبنی بر ساختار داخلی فرقه‌ای مواجه است و سوابق گذشته اش نیز به فراموشی سپرده نشده است. این یک چالش سیاسی جدی ایجاد می‌کند: آن عده از سیاستمداران غربی حامی مجاهدین در ایجاد تعادل بین مخالفت با دولت ایران و ادغام یا حمایت از یک گروه مخالف تبعیدی –که اعضای سابق و ناظران حقوق بشر آن را به نقض شدید حقوق بشر و حکمرانی استبدادی متهم می‌کنند– با معضل روبرو هستند.

شاید بتوان گفت که نگران‌ کننده‌ترین جنبه‌ی سازمان مجاهدین خلق — و کانون جنجال‌های پیرامون آن در برهه کنونی — ساختار تشکیلاتی داخلی این گروه است. این سازمان که برای دهه‌ها به‌طور مشترک توسط مسعود رجوی و همسرش، مریم رجوی، رهبری می‌شده، بارها از سوی تحلیلگران اطلاعاتی، پژوهشگران دانشگاهی و اعضای سابق، به عنوان گروهی با ویژگی‌های فرقه‌مانند توصیف شده است.

از ویژگی‌های کلیدی این فرهنگِ درون‌گروهی می‌توان به وفاداری مطلق به رجوی‌ها، کنترل اجتماعی شدید بر اعضا و نقض حقوق بشرِ اعضا اشاره کرد. از اعضا انتظار می‌رود که دلبستگی شخصی خلل ناپذیری نسبت به مریم رجوی و همسرِ ناپدیدشده‌اش از خود نشان دهند.

روایت‌های دست‌اول و تحقیقات حقوق بشری نشان می‌دهند که اعضا با انضباطی بسیار سخت‌گیرانه و تحمیلی مواجه بوده‌اند؛ از جمله طلاق‌های اجباری برای زوج‌های مسن‌تر در اواخر دهه 60، و ممنوعیت ازدواج یا تشکیل خانواده برای اعضای جوان‌تر. تجرد تا به امروز در تشکیلات اجباری است. هدف از تمامی این اقدامات، معطوف کردنِ کاملِ دلبستگی‌های عاطفی و روانیِ افراد به سوی رهبران سازمان است.

گزارش‌ها، شهادت‌ها و حقایق مستند پیرامون نقض حقوق بشر در اردوگاه‌های سازمان مجاهدین خلق، پرده از بحث‌برانگیزترین جنبه‌ی فرهنگ داخلی این سازمان برمی‌دارد. وزارت امور خارجه ایالات متحده حتی در زمان حذف نام این سازمان از فهرست گروه‌های تروریستی، به‌صراحت بر نگرانی‌های مداوم خود در خصوص اتهامات مربوط به بدرفتاری‌های این سازمان با اعضای خودش تأکید کرد.

در پی تهاجم سال ۲۰۰۳ به عراق به رهبری ایالات متحده، زیرساخت‌های نظامی سازمان مجاهدین خلق توسط نیروهای ائتلاف از میان رفت؛ امری که به برقراری آتش‌بس از طریق مذاکره و خلع سلاح اعضای این سازمان انجامید. این گروه که ابتدا در کمپ اشرف مستقر بود و بعدها به کمپ لیبرتی در نزدیکی بغداد منتقل شد، کانون فعالیت‌های اصلی خود را از مبارزه مسلحانه در نزدیکی مرزهای ایران، به یک کارزار سیاسی و دیپلماتیکِ پیچیده و برخوردار از منابع مالی کافی در پایتخت‌های غربی تغییر داد.

سازمان مجاهدین خلق ایران از ویترین سیاسی خود، شورای به اصطلاح ملی مقاومت ایران دست به تلاشی گسترده برای پیشبرد اهداف خود زد. این سازمان با به‌کارگیری سیاستمداران، دیپلمات‌ها و مقامات نظامیِ بازنشسته و سرشناسِ آمریکایی و اروپایی، موفق شد از طریق لابی‌گری‌های پرهزینه، برچسب‌های تروریستی علیه خود را در اتحادیه اروپا (در سال ۲۰۰۹) و ایالات متحده (در سال ۲۰۱۲) لغو کند.

امروز، شورای ملی مقاومت ایران خود را به عنوان یک جایگزین دموکراتیک و سکولار برای جمهوری اسلامی معرفی می‌کند که از حقوق بشر، برابری جنسیتی و سرمایه‌داری در ایران آینده حمایت می‌کند!

چالش در تضاد عمیق میان ظاهر دموکراتیک و آراسته مجاهدین خلق در ساختمان‌های دولتی غربی و تاریخچه خشونت‌آمیز و ساختار داخلی اقتدارگرا و انعطاف‌ناپذیر آن نهفته است و از همین رو برای سیاست‌گذاران غربی، تعامل با مجاهدین خلق به عنوان یک نیروی مخالف جمهوری اسلامی، خطرات اعتباری و استراتژیک قابل توجهی را به همراه دارد.

در نهایت، چالش‌بر انگیزترین مسئله تکلیفش روشن است: سازمانی که سابقه خشونت‌های خونین و استبداد داخلی دارد، نمی‌تواند مدعی اصلاحات دموکراتیک باشد. ماهیت بحث‌برانگیز آن، حتی برای غربی ها آن را به یک شریک غیرقابل اعتماد برای آینده ایران تبدیل کرده است.

مزدا پارسی